Pragu i derës së blertë të një shtëpie të braktisur në rrugën e Kavajës është bërë streha e përditshme e Majlinda Idrizit. Në të 60-at, me kokën mbështjellë me shami, ajo kalon orët duke pritur lëmoshë nga kalimtarët, shpesh duke u mbështetur mbi pragun e ftohtë teksa lodhja e mposht në dremitje të befta.
Pesë vite më parë, as që e kishte menduar se do t’i duhej të lypte në rrugë për të paguar qiranë e një bodrumi ku strehohet. Mirëpo, tërmeti i vitit 2019 e la pa shtëpi, ashtu si dhe 55 familje të tjera që banonin në ish-shkollën e Komunales në Tiranë.
“Na nxori policia bashkiake jashtë, dolëm me rrobat e trupit. Nuk kishim ku të shkonim. Të paktën të merrnim një triko, një gjë, nuk na lanë të hynim brenda. Pastaj erdhi fadroma dhe e shembën krejt. Ne dolëm në rrugë”, rrëfen ajo.
Fillimisht, si të gjithë banorët e ish-Komunales, edhe Majlinda përfitoi bonus qiraje. Asaj iu premtua se do të përfshihej në skemën e rindërtimit dhe do të përfitonte një shtëpi. Por pas katër vitesh, Bashkia e Tiranës ndërpreu ndihmën prej 18,000 lekësh në muaj që shkonte për qira.
“Shkoj ta marr bonusin, më thonë ‘Nuk e merr më!’; ‘Si ka mundësi?!’ i pyes. ‘Ke dokumentet e parregullta’ Po si ka mundësi? Dje ishin të rregullta, sot dolën të parregullta?” tregon Majlinda, e zhytur në terr informativ mbi çfarë duhet të bëjë për të rregulluar dokumentet e kërkuara.
Ajo është e vetmuar. Bashkëshorti iu nda nga jeta. E gjendur pa asnjë mbështetje tjetër ajo kërkon vetëm të mund të paguajë qiranë dhe ilaçet.
“Nuk i kërkoj gjë shtetit, vetëm të më japë lekët e qirasë, të paguaj ato drita dhe për ilaçet e mia se kam kaluar tre herë paralizë cerebrale. Tani jam në rrugë të madhe, jetoj për mëshirën e të tjerëve”, shprehet ajo e tensionuar.
Ashtu si shumë familje të tjera të ish-Komunales, edhe Majlinda dhe bashkëshorti i saj u vendosën në atë godinë 30 vite më parë, pas kalvarit të internimeve gjatë periudhës komuniste.
Në vitin 2009, një vendim i Këshillit të Ministrave e ngarkonte Entin Kombëtar të Banesave me privatizimin e dy godinave të ish-Komunales për banorët që jetonin aty që nga vitet ’90. Mirëpo, procesi mbeti i papërfunduar për shumë prej tyre, për shkak të pamundësisë ekonomike të banorëve apo mungesës së informacionit.
Njëra nga dy godinat u shemb nga bashkia Tiranë në vitin 2023 dhe sot, Majlinda dhe shumë të tjerë janë përjashtuar si nga bonusi i qirasë, ashtu edhe nga programi i rindërtimit duke mbetur mes katër rrugëve.
“Janë 55 familje të përjashtuara nga rindërtimi, 25 prej tyre figuronin në VKM-në e privatizimit, por ka edhe 30 familje të tjera, të cilat nuk kanë pasur asnjë dokument për pronësinë apo përfshirjen në proces”, shpjegon avokati Gentian Sejrani.
Sejrani, me organizatën “Drejtësi Sociale” kanë ngritur 25 padi kundër Bashkisë së Tiranës për t’i përfshirë sërish këto familje në procesin e rindërtimit dhe për t’u rikthyer bonusin e qirasë.
Në fillim të kësaj jave, tre banorë fituan çështjet e para në Gjykatën Administrative të Shkallës së Parë Tiranë, duke krijuar një precedent shpresëdhënës për banorët e tjerë.
“Akti Normativ Nr. 9 e përcakton qartë se mjafton posedimi, jo pronësia, për t’u futur në skemën e rindërtimit”, argumentoi Sejrani duke theksuar se vendimet tregojnë se Bashkia e Tiranës nuk duhet t’i lërë këto familje në rrugë.
Në pritje të një zgjidhjeje, Majlinda dhe familjet e ish-Komunales vazhdojnë të përballen me pasigurinë dhe mungesën e një strehe të sigurt./Citizens.al
