Kjo javë shënoi muajin e dytë të luftës në Liban: 1,300 të vdekur, më shumë se një milion të zhvendosur – dhe asnjë fund në horizont i luftimeve, të cilave po u kushtohet pak vëmendje në hijen e Luftës Iran-Izrael.
Kryeministri Nawaf Salam e përshkroi vendin të enjten si “një viktimë të një lufte, rezultatin dhe datën e përfundimit të së cilës askush nuk mund ta parashikojë”.
Hezbollahu libanez, i dobësuar, por jo i paaftë nga sulmet pothuajse të përditshme izraelite gjatë një armëpushimi, hapi një front të ri kundër Izraelit në fillim të marsit, pas fillimit të sulmeve me raketa SHBA-Izrael ndaj Iranit në mbështetje të Teheranit. Kryeministri Salam shprehu shqetësim të veçantë në lidhje me deklaratat e fundit nga Izraeli: “Qëndrimi i përfaqësuesve izraelitë dhe veprimet e ushtrisë së tyre zbulojnë objektiva të gjera, duke përfshirë një zgjerim të konsiderueshëm të pushtimit të territoreve libaneze.”
Kufi i ri?
Termat “zonë sigurie” ose “zonë tampon” u përdorën së fundmi nga Ministri Izraelit i Mbrojtjes, Israel Katz, për të përshkruar zonën midis kufirit izraelit dhe lumit Litani në Libanin jugor, rreth 30 kilometra në brendësi të tokës. Ministri i ekstremit të djathtë, Bezalel Smotrich, shkoi edhe më tej, duke kërkuar që lumi Litani të bëhet kufiri i ri i Izraelit.
Por Katz njoftoi gjithashtu se Izraeli synon të kontrollojë zonën deri në lumin Litani, deri në njoftim të mëtejshëm. Më shumë se 600,000 banorëve libanezë do t’u ndalohet të kthehen në jug të Litanit, derisa “të garantohet siguria e banorëve në Izraelin verior”. Për këtë qëllim, të gjitha shtëpitë në fshatrat pranë kufirit në Liban do të shkatërrohen, duke ndjekur shembullin e Rafah dhe Beit Hanoun në Rripin e Gazës, “me qëllim që të eliminohen përgjithmonë kërcënimet pranë kufirit për banorët në Izraelin verior”.
Përveç eufemizmave për “zhvendosje masive” dhe “pushtim”, vëzhguesit shohin se “manuali i Gazës” tani po zbatohet në Liban: Përveç shkatërrimit të shpallur të të gjitha shtëpive në fshatrat pranë kufirit, urat po shemben gjithashtu sistematikisht për të ndarë dhe fragmentuar zonën në jug të Litanit.
Organizata e ndihmës Oxfam kritikon Izraelin për shkatërrimin e qëllimshëm të infrastrukturës së ujit dhe kanalizimeve, siç bëri në Gaza. Sipas Oxfam, të paktën shtatë burime jetësore uji, që furnizojnë gati 7,000 njerëz vetëm në Luginën Bekaa, u dëmtuan brenda vetëm katër ditësh. Punonjësit e shëndetësisë libanezë ankohen gjithashtu për sulme të synuara izraelite, duke përfshirë taktikën e “trokitjes së dyfishtë”, ku një bombardim pasohet nga një tjetër që synon punonjësit e shpëtimit.
“Shiitë duhet të largohet”
Në total, më shumë se një milion njerëz – një e pesta e popullsisë – janë detyruar të largohen, kryesisht nga zonat me shumicë shiite në Libanin jugor. Urdhrat izraelitë për evakuim prekin një total prej 15 përqind të vendit – por sipas raporteve të medias, jo të gjithë banorët atje preken në mënyrë të barabartë.
Zyrtarët ushtarakë izraelitë thuhet se kanë siguruar disa komunitete të krishtera dhe druze në Libanin jugor, në bisedime konfidenciale me përfaqësuesit vendas, se ato mund të qëndronin në zonën e evakuimit. Gazeta New York Times e raportoi këtë të mërkurën. Megjithatë, komunitetet e prekura thuhet se u vunë nën presion për të dëbuar të gjithë libanezët nga komunitetet fqinje shiite myslimane, që kishin kërkuar strehim tek ata. Mesazhi ishte: “Shiitët duhet të largohen”.
Agjencia e lajmeve Reuters raportoi së fundmi se rreth 9,000 të krishterë libanezë kanë njoftuar qëllimin e tyre për të qëndruar në fshatrat e tyre brenda zonës së evakuimit.
Kriza e dëbimit
Zyra e OKB-së për Koordinimin e Çështjeve Humanitare (OCHA) paralajmëroi së fundmi se “situata humanitare po përkeqësohet me një ritëm alarmues”: spitalet janë të mbingarkuara dhe një numër i madh i personelit shëndetësor është prekur nga urdhrat e evakuimit.
“Ajo që po shohim në Liban është një krizë masive zhvendosjeje”, thotë Andreas Knapp, Sekretari i Përgjithshëm i programit ndërkombëtar të ndihmës së Caritas Austria. “Rreth 370,000 fëmijë – afërsisht një në pesë fëmijë në Liban – kanë humbur shtëpitë e tyre. Dhjetëra mijëra jetojnë në strehimore emergjente, me të afërm, në strehime të improvizuara ose në rrugë. Jeta e tyre e përditshme karakterizohet nga mungesa e aksesit në higjienë dhe kujdes mjekësor, si dhe nga një rrezik në rritje i dhunës dhe ndarjes së familjes”, vazhdoi Knapp në një njoftim për shtyp.
Në shumë rajone të vendit, shkollat janë të mbyllura, qoftë për shkak të evakuimeve ose sepse po përdoren si strehimore emergjente. Për qindra mijëra fëmijë, kjo do të thotë jo vetëm ndërprerje të arsimit, por edhe humbje të hapësirave të sigurta, kontakteve sociale dhe rutinës së qëndrueshme. “Rreziku i qindra mijëra fëmijëve që rriten pa perspektivë po rritet çdo ditë”, thotë Knapp. Mbrojtja e civilëve është e sanksionuar në të drejtën ndërkombëtare humanitare, “ashtu si e drejta e fëmijëve për arsim dhe mbrojtje – dhe këto detyrime vlejnë edhe në kohë lufte”./ Der Standard.
