Komisioni Evropian pritet të hartojë sot një plan se si të bllokojë marrëveshjet e reja të gazit rus dhe do të ndërpresë gradualisht kontratat ekzistuese me Moskën, ndërsa kërkon t’i japë fund dekadave të marrëdhënieve energjetike me furnizuesin dikur kryesor të gazit në Evropë.
Sipas Reuters, BE-ja ka një qëllim jo-detyrues për t’i dhënë fund varësisë së saj nga lëndët djegëse fosile ruse deri në vitin 2027, të cilin e vendosi pas pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës nga Moska në vitin 2022.
Hartë rrugore
Një nga masat që Komisioni po përgatit të zbatojë është t’u lejojë kompanive evropiane të “prishin” kontratat ekzistuese të gazit rus deri në fund të vitit 2027.
Megjithatë, avokatët kanë thënë se do të jetë e vështirë që këto marrveshje të prishen masivisht dhe se blerësit mund të përballen me sanksione.
Cilado qofshin mjetet që propozon Komisioni, ato nuk do të aktivizohen menjëherë. Komisioni duhet të vazhdojë me propozimet legjislative në muajt në vijim, të cilat do të kërkojnë miratimin e Parlamentit Evropian dhe një shumice të kualifikuar të vendeve të BE-së, varësisht nga lloji i instrumentit ligjor të propozuar. Planet mund të ndryshojnë deri në momentin e fundit, para publikimit të planit final gjatë ditës sot.
Gjurma në treg nga blerja e gazit natyror – Frika e Komisionit
Rreth 19% e gazit natyror të Evropës vjen ende nga Rusia, nëpërmjet tubacionit TurkStream dhe dërgesave të gazit natyror të lëngshëm (LNG). Kjo përqindje është shumë më e ulët se 40% që furnizonte Rusia para vitit 2022.
Por blerësit evropianë ende kanë kontrata “merre-ose-paguaj” me Gazprom-in, të cilat kërkojnë që ata që refuzojnë furnizimet me gaz të paguajnë përsëri për pjesën më të madhe të sasive të kontraktuara.
Ndërsa kërkon të zvogëlojë importet ruse, Komisioni Evropian ka thënë se është i gatshëm të blejë më shumë LNG amerikane (një lloj gazi), një nga hapat që Presidenti Donald Trump i ka kërkuar Evropës si një mënyrë për të zvogëluar suficitin e saj tregtar me Shtetet e Bashkuara.
Komisioni është gjithashtu i shqetësuar për çmimet e energjisë dhe ka thënë se çdo masë për të kufizuar importet ruse të energjisë duhet ta godasë Moskën më fort sesa BE-në dhe të marrë parasysh ndikimin në kostot e karburantit.
Po kërkohen masa kundër gazit natyror rus
Vendosja e sanksioneve do të ishte mënyra më e shpejtë që BE-ja të ndalonte importet e gazit rus. Megjithatë, sanksionet kërkojnë miratim unanim nga të 27 vendet e BE-së, ndërsa Sllovakia dhe Hungaria, të cilat ende marrin furnizime nga tubacionet ruse, janë zotuar t’i kundërshtojnë ato.
SHBA-të po i bëjnë presion Rusisë për një marrëveshje paqeje me Ukrainën, e cila, nëse arrihet, mund të rihapë derën për energjinë ruse dhe të lehtësojë sanksionet.
Komisioni Evropian fillimisht kishte planifikuar të publikonte planin e tij të veprimit në mars, por e vonoi atë pjesërisht për shkak të pasigurisë që rrethonte këto zhvillime.
