Në kulmin e luftës në Kosovë, kjo zonë me 16,000 persona priti më shumë se 400,000 refugjatë. Tani, Kukësi po përdor historinë e tij unike të konfliktit dhe dhembshurisë për të joshur vizitorët.
Lush Ismailaj po ndihmonte një gazetare franceze të kalonte kufirin nga Shqipëria në Kosovë, kur një bombë shpërtheu aty pranë, duke spërkatur copëza dhe mbeturina përgjatë një rruge të mbushur me refugjatë që po largoheshin.
“Kufiri ishte i rrezikshëm. Ishte minuar dhe bombarduar. Kukësi ishte vendi i parë i sigurt që mund të ndaloje”, tha Ismailaj, duke kujtuar se si ndihmoi gazetarët ndërkombëtarë të dokumentonin arratisjen e më shumë se 400,000 refugjatëve përmes vendlindjes së saj të Kukësit, Shqipëri, në kulmin e luftës në Kosovë midis marsit dhe qershorit 1999.
Pavarësisht se ka një popullsi prej vetëm 16,000 banorësh, qyteti i vogël, i cili është 20 km larg kufirit, mirëpriti një numër marramendës refugjatësh në shtëpi dhe kampe të improvizuara. Kukësi bëri bujë në mbarë botën dhe në vitin 2000 u bë qyteti i parë që u nominua për Çmimin Nobel për Paqen.
Fama ishte jetëshkurtër. Tashmë duke u përballur me një mori krizash pas rënies së komunizmit shqiptar në 1992, sapo lufta në Kosovë përfundoi dhe refugjatët u kthyen në shtëpi, Kukësi përjetoi një eksod të vetin, pasi 53% e banorëve u larguan nga qyteti më i varfër i Shqipërisë në kërkim të mundësive ekonomike jashtë vendit.
