Analisti Neritan Sejami i ftuar në MCN ka komentuar buxhetin e vitit 2025 nga i cili janë parashikuar 3 miliardë euro mbrojtja sociale, 1.2 mld administrata, 680 mln borxhi, dhe 430 mln bashkitë.
Ai tha se ky buxhet nuk ka asnjë ndryshim nga i një viti më parë ndërsa theksoi se qeveria duhet ti kushtonte më tepër rëndësi fuqisë punëtore dhe plakjes së popullsisë.
Sipas tij në Shqipëri mbizotërojnë monopolet dhe oligopolet dhe mungon konkurrenca e tregut dhe se informaliteti ka deformuar ekonominë e vendit.
“Këto janë shpenzime rutinë për pensione, ndihmë ekonomike dhe të tjera, pra nuk ka asnjë ndryshim nga vitet e kaluara. Dhe nga çdo këndvështrim ta shohësh buxheti nuk ka ndryshim nga vitet e tjera, ajo që është e qartë dhe do jetë shqetësim afatgjatë është mbështetja sociale do vijë për shkak të rritjes së jetëgjatësisë, numri i të punësuarve, plakja e popullsisë nga të cilat vijnë të ardhurat.
Pra ky është një problem që duhet trajtuar, është një problem që duhet analizuar sepse do dojë masa të thella, kjo peshë do vijë duke u rritur. Sa i përket skemës së re të pensioneve ka disa elementë e para elementi teknik i vështirë nga ana ekonomike sepse kalimi nga një skemë i bazuar nga kontributi i atyre që janë në punë në momentin që bie numri i tyre dhe rritet numri i pensionistëve atëherë këto para nuk do mjaftojnë dhe që të ndryshojë kjo gjë do duhej që personat do duhet të paguajnë për pensionet e tyre, investoj sot për pensionin dhe kur del në pension merr paratë e investuara bashkë me interesat. E dyta është çështje politike që do kërkonte një konsensus të gjerë politikë sepse është reformë e thellë që ndikon te qytetarët. Deklarata e qeverisë më tepër pranon që ka një problem dhe duhet zgjidhur.”
I pyetur se ku gjenden burimet pa rritje taksash, Sejamini tha se niveli i taksave është afër mesatares dhe problemi real është mungesa e mbledhjes së tyre për shkak të konkurrencës dhe informalitetit.
“Të ardhurat do rriten si pasojë e rritjes ekonomike me rritjen e saj rriten dhe taksat prandaj nuk besoj se ka përfitime nga paketa fiskale. Në këtë kuptim mund të thuhet se vendi vuan nga mungesa e paketës fiskale, ndërkohë niveli i taksave që ne kemi është afër mesatares, pra mbledhim më pak taksa dhe kjo nuk ka të bëjë vetëm me administrim por dhe konkurrencën. Është fantastike që Shqipëria s’ka paketë fiskale sepse ti s’mund të planifikosh çfarë do bësh nesër dhe mbi të gjitha ndryshon cilësia e jetës.
Duhet përmirësuar mbledhja e taksave sepse informaliteti ekonomik është nja nga problemet më të mëdha në buxhet e cila deformon ekonominë. Shqipëria, tregu që mbizotëron është monopoli dhe oligopoli dhe një rast që e tregon këtë është tregu i naftës, i cili ka treguar se çmimin nuk e vendos konkurrenca.”
