Nga Olivia Allhusen, DAILY MAIL
Bijtë dhe bijat e elitës sunduese të Iranit kanë ekspozuar jetesën jashtëzakonisht luksoze në rrjetet sociale – ndërsa mijëra iranianë të zakonshëm po vriten për guximin që po tregojnë duke sfiduar familjet e fuqishme që drejtojnë Republikën Islamike.
Ndërsa forcat e sigurisë iraniane po kryejnë një shtypje vdekjeprurëse mbi protestat anti-regjim, fëmijët e klerikëve të lartë, ministrave dhe shefave të sigurisë mbeten të mbrojtur nga gjakderdhja, duke jetuar mes luksit brenda dhe jashtë vendit.
Protestuesit janë qëlluar, rrahur dhe zvarritur nga shtëpitë e tyre, dhe grupet për të drejtat e njeriut thonë se dhjetëra mijëra janë arrestuar në aksione masive.
Autoritetet iraniane kanë deklaruar se trazirat kanë lënë të paktën 5,000 të vdekur, përfshirë personelin e sigurisë, megjithatë grupet e pavarura e çojnë në rreth 16,500 numrin e të vdekurve të konfirmuar nga trazirat.
Në krahasim, bijtë dhe bijat e atyre që urdhërojnë shtypjen vazhdojnë të shfaqen me çanta dizajnerësh, supermakina dhe avionë privatë.
Vetëm një javë para shpërthimit të trazirave, modelja dhe dizajnerja e modës, Anashid Hoseini, dukej e qetë teksa pozonte online me një pallto kashmiri luksoze dhe një çantë që kritikët thonë se kushton më shumë se ç’fitojnë shumë iranianë gjatë një viti.
Duke e përshkruar imazhin si “kazual”, Hoseini, e martuar me djalin e ish-ambasadorit iranian në Danimarkë, u bë simbol i teprimeve të elitës, duke shkaktuar zemërim publik.
Hoseini bën pjesë në një grup të njohur në Iran si aghazadeh – fëmijët e figurave të larta të regjimit që përfitojnë nga pushteti politik, korrupsioni dhe pasuritë që shmangin sanksionet.
Hoseini nuk është aspak e vetme. Të tjerë fëmijë të elitës sunduese të Iranit jetojnë hapur jashtë vendit, duke drejtuar biznese dhe duke ekspozuar pasuri që janë jashtë mundësive të ekonomisë së vendit në kolaps.
Mes tyre janë Mohammad Hossein Shamkhani dhe vëllai i tij Hassan, i njohur si “Hector”, të cilët banojnë në Dubai dhe drejtojnë një perandori globale transporti.
Babai i tyre, Ali Shamkhani, është ish-shef i sigurisë së Republikës Islamike dhe këshilltar i lartë i liderit suprem, Ayatollah Ali Khamenei.
“Stili i tyre i jetesës ka zemëruar, jo thjesht inatosur, por ka zemëruar qytetarët e Iranit, veçanërisht Gjeneratën Z në grupmoshën e tyre, kryesisht sepse shohin si jetojnë këta fëmijë të pasur – pa asnjë përgjegjësi për gjithçka që bëjnë,” tha Ella Rosenberg, hulumtuese e lartë në Qendrën e Çështjeve të Jashtme të Jerusalemit, që fokusohet në Iran dhe financimin kundër-terrorist.
“Familjet e tyre — prindërit dhe gjyshërit — sigurojnë që jeta e tyre në Iran të jetë e lehtë, duke jetuar një jetë luksi.”
Khamenei ka disa të afërm në Britani dhe Francë, përfshirë nipin e tij Mahmoud Moradkhani, ndërsa nipërit dhe mbesat e themeluesit të revolucionit islam, Ayatollah Khomeini, janë vendosur në Kanada.
Vëllai i Ali Larijani, sekretarit të Këshillit të Lartë të Sigurisë Kombëtare të Iranit, ligjëron për sigurinë kibernetike në Skoci, ndërsa fëmijët e ish‑presidentit Hassan Rouhani jetojnë në Austria dhe disa kanë studiuar në Oxford.
Sipas një ish‑ministri iranian, rreth 5,000 aghazadeh – fëmijë të figurave të larta – jetojnë në Amerikë, që në retorikën zyrtare iraniane quhet “Djalli i Madh”.
Një nga shembujt më famëkeq të ashtuquajturit aghazadeh është Sasha Sobhani, djali i një ish‑ambasadori iranian në Venezuelë nën Presidentin Ahmadinejad. Me miliona ndjekës online, Sobhani ka ndërtuar një imazh duke ekspozuar superjahte, avionë privatë, makina të shpejta dhe festa luksoze me gra pak veshur — skena që kanë bërë që ai të bëhet objekt zemërimi publik brenda Iranit.
Ndryshe nga shumë figura elitare që mbajnë një profil më të ulët, Sobhani vazhdimisht ka përqeshur kritikët ndërsa transmeton jetën e tij nga jashtë vendit, duke kaluar kohë në vende si Spanja dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.
Që atëherë, ai ka kërkuar të distancohet nga Teherani, i cili kërkon ekstradimin e tij nga Spanja për akuza që përfshijnë drejtimin e faqeve të lojërave të fatit të paligjshme, larjen e parave dhe organizimin e rave‑ve – akuza që ai i mohon.
Të tjerë kanë ikur vetëm pak përtej kufijve të Iranit.
Gjatë trazirave, iranianë të pasur u panë duke u zhvendosur në Turqinë fqinje për të festuar larg dhunës, duke pasur frikë se mund të bëheshin objektiv ndërsa protestat përhapej në vend.
Provinca e Vanit në Turqinë lindore, që ndan një kufi malor me Iranin, është bërë një destinacion i njohur, me iranianë elitë që mblidhen në bare dhe klube nate, ndërsa demonstratat shtypeshin në vendin e tyre.
Pavarësisht sanksioneve të ashpra perëndimore të menduara për të shtypur regjimin, stili i jetesës së elitës iraniane mbetet kryesisht i paprekur – jo vetëm jashtë vendit, por edhe brenda tij.
Në lagjet e pasura të Veriut të Teheranit, si Elahieh – shpesh i krahasuar me Beverly Hills – makinat luksoze vazhdojnë të lëvizin pranë kafeneve të shtrenjta, butikëve të dizajnerëve dhe kullave moderne të apartamenteve, duke ofruar një kontrast të fortë me vështirësitë ekonomike që përballen shumica e iranianëve.
Sanksionet kanë goditur ekonominë më të gjerë, duke rritur çmimet dhe shkatërruar pagat, por kritikët thonë se zbatimi nuk ka prekur në mënyrë të rëndësishme familjet në majë të sistemit, duke lejuar fëmijët e zyrtarëve të lartë të vazhdojnë të jetojnë një jetë të tepruar.
Ndërsa iranianët e zakonshëm përballen me arrestime, plumba dhe shkatërrim ekonomik, ndarja midis sunduesve dhe të sunduarve vazhdon të thellohet.
