Nga Ilir Kalemaj
Java ka qenë e mbarsur me habere nga fronti i perëndimit të Ballkanit, ku lajmi i ditës ka qenë shpallja mortore e Ballkanit të Hapur nga një rezolutë e miratuar me mbi 90 përqind të votave të Parlamentit Evropian, pas kërkesës së europarlamentarit kroat Tonino Picula.
Së bashku me rilindjen e Procesit të Berlinit falë kancelarit gjerman Sholz që ka ri-energjizuar qasjen dhe përkushtimin gjerman ndaj rajonit, janë dy gozhdat e fundit në kofinin e Ballkanit të Hapur, premisat e të cilit, ishin për dështim të pritshëm. Kjo për disa arsye që janë thënë dhe stërthënë në mediume dhe forume, akademike dhe politike.
Disa nga më pikantet janë fakti që asnjëherë nuk u pranua nga tre vende të gjashtëshes së Ballkanit Perëndimor, respektivisht Bosnje-Herzegovina, Mali i Zi dhe Republika e Kosovës.
Së dyti, që Serbia është pjesë e Unionit Euro-Aziatik gjë që kërcënon katër liritë e lëvizjes dhe qarkullimit mes tre vendeve që janë njëkohësisht kandidate dhe kanë hapur negociatat me BE-në.
Së treti, për rivalitetin me projektin e integrimit në BE dhe Tregun e Përbashkët Evropian.
Së katërti, për shkak të asimetrisë në tregti që ka Serbia që e bën përfituesin neto.
Së pesti për shkak se çështjet e flamurit, simboleve, emrit dhe njohjes respektive Kosovë-Serbi nuk do të zgjidheshin edhe nëse Kosova do të zgjidhte t’i bashkohej kësaj nisme.
Sjellja intrasigjente e Serbisë ndaj Kosovës gjatë kësaj periudhe, nga provokimet në Veri te fushata e vazhdueshme e ç’njohjeve, nuk morën asnjë zgjidhje nga ky projekt që kishte si pikësynim fillestar ripajtimin në këtë rajon të trazuar, ku nga ana tjetër Shqipëria ishte e vetmja në rajon që nuk kishte lidhje me procesin e ripajtimin që u shit të paktën nga pala serbe si arritja kryesore e kësaj nisme.
Nga ana tjetër, Kurti bëri një tërheqje 180 gradëshe në pranimin e zgjidhjes së ndërmjetësuar amerikano-evropiane për çështjen e targave. Ai u justifikua për këtë në një intervistë me gazetarin Michael Martens se e bëri falë marrjes së informacioneve konfidenciale nga ambasadori i SHBA në Kosovë që situata në veri do të “përshkallëzohej me pasoja të pakthyeshme”, në rast se ai nuk bënte tërheqjen në fjalë, duke shtuar se ambasadori amerikan kishte informacione që ai vetë dhe qeveria e Kosovës nuk i dispononte.
Duket në rastin më të mirë amatorizëm dhe mungesë efektshmërie të shërbimeve inteligjente të Kosovës që mos të dëgjonte qysh në krye të herës paralajmërimet e përsëritura të Uashingtonit, ndërsa në rastin më të keq e vendosi Kosovën në pozita të palakmueshme duke bërë një sërë gabimesh taktike, që rrezikojnë strategjinë afatgjatë për njohjen reciproke.
Së pari, sepse dëshmojnë pafuqinë institucionale të shtetit të Kosovës.
Së dyti sepse rikthyen në agjendë me forcë të plotë çështjen e shumëdebatuar të Asosacionit të cilën duhet ta ekzekutojë sa më shpejt, pavarësisht vendimit të Kushtetueses.
Së treti, sepse një çështje periferike si ajo e targave, jo vetëm nuk mori zgjidhje, por vonon dhe procesin e njohjeve nga 5 shtetet evropiane që janë njëherazi dhe anëtare të NATO-s, duke vonuar kësisoj proceset integruese në BE dhe NATO.
Së fundmi, sepse falë kësaj krize dhe një kundërshtie të Spanjës në momentet e fundit duke nxjerrë këtë pretekst, liberalizimi i vizave u shty dhe njëherë. Pra nga 1 janari i 2023, pritet tashmë të marrë udhë nga 1 janari i 2024.
