Komisioni Evropian ka shtuar presionin ndaj Shqipërisë për projektin në Zvërnec, duke paralajmëruar se vendi duhet të shmangë çdo veprim që mund të dëmtojë përmbushjen e standardeve të anëtarësimit në BE.
Në një reagim për POLITICO, një zëdhënës i Komisionit kërkoi që autoritetet shqiptare të veprojnë pa vonesë për t’u përputhur me legjislacionin evropian për mbrojtjen e mjedisit, përfshirë Direktivat e Shpendëve dhe Habitateve.
Brukseli kërkon gjithashtu shfuqizimin e ndryshimeve në Ligjin për Zonat e Mbrojtura dhe përfundimin e ligjit për investimet strategjike.
Sipas Komisionit, ministri i Mjedisit, Sofjan Jaupaj, ka informuar se projekti është pezulluar përkohësisht dhe se do të kryhet një vlerësim i ndikimit në mjedis në bashkëpunim me shoqërinë civile.
Ndërkohë, protestat kundër projektit, të quajtura “Revolucioni i Flamingove”, janë intensifikuar, ndërsa janë shtuar edhe thirrjet për dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama.
Komisioni Evropian konfirmoi se i ka shprehur tashmë ministrit shqiptar shqetësimet për mangësitë e mundshme të projektit.
Komisioni Evropian e ka paralajmëruar Shqipërinë kundër veprimeve që mund të ndikojnë në rrugën e saj të anëtarësimit në BE, mes protestave të vazhdueshme kombëtare mbi një projekt zhvillimi të lidhur me Jared Kushner në bregdetin jugor të vendit.
Protestat kombëtare hynë në ditën e tyre të shtatë radhazi të dielën, ndërsa shqiptarët kërkuan anulimin e një resorti luksoz të lidhur me dhëndrin e Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, duke argumentuar se projekti kërcënon një zonë të mbrojtur të jetës së egër ku jetojnë flamingo, foka dhe vende folezimi breshkash.
Komisioni po paralajmëron se projekti mund ta vendosë Shqipërinë në një kurs përplasjeje me rregullat mjedisore të BE-së, duke rrezikuar aftësinë e saj për të mbyllur Kapitullin 27 të gjelbër në bisedimet e saj të anëtarësimit.
“Shqipëria duhet të përmbahet nga veprimet që mund të dëmtojnë përmbushjen e standardeve të mbylljes dhe [ne] presim që autoritetet shqiptare të veprojnë pa vonesë”, tha një zëdhënës i Komisionit Evropian për POLITICO në përgjigje të një pyetjeje në lidhje me zhvillimin e propozuar kontrovers.
“Në procesin e pranimit në BE, si pjesë e standardeve përmbyllëse për negocimin e Kapitullit 27 mbi mjedisin dhe ndryshimet klimatike, Shqipëria pritet të përputhet plotësisht me legjislacionin e BE-së në këtë fushë, duke përfshirë Direktivat për Shpendët dhe Habitatet”, tha zëdhënësi, duke kërkuar që Shqipëria të shfuqizojë ndryshimet në Ligjin për Zonat e Mbrojtura dhe të “përfundojë” ligjin për investimet strategjike. Si pjesë e procesit të anëtarësimit në BE, Shqipëria pritet të përputhet me rregullat mjedisore të BE-së.
Zëdhënësi i tha gjithashtu POLITICO-s se ministri i mjedisit i Shqipërisë, Sofjan Jaupaj, e kishte informuar Komisionin në Bruksel se ndërtimi i projektit është pezulluar dhe një vlerësim i ndikimit në mjedis do të kryhet me shoqërinë civile.
“Ne tashmë i kemi shprehur shqetësimet tona ministrit të mjedisit në lidhje me mangësitë e mundshme të këtij projekti”, tha zëdhënësi.
Jaupaj nuk iu përgjigj një kërkese për koment deri në kohën e publikimit.
Të quajtura “Revolucioni i Flamingove” sipas flamingove që banojnë në zonën e mbrojtur, protestat u intensifikuan gjatë fundjavës, me thirrje në rritje për dorëheqjen e Kryeministrit Edi Rama. Prokurori i antikorrupsionit i Shqipërisë, SPAK, ka hapur gjithashtu një hetim mbi ndryshimet kontroverse në statusin e mbrojtur të zonës dhe pronësinë e tokës në vitin 2024.
“Vërejmë se projekti është gjithashtu subjekt i hetimeve të vazhdueshme të SPAK që thuhet se shtrihen përtej shqetësimeve mjedisore”, tha zëdhënësi.
Rama i tha së fundmi POLITICO-s se nuk ka shumë interes nga udhëheqësit e BE-së për trazirat politike në Shqipëri për momentin. Në një intervistë në margjinat e Samitit BE-Ballkani Perëndimor në Mal të Zi më 5 qershor, Rama gjithashtu pohoi se “nëse nuk do të ishte Jared, ata nuk do të interesoheshin fare” për projektin.
Shqiptarët në Nju Jork, Londër, Bruksel, Milano dhe Berlin, si dhe qytete të tjera në Shqipëri, janë bashkuar me thirrjet që projekti të anulohet dhe që natyra e Shqipërisë të mos bjerë viktimë e turizmit të pakontrolluar.
Shqipëria është një nga kandidatët kryesorë për t’u anëtarësuar në BE së bashku me Malin e Zi, dhe Rama ka vendosur një objektiv për t’u anëtarësuar në bllok deri në vitin 2030, me negociatat teknike që do të mbyllen në fund të vitit 2027.
Ky shqyrtim vjen për shkak të ndryshimeve të vitit 2024 të Shqipërisë në ligjin e Zonave të Mbrojtura, të cilat kritikët thonë se hapën derën për zhvillim në shkallë të gjerë në zonat e ndjeshme të jetës së egër. Kjo përfshin zonën e mbrojtur Vjosa-Nartë, ku ndodhet projekti i lidhur me Kushner dhe i mungon një vlerësim i ndikimit në mjedis.
Brukselit gjithashtu i ka bërë presion prej kohësh Tiranës që të heqë ligjin e saj të Investimeve Strategjike të vitit 2015, pasi ai u jep projekteve të favorizuara trajtim të përshpejtuar që rrezikon të anashkalojë mbrojtjet mjedisore të BE-së.
