Megjithëse Keir Starmeri mund të mos ishte i preferuar nga publiku britanik, ai me shumë gjasa kishte disa miq mes figurave kryesore politike të BE-së. Për shembull, Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e falënderoi me këto fjalë: ‘Siguria evropiane dhe ukrainase është më e fortë falë jush’.
Edhe Presidenti francez, Emmanuel Macron, shprehu mirënjohjen e tij për angazhimin e Starmer-it në ‘Koalicionin e të Vullnetshmëve’ dhe për rivitalizimin e marrëdhënieve midis BE-së dhe Britanisë së Madhe.
Forcë lëvizëse pas ‘Koalicionit të të Vullnetshmëve’
Keir Starmer tërhoqi vëmendjen në Evropë, veçanërisht si një mbështetës i Ukrainës. Së bashku me presidentin francez Emmanuel Macron, lideri britanik udhëhoqi ‘Koalicionin e të Vullnetshmëve’. Kjo aleancë, që përbëhet nga rreth 35 shtete, mbështet Ukrainën me ndihmë ushtarake dhe, sapo të arrihet një armëpushim, synon të ndihmojë Ukrainën të sigurojë kapacitetet e saj të mbrojtjes afatgjatë.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenski gjithashtu e pranoi këtë mbështetje. Ai e falënderoi për “bashkëpunimin, mbështetjendhe vendimet e përbashkëta që kanë ndihmuar në forcimin e Evropës sonë dhe mbrojtjen e jetëve tona”.
Keir Starmer ka qenë një partner shumë “aktiv” dhe “i besueshëm” për homologët e tij në ‘Koalicionin e të Vullnetshmëve’, thotë Olivia O’Sullivan, drejtoreshë e programit “Britania e Madhe në botë” në qendrën kërkimore me bazë në Londër, Chatham House.
Kështu, së bashku me udhëheqës të tjerë shtetërorë evropianë, ai ka reflektuar mbi mënyrën se si Europa mund të luajë një rol strategjik në sigurimin e paqes. Në të njëjtën kohë, megjithatë, ai e pati të vështirë të siguronte burimet financiare të nevojshme për të përmbushur objektivat e shpenzimeve ushtarake që i kishte vendosur vetes. Ky është një sfidë me të cilën do të përballet edhe kryeministri i ardhshëm britanik.
Roli i Britanisë së Madhe në formatin E3
Britania e Madhe gjithashtu mbron Ukrainën brenda formatit E3. Kjo është një aleancë midis Gjermanisë, Francës dhe Britanisë së Madhe për të koordinuar çështjet e politikës së jashtme dhe sigurisë.
Ekspertja politike Olivia O’Sullivan beson se kjo kornizë është një forcë lëvizëse pas strategjisë evropiane, jo vetëm në lidhje me krizën në Ukrainë, por edhe në marrëdhëniet me qeverinë e SHBA-së, e cila po luan një rol gjithnjë e më pak të rëndësishëm dhe të parashikueshëm në çështjet e sigurisë evropiane.
Formati E3 gjithashtu synon të përgjigjet rregullisht kërkesave të SHBA-së, si në deklaratat për mënyrën se si evropianët kanë ndërmend të kontribuojnë në sigurinë në Ngushticën e Hormuzit pas një armëpushimi.
Megjithëse analistja politike O’Sullivan nuk e sheh faktin që partnerët evropianë tani duhet të përshtaten me një kryeministër të ri britanik si një pengesë, ajo pret që kjo të rezultojë në një humbjeje të vogël të dinamikës.
Të gjitha varen nga pasardhësi
Zhvillimi i ardhshëm i marrëdhënieve të Britanisë së Madhe me BE-në dhe partnerët e saj evropianë do të varet, para së gjithash, nga personi që do ta zëvendësojë Keir Starmer. Aktualisht, të gjitha shenjat tregojnë se ish-kryebashkiaku i Manchesterit, Andy Burnham, do të bëhet kryeministri i ardhshëm britanik. Burnham konsiderohet, në kuptimin më të gjerë, si proevropian, thekson O’Sullivan për DW.
Ajo pret që ai, në thelb, të mbajë kursin e Starmer-it sa i përket BE dhe Ukrainës. Megjithatë, ende nuk është e qartë në detaje se si do të pozicionohet ai në politikën e jashtme dhe atë të sigurisë, pasi deri tani është përqendruar kryesisht në politikën e brendshme. Vlen të pyetet gjithashtu nëse Burnham do ta konsiderojë politikën e jashtme si një prioritet, ashtu siç bëri Keir Starmer.
Starmer dëshironte ‘fillim të ri’ në marrëdhëniet me BE
Analistja politike O’Sullivan konsideron se një nga arritjet kryesore të qeverisë së Starmerit ishte nënshkrimi i një partneriteti sigurie midis BE dhe Britanisë së Madhe vitin e kaluar, gjatë samitit të parë BE–Britani e Madhe që u mbajt që nga Brexit. Keir Starmer kishte kërkuar për një ‘fillim të ri’ në marrëdhëniet me BE-në dhe kishte arritur një afrim në disa fusha, si p.sh. në peshkim dhe shkëmbime rinore.
Marrëveshja e sigurisë BE–Britani e Madhe synon të lehtësojë një bashkëpunim më të madh në mbështetje të Ukrainës ose në iniciativa të sigurisë dhe mbrojtjes, dhe parashikon një dialog të rregullt.
Megjithatë, sipas O’Sullivan, suksesi i samitit të parë është disi i zbehur nga aksesi shumë i kufizuar i Britanisë së Madhe në programin SAFE të BE-së.
Kjo është një hua e BE-së me vlerë 150,000 milionë euro, e cila mund të përdoret për të financuar, ndër të tjera, prokurimin e përbashkët të pajisjeve mbrojtëse. Pjesëmarrja e plotë e Britanisë së Madhe dështoi në nëntor të kaluar për shkak të mungesës së dëshirës së Britanisë së Madhe për të paguar një tarifë pjesëmarrjeje.
Pa dyshim, forma e ardhshme e marrëdhënieve me BE-në do të jetë gjithashtu një preokupim për kryeministrin e ardhshëm britanik. BE duket e gatshme të presë për të. Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, njoftoi të hënën se samiti BE–Britani e Madhe, i planifikuar për 22 korrik, është shtyrë për momentin./DW
