Donald Trump duhet ta lejojë Ukrainën të përdorë raketat amerikane me rreze të gjatë veprimi Tomahawk për të goditur objektiva thellë brenda Rusisë, tha kryeministri finlandez Petteri Orpo.
Në një intervistë me POLITICO, Orpo paralajmëroi se Rusia përfaqëson një “kërcënim të përhershëm” për sigurinë evropiane, dhe i kërkoi presidentit të SHBA-së t’i japë Ukrainës armët që i nevojiten për të mbrojtur veten dhe ta sjellë Vladimir Putinin në tryezën e negociatave.
Komentet e Orpos erdhën ndërsa Trump njoftoi sanksione të gjera mbi firmat shtetërore ruse të naftës, në hapin më të rëndësishëm që ai ka ndërmarrë si president për të ushtruar presion mbi Putinin për luftën në Ukrainë.
“Putini beson vetëm te pushteti”, tha Orpo ndërsa mbërriti në Bruksel për një samit të udhëheqësve të Bashkimit Evropian në një moment vendimtar, në luftën më shumë se trevjeçare të Ukrainës kundër pushtuesve rusë. “Nëse duam ta ndalojmë luftën, duhet të jemi në të njëjtin nivel ose edhe më të fortë” se Rusia, tha Orpo.
Pasi dështuan të bindin Putinin të takohet me Trumpin për bisedime armëpushimi në Hungari, SHBA-të duket se po e humbasin durimin me Kremlinin. Të mërkurën, Thesari i SHBA-së njoftoi sanksione kundër firmave më të mëdha të naftës në Moskë, Rosneft dhe Lukoil, duke përmendur “mungesën e angazhimit serioz të Rusisë ndaj një procesi paqeje”.
“Sot është një ditë shumë e madhe për sa i përket asaj që po bëjmë. Këto janë sanksione të jashtëzakonshme”, u tha Trump gazetarëve të mërkurën. “Shpresojmë që ato të mos zgjasin shumë. Shpresojmë që lufta të zgjidhet.”
Trump shfaqi zhgënjim me zvarritjen e Putinit në negociatat për t’i dhënë fund pushtimit. “Sa herë që flas me Vladimirin, zhvilloj biseda të mira, dhe pastaj ato nuk çojnë askund. Ato thjesht nuk shkojnë askund”, tha ai.
Por Trump shtoi se nuk donte ta linte Ukrainën të përdorte raketat amerikane Tomahawk. Trump tha se duhet “një vit stërvitje intensive” për të mësuar se si të qëllohen raketat “shumë komplekse”, dhe kjo është shumë kohë për të pritur.
Finlanda është një nga vendet më me ndikim në BE me Trumpin, pasi presidenti i saj, Alexander Stubb, u lidh me udhëheqësin amerikan në fushën e golfit . Finlandezët janë ndër më të ashpërit në Evropë për sigurinë, pasi ndajnë një kufi prej 1,300 kilometrash me Rusinë.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy argumenton se Putin tregoi interes për paqe me Trump vetëm kur sugjeroi se do ta lejonte Ukrainën të përdorte raketat Tomahawk – dhe sapo Trump hoqi raketat kruiz nga tavolina, Rusia u tërhoq nga paqja.
Pra, a duhet t’i japë Trump Zelenskyt raketat që ai dëshiron? “Shpresoj vërtet që ata të mund të marrin aftësitë që u nevojiten për të [kundër]sulmuar Rusinë dhe për të mbrojtur veten”, tha Orpo. “Ne e dimë që kjo është një çështje midis Zelenskyt dhe Shteteve të Bashkuara dhe shpresoj vërtet që ata të mund të gjejnë një zgjidhje.”
Të enjten, udhëheqësit e BE-së në Bruksel synojnë të bëjnë përparim në një plan për të bastisur asetet financiare të ngrira të Rusisë për një “kredi dëmshpërblimi” për Ukrainën. Një pyetje është se çfarë kushtesh duhet t’i bashkëngjitë BE-ja kredisë, e cila mund të jetë me vlerë deri në 140 miliardë euro, të mjaftueshme për ta mbajtur Ukrainën në luftë për dy ose tre vjet.
Raportohet se Franca po udhëheq përpjekjen për ta detyruar Ukrainën të shpenzojë paratë për armë të prodhuara në Evropë. Disa vende të tjera, përfshirë Suedinë, thuhet se duan që Ukraina të jetë në gjendje të zgjedhë se si ta përdorë kredinë.
Orpo argumenton se Evropa duhet të ketë një fjalë. “Nuk mendoj se liria e plotë është mënyra më e mirë”, tha ai. “Ne japim kredi dhe kështu duhet ta bëjmë këtë në bashkëpunim të mirë me ta… duhet të dimë se ata do ta përdorin këtë sasi të madhe parash në një mënyrë të përgjegjshme.”
Kjo do të thotë, aty ku është e mundur, blerjen e armëve evropiane. “Shpresoj që ata të mund të blejnë gjithnjë e më shumë armë nga Evropa”, tha Orpo. “Por ne e dimë që nuk i kemi të gjitha ato aftësi dhe armë në Evropë që u nevojiten atyre. Pra, është realitet që atyre duhet t’u lejohet të blejnë edhe nga SHBA-ja, nëse është e nevojshme.”
Ai shtoi: “Kjo nuk është vetëm një çështje Tomahawks. Nëse mund të gjejmë një zgjidhje se si mund ta financojmë fuqishëm Ukrainën dhe të gjejmë një zgjidhje afatgjatë duke përdorur asetet e ngrira, do të jetë një mesazh kaq i fortë për Putinin saqë ai e kupton se nuk mund ta fitojë këtë luftë. Kjo mund të jetë një ndryshim rrënjësor.”/ Politico.
