Qeveria shqiptare ka shpenzuar 100 milionë euro për impiantin e trajtimit të ujërave të ndotura për Bashkinë e Tiranës, por edhe sot, pas 12 vitesh, ky impiant nuk ekziston.
Që në maj të 2018, punimet janë ndërprerë, e deri më tani asnjë institucion nuk jep një përgjigje të qartë se cili do të jetë fati i këtij investimi.
Por Bashkia e Tiranës shprehet se trajtimi i ujërave të ndotura bëhet në pjesët fundore të sistemit të kanalizimeve në qytet.
Në një përgjigje zyrtare, Bashkia e Tiranës sqaroi për “shteg.org” se përpunimi i ujërave të ndotura bëhet nëpërmjet 3 llojeve të ndryshme të dekantuesve, por që sërish duhej të përfundonin në impiantin e Kasharit, që ende nuk ekziston.
“Trajtimi paraprak i ujërave të ndotur bëhet nëpërmjet dekantuesve të vendosur pjesërisht në pjesët fundore të rrjetit të kanalizimeve, në varësi të ujërave që trajtohen.” – sqaron Bashkia e Tiranës.
Por Olsi Nika, drejtori qendror i EcoAlbania, thotë se impianti i trajtimit të ujërave të ndotura për Tiranën nuk funksionon.
“Impianti i trajtimit të ujërave të përdorura të qytetit të Tiranës nuk është vënë në funksion. Nuk i mbledh ujërat, nuk bën trajtimin siç duhet. Praktikisht, nuk ekziston fare.” – thotë për “shteg.org” Olsi Nika, sipas të cilit mungesa e impiantit ka shaktuar pasoja në lumenjtë që përshkojnë dhe rrethojnë kryeqytetin.
“Pellgu i Ishmit i vuan të gjitha. Të gjithë këta lumenj grumbullohen në Ishëm dhe derdhen të patrajtuar në det. Lana është më emblematikja, sepse është realisht një kolektor i madh i ujërave të përdorura.” – u shpreh Nika.
Të dhënat zyrtare e mbështesin këtë shqetësim pasi sipas raportit të Agjencisë Kombëtare të Mjedisit, niveli i ndotjes në Lumin e Tiranës dhe në Lumin e Lanës është alarmant. Në stacionet e monitorimit, përfshirë Urën e Kamzës dhe zonën e ish-doganës, janë regjistruar përqendrime të larta ndotësish, mbi normat e lejuara.
Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë nuk iu përgjigj pyetjeve në lidhje me projektet për funksionimin e impiantit të Tiranës.
Po ashtu, edhe Drejtoria e Kanalizimeve nuk reagoi qoftë mbi faktin se impianti i Tiranës, një investim prej 100 milion eurosh, rrënohet, as edhe mbi shqetësimet e ngritura nga ekspertët për situatën e rëndë mjedisore që shkaktohet nga mos-trajtimi i ujërave të ndotura.
Ekspertët theksojnë se situata emergjente në të cilën ndodhet kryeqyteti reflektohet edhe në raportet ndërkombëtare.
“Për të tretin vit radhazi, raporti i Agjencisë Europiane për Ujërat dhe Mjedisin e nxjerr Shqipërinë në vendet e fundit për sa i përket cilësisë së ujërave. Ujërat larëse janë në gjendje të keqe, të dobët, dhe kjo vjen nga mungesa e eficiencës dhe nga mungesa e impianteve në zona të caktuara.” – thotë drejtori i qendror EcoAlbania.
Sipas ekspertëve, mungesa e impiantit funksional të trajtimit të ujërave të ndotura për Tiranën mbetet një nga dështimet më të mëdha infrastrukturore, me pasoja të drejtpërdrejta për mjedisin, shëndetin publik dhe buxhetin e shtetit.
Ndërsa eksperti i ujërave, Mihallaq Qirjo, paralajmëron për dëmet e rënda mjedisore që shkakton derdhja e ujërave të patrajtuara.
“Derdhja e ujërave komunale apo e ujërave të përdorura në trupat ujorë natyrorë rrit ndjeshëm ngarkesën me lëndë organike dhe ndotës kimikë. Këta ndotës vijnë nga përdorimi shtëpiak, por edhe nga sektorë të tjerë të ekonomisë, si përpunimi i ushqimeve apo produktet blegtorale. Kur derdhen të patrajtuara në lumenj dhe liqene, ato shkaktojnë ndotje serioze mjedisore.” – Mihallaq Qirjo, ekspert ujor.
Projekti për ndërtimin e impiantit të trajtimit të ujërave të ndotura në Kashar nisi në vitin 2014, me synimin për t’i dhënë Tiranës një zgjidhje moderne për përpunimin e ujërave urbane dhe për të ndalur ndotjen e lumenjve përreth kryeqytetit.
Punimet iu besuan bashkimit të kompanive “Joint Venture Dondi & Kubota”, ndërsa kontrata u nënshkrua nga Drejtoria e Përgjithshme e Ujësjellës-Kanalizimeve, sot Agjencia Kombëtare e Ujësjellës-Kanalizimeve. Sipas kontratës, impianti duhej të përfundonte brenda katër vitesh, me një kosto totale prej 79 milionë eurosh, të financuara përmes një kredie të butë nga JICA, Banka Japoneze dhe qeveria shqiptare.
Më 31 maj 2018, kompania u njoftua zyrtarisht për ndërprerjen e marrëveshjes, ndërsa në tetor të vitit 2019, Kontrolli i Lartë i Shtetit publikoi një auditim ku theksohej se nxitimi për largimin e kontraktorit nga kantieri kishte lënë pas punime të papërfunduara dhe të pambrojtura.
“Lumenjtë e transmetojnë ndotjen deri në det. Nëse ti shkon në një det të kontaminuar, fillojnë problemet me lëkurën, me sëmundjet e tjera infektive që mund të shkojnë deri në traktin tretës të njërit.” – përfundon Olsi Nika./Shteg.org
