Organizata “Reporterët Pa Kufij” ka publikuar raportin vjetor, në lidhje me gjendjen e lirisë së shtypit në botë, ku Shqipëria ka pësuar përmisim me 19 vende në në krahasim me 1 vit më parë.
Këtë vit Shqipëria renditet në vendin e 80-të, teksa një një vit më parë renditej në vendin e 99-të nga 180 vende në Indeksin e Përgjithshëm Global.
Por edhe pse ka përmirësim me 19 vende, në raport theksohet se sfidat mbeten të pranishme, veçanërisht në lidhje me konfliktin e interesit dhe pavarësinë ekonomike të mediave.
“Në Shqipëri, liria e shtypit dhe pavarësia e medias kërcënohen nga lidhjet e ngushta midis botës së biznesit dhe politikës. Gazetarët përballen me frikësime nga politikanët dhe krimi i organizuar”, thekson raporti, duke shtuar se ka një kuadër ligjor të mangët.
“Reporterët Pa Kufij” shkruajnë se edhe pse kushtetuta e vendit dhe angazhimet ligjore ndërkombëtare garantojnë lirinë e shtypit, mbrojtja e konfidencialitetit të burimeve është e pamjaftueshme. Një tjetër element që theksohet është se ‘gazetarët që hetojnë krimin dhe korrupsionin janë veçanërisht objektiva të kërcënimeve’.
“Gazetarët që mbulojnë demonstratat dhe operacionet policore ndonjëherë janë viktima të dhunës policore. Por krimi i organizuar përfaqëson një nga kërcënimet më të mëdha për sigurinë e gazetarëve. Edhe pse policia kohët e fundit ndërmori hapa për të hetuar sulmet kundër gazetarëve, pandëshkueshmëria për këto krime, e kombinuar me përpjekjet politike për të diskredituar gazetarët, ka krijuar një klimë që ka të ngjarë të inkurajojë sulme të mëtejshme. Në mars të vitit 2023, selia e Top Channel ishte shënjestër e një sulmi të paprecedentë me armë automatike që vrau një nga rojet e saj të sigurisë.”, shkruhet në raport.
Shqipëria renditet edhe më lart edhe se sa Greqia, e cila zë vendin e 89, edhe pse në raport thuajse përshkrimin e kanë të njëjtë, ku problematika kryesore është konflikti i interesit.
Pavarësisht se organizata “Reporterët Pa Kufij” e ka ngjitur Shqipërinë me 19 pozicione, në vendin tonë nuk është se duket ndonjë ndryshim i dukshëm sa i përket lirisë së mediave.
Ndërkohë, Kosova ka shënuar rënien më të madhe në 15 vitet e fundit në indeksin vjetor për lirinë e shtypit, duke u renditur në vendin e 99-të. Ky është viti i dytë radhazi që Kosova shënon rënie, pasi në vitin 2024 ra nga vendi i 56-të në atë të 75-të.
Në raport thuhet se në Kosovë, Sllovaki, Bosnje e Hercegovinë dhe Serbi, mediat janë duke u përballur me krizë ekzistenciale për shkak të shkurtimeve buxhetore dhe kontrollit politik.
Sipas “Reporterëve pa Kufij” gazetarët në Kosovë shpesh janë “shënjestër” e fyerjeve dhe lajmeve të rreme në rrjetet sociale. Ata, sipas raportit, “akuzohen padrejtësisht për ‘bashkëpunim me armikun’, retorikë e përdorur nga grupet politike dhe fetare”.
Nga vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, Mali i Zi renditet më së miri, në vendin e 37-të, pastaj Maqedonia e Veriut në vendin e 42-të, Bosnje e Hercegovina e 86-ta dhe Serbia e 96-ta.
