Komisionerja për Zgjerimin e Bashkimit Evropian, Marta Kos, ka shprehur besimin se Shqipëria mund të bëhet shteti i 29-të anëtar i BE-së deri në vitin 2029, nëse vazhdon me ritmin aktual të reformave.
Ajo theksoi se në 10 muajt e fundit janë hapur më shumë kapituj se në pesë vitet e fundit dhe janë mbyllur më shumë kapituj se në 10 vitet e fundit. Kos nënvizoi se nëse Shqipëria vazhdon me këtë ritëm, mund të përfundojë bisedimet teknike deri në vitin 2026 dhe të bëhet anëtare në vitin 2029.
“Në 10 muajt e fundit kemi hapur më shumë grupkapituj se sa 5 vitet e fundit dhe kemi mbyllur më shumë kapituj se sa 10 vitet e fundit. Kështu që kemi çelur dy grupkapituj të tjerë për Shqipërinë këtë vit, kemi rënë dakord me Edin që do të festojmë, së pari në Bruksel dhe vitin tjetër me ndeshjen e futbollit midis vendeve kandidate dhe shteteve anëtare në Tiranë, kuptohet që Presidenti i UEFA-s do të luajë me ne, e po kështu edhe ca të tjerë. Me Malin e Zi po ecim përpara dhe është e mundur në qoftë se përfundojmë në 2026 në aspektin teknik të bisedimeve, në 2028 mund të kemi 28 anëtarë të BE. Dhe në qoftë se Edi vazhdon të bëjë atë që po bën në mënyrë të shkëlqyer, atëherë në 2029 mund të kemi 29 anëtarë. Kështu që shpejtoni”, tha Marta Kos.
Megjithatë, ky optimizëm i Komisioneres Kos duhet parë në kontekstin e realitetit të brendshëm të Shqipërisë.
Raporti i Komisionit Europian ka kritikuar Shqipërinë për përparimin e ngadaltë në reformat kyçe, sidomos në fushat e sundimit të ligjit dhe luftës kundër korrupsionit, duke theksuar se këto sfida mbeten pengesë kryesore për anëtarësimin e vendit në BE.
Procesi i rivlerësimit (vetting) ka përfunduar në shkallën e parë, por ankimet ende nuk janë mbyllur dhe pritet të përfundojnë deri në qershor 2026. Sistemi gjyqësor vazhdon të përballet me probleme të pavarësisë dhe efikasitetit, dhe ka nevojë për një mekanizëm më efektiv të koordinimit dhe konsultimit mes institucioneve të drejtësisë.
Po ashtu, Shqipëria vazhdon të renditet në pozita të ulëta në indikatorët e lirisë së medias dhe transparencës. Në Indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit 2025, Shqipëria është renditur në vendin e 80-të, duke shënuar një përmirësim prej 19 vendesh krahasuar me vitin e kaluar.
