Serbia është rreshtuar me sanksionet e vendosura nga Bashkimi Evropian ndaj Bjellorusisë në prill për shkak të situatës së krijuar në Bjellorusi dhe përfshirjen e Bjellorusisë në pushtimin e Ukrainës nga Rusia. Serbia është përafruar me Vendimin e Këshillit të BE-së 2022/579, i cili është miratuar më 8 prill. europeanwesternbalkans shkruan se dy javë më vonë, më 22 prill, u njoftua në faqen e Këshillit se Serbia, Shqipëria, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Bosnja dhe Hercegovina ishte përshtatur me këtë vendim.
Me sa dihet, kjo është hera e dytë që Serbia i afrohet sanksioneve të BE-së lidhur me luftën në Ukrainë. Në mars, ajo u përafrua me Vendimin e Këshillit për zgjatjen e kohëzgjatjes së masave kufizuese kundër ish-presidentit ukrainas Viktor Janukoviç dhe anëtarëve kryesorë të udhëheqjes së Ukrainës nga viti 2010 në 2014.
Vendimi i marrë nga Këshilli më 8 prill prezanton sanksione sektoriale ndaj sistemit financiar dhe transportit Bjellorusi si reagim ndaj përfshirjes së Bjellorusisë në agresionin rus kundër Ukrainës. Vendimi zgjeron sanksionet e BE-së kundër Bjellorusisë, të cilat u futën në vitin 2012 për shkak të shkeljes së parimeve të demokracisë, sundimit të ligjit dhe të drejtave të njeriut në atë vend. Gjatë gjithë këtyre viteve, Serbia nuk është rreshtuar vazhdimisht me masat kufizuese të Bashkimit Evropian ndaj regjimit në Minsk.
Sipas një studimi të Qendrës Ndërkombëtare dhe Çështjeve të Sigurisë (ISAC), Serbia ka respektuar vazhdimisht masat kufizuese të BE-së kundër Bjellorusisë deri në prill 2019, kur nuk respektoi vendimin e Këshillit të BE-së nr. 325, i cili vetëm zgjati sanksionet. E njëjta gjë ndodhi në vitin 2020.
“Në pamje të parë, nuk ka arsye objektive pse Serbia e ka ndërprerë pa problem zbatimin e masave me të cilat ka respektuar për disa vite. Gjatë gjithë asaj kohe, Serbia ka arritur të mbajë një marrëdhënie të mirë me regjimin në Minsk, pavarësisht nga anëtarësimi në masat kufizuese të BE-së”, thuhet në studim.
Megjithatë, pas zgjedhjeve presidenciale 2020 në Bjellorusi dhe protestave masive kundër vjedhjes së zgjedhjeve, BE reagoi me tre deklarata të politikës së jashtme në gusht dhe shtator, duke dënuar mënyrën e zhvillimit të zgjedhjeve dhe duke shtypur qytetarët dhe përfaqësuesit e shoqërisë civile.
“Për habinë e opinionit ndërkombëtar dhe të brendshëm, Serbia iu bashkua këtyre deklaratave. Megjithatë, Serbia nuk i është përmbajtur ndryshimeve në Vendimin e Këshillit nr. 642 për zgjerimin e listës së personave dhe subjekteve nën masa kufizuese të miratuara nga Këshilli në tetor dhe nëntor 2020”, thuhet në studimin e ISAC.
Pasi informacioni se Serbia ishte rreshtuar me deklaratën e dënimit të situatës në Bjellorusi arriti në publik në gusht 2020, kryeministrja Ana Brnabić tha se shpresonte që presidenti Alexander Lukashenko nuk do ta kishte problem. Në vitin 2021, Serbia u rreshtua me një pjesë të masave kufizuese kundër regjimit bjellorus, ndërsa me të tjerat jo.
