Ekonomia amerikane supozohej të shkatërrohej. Lufta tregtare pritej të dilte jashtë kontrollit ndërsa tregjet financiare parashikoheshin të fundoseshin, megjithatë asgjë nga këto nuk ka ndodhur.
Presidenti Donald Trump ka arritur atë që pak njerëz jashtë Shtëpisë së Bardhë e kishin parashikuar: Një fitore në luftën tregtare që i vendos tarifat e Amerikës për mallrat e importuara më të larta se epoka famëkeqe Smoot-Hawley, pa asnjë nga pasojat dëmtuese deri më tani.
Të ardhurat nga tarifat janë rritur ndjeshëm, ndërsa inflacioni mbetet mjaft i ulët. Dhe partnerët tregtarë të Amerikës, për pjesën më të madhe, kanë qenë të gatshëm të pranojnë tarifat më të larta pa hakmarrje të konsiderueshme.
Marrëveshje të shumta kornizë midis Shteteve të Bashkuara dhe partnerëve të tjerë tregtarë kanë rritur tarifat për mallrat e huaja të importuara në Amerikë, ndërsa kanë vendosur taksat mbi eksportet amerikane në zero ose afër zeros.
Partnerët tregtarë të huaj kanë rënë dakord të hapin tregjet e mbyllura më parë për disa mallra amerikane, kanë premtuar rritje të investimeve në Shtetet e Bashkuara dhe kanë hequr disa nga ato që administrata Trump i ka cilësuar si barriera jo-tregtare, si taksat mbi shërbimet dixhitale.
Por fitorja e hershme tregtare e Trump mund të jetë jetëshkurtër pasi BE shfaqet e penduar.
BE-ja tashmë po kthehet kundër marrëveshjes së saj
Bashkimi Evropian, i sapoardhur nga kompromisi i tij i fundit për të arritur një marrëveshje tregtare para afatit të vetë-imponuar të 1 gushtit nga Trump, është tashmë në revoltë.
Kryeministri francez François Bayrou e quajti të dielën një “ditë të errët”. Kryeministri hungarez dhe aleati i Trump, Viktor Orban, tha se Trump e shkatërroi BE-në. Kryeministri i Belgjikës, Bart De Wever, kritikoi ashpër “iluzionin e proteksionizmit” të administratës Trump. Dhe Bernd Lange, kryetar i komitetit të tregtisë së Parlamentit Evropian, tha se marrëveshja “nuk është e kënaqshme”.
Blloku me 27 anëtarë duhet të përcaktojë aspekte kyçe të kornizës së tij, dhe armëpushimi i brishtë tregtar midis dy prej ekonomive më të mëdha në botë mund të shpërbëhet shpejt nëse ndjenja kthehet kundër marrëveshjes.
Marrëveshja me Kinën
Një raund i tretë bisedimesh midis Kinës dhe negociatorëve tregtarë të Shteteve të Bashkuara pritet të rezultojë në një pauzë të vazhdueshme të tarifave të tyre historikisht të larta ndaj njëri-tjetrit. Por është e paqartë se çfarë tjetër mund të vijë nga diskutimet, dhe administrata Trump është frustruar nga ajo që e ka përshkruar si ecje të ngadaltë të Kinës ndaj marrëveshjeve të saj të mëparshme.
Të dyja palët kanë synuar të zvogëlojnë më shumë barrierat rregullatore në dërgesat e teknologjive kyçe. Kina ka kërkuar më shumë akses në gjysmëpërçuesit kritikë, dhe Shtetet e Bashkuara duan që fluksi i magneteve të rrallë të tokës të rritet më tej.
Por administrata Trump është përpjekur vazhdimisht të përshpejtojë progresin e ngadaltë të Kinës, duke pretenduar se vendi nuk ka arritur të përmbushë marrëveshjen e saj për të miratuar materialet kritike për elektronikën thelbësore. Trump ka thënë gjithashtu se dëshiron që Kina të hapë tregun e saj për më shumë mallra amerikane – një dëshirë që Kryeministri kinez Xi Jinping nuk ka gjasa ta pranojë ndjeshëm.
Retorika e Trump kundër Kinës është ftohur në muajt e fundit, por armëpushimi duket se është në teh të thikës.
Vendim kyç i gjykatës
Një seancë dëgjimore vendimtare në gjykatën e apelit të enjten mund të përcaktojë nëse shumica e tarifave të Trump janë të ligjshme.
Për shumicën e tarifave të tij, Trump ka cituar kompetencat e listuara në Aktin Ndërkombëtar të Fuqive Ekonomike të Emergjencës. Por një gjykatë federale në maj vendosi që Trump tejkaloi autoritetin e tij për të vendosur tarifa mbi këtë bazë.
Një gjykatë apeli e pezulloi atë vendim që të hynte në fuqi dhe do të dëgjojë argumentet me gojë të enjten. Nuk është e qartë se kur do të vendosë gjykata, dhe Shtëpia e Bardhë ka të ngjarë të apelojë në Gjykatën Supreme nëse humbet.
Nëse Trump humbet përfundimisht aftësinë e tij për të vendosur tarifa duke përdorur kompetencat e emergjencës, ai ka shumë mundësi të tjera – por ekspertët ligjorë kanë thënë se këto alternativa mund të kufizojnë aftësinë e tij për të vendosur tarifa pa Kongresin.
Për shembull, Trump mund të jetë në gjendje të vendosë disa tarifa deri në vetëm 15%, por vetëm për 150 ditë, duke i hequr potencialisht një pjesë të ndikimit të regjimit të tij tarifor./CNN
