Nga Boldnews.al
Kur kanë kaluar 8 vjet nga miratimi i Reformës në Drejtësi, hartimi, por sidomos zbatimi i saj i rrëmujshëm, vijon të krijojë debate, përplasje dhe problematika mes aktorëve të procesit gjyqësor.
Së fundmi, një fërkim i fortë mes Gjykatës së Lartë dhe Dhomës Kombëtare të Avokatisë ka dalë nga korridoret e drejtësisë dhe është shfaqur për publikun.
Në fillim ishte kreu i Gjykatës së Lartë, Sokol Sadushi i cili shfaqi kritika për ato që ai i konsideroi si “rekurse të pabazuara” nga avokatët privatë, situatë e cila shton ngarkesën dhe nuk ndihmon në uljen e stokut prej mbi 30 mijë ankesash që janë dorëzuar në institucionin më të lartë të drejtësisë.
Në një takim me median në fund të vitit 2023, Sadushi deklaroi, ndër të tjera se: “…Mënyra se si paraqiten rekurset përbën një problem tepër serioz që dëshmon për nivelin e ulët profesional të përfaqësimit. Pavarësisht masave që merr Gjykata e Lartë, qoftë edhe me gjobitjen e avokatëve, paraqitet i domosdoshëm ndryshimi i mentalitetit juridik, por edhe kuptimi për mjetet e ankimit, në përgjithësi dhe rekursit, në veçanti. Avokatët duhet të kuptojnë se Gjykata e Lartë është një gjykatë ligji dhe jo një gjykatë fakti…”.
Kritikat e kreut të Gjykatës së Lartë, por sidomos ajo që konsiderohet si “kërcënim” për gjobitje ndaj avokatëve, ka shkaktuar reagimin, megjithëse disi të vonuar, të Dhomës Kombëtare të Avokatisë.
Kreu i kësaj Dhome, Maksim Haxhia, në emër të kolegëve të tij, shpërndau një deklaratë, në të cilën shprehej keqardhja dhe shqetësimi i madh për atë që e konsideroi si “instalimin e një praktike unikale dhe te paparë e padëgjuar në praktikën gjyqësore të çdo vendi demokratik apo vendi ne zhvillim, me anën e të cilit, kërkohet të gjobiten të gjithë rekursbërsit, duke nisur nga avokatët në të gjitha ato raste kur rekurset nuk pranohen nga gjykata”.
Për Dhomën e Avokatisë, fajësimi i avokatëve nga Sadushi është një formë që Gjykata e Lartë përdor për t’u shfajësuar “lidhur me vonesat e gjykimit të çështjeve në Gjykatën e Lartë e për rrjedhojë edhe të stokut të krijuar ndër vite”.
Kreu e Dhomës së Avokatisë i bëri thirrje Sadushit që “të ishte transparent (me publikun) dhe të pranonte shkakun real të vonesave e për rrjedhoje të stokut, për shkak mosparashikimeve, si dhe të mosmanaxhimit të problemeve që do të pas-sillte zbatimi i Reformes në Drejtësi”.
Pra, duket qartë që avokatët e kanë kapur “demin nga brirët”, duke identifikuar shkakun real të problematikës së mprehtë dhe drejtësisë së vonuar në sistemin gjyqësor shqiptar.
Sokol Sadushi, një ish-ekspert i lartë i Reformës në Drejtësi dhe përfitues i drejtëpërdrejtë i saj, duket se nuk pranon kritikat për kuadrin e ri kushtetues dhe ligjor për gjyqësorin.
Në një reagim pas deklaratës së Dhomës Kombëtare të Avokatisë, Sadushi ka zgjedhur sërish që të rikujtojë “porositë e tij” lidhur me mënyrën se si avokatët duhet të bëjnë rekurset.
Me një gjuhë më të moderuar, Gjykata e Lartë vlerëson rolin e Dhomës Kombëtare të Avokatisë “si entitet rregullator i pavarur dhe i përgjegjshëm për të adresuar këtë shqetësim të sajin, me qëllim dhënien e një drejtësie sa më cilësore e të shpejtë, si një nga garantët/dorëzanët për mbrojtjen e të drejtave të individit, si dhe ndihmesën në promovimin e profesionalizmit dhe etikës së shumicës së anëtarëve të saj, që japin çdo ditë kontribut në vendimmarrjen e kësaj Gjykate”.
Por, përtej këtij vlerësimi, kreu i Gjykatës së Lartë sërish insiston tek përgjegjësia e avokatëve për rekurset e pabazuara.
“Rekurset abuzive apo haptazi të pabazuara, marrja e masave ndëshkuese për të cilat është e njohur edhe në legjislacionin e vendeve demokratike, ndikojnë negativisht në funksionimin e sistemit gjyqësor dhe në besimin e publikut në drejtësi. Kjo sjell një ngarkesë shtesë të panevojshme për Gjykatën e Lartë, e cila zgjat procesin e vendimmarrjes, duke dëmtuar kësisoj palët në proces”, thuhet ndër të tjera në reagimin e Gjykatës së Lartë.
Përplasja mes Gjykatës së Lartë dhe Dhomës Kombëtare të Avokatisë, i cili do të duhet të ishte zgjidhur me përgjegjshmëri dhe qetësi mes këtyre dy aktorëve brenda mureve institucionale, tejkaloi kufijtë e sistemit të drejtësisë dhe, siç duket nga qëndrimet publike, nuk u afrua asnjë zgjidhje.
Për Avokatët, problemi i stokut në Gjykatën e Lartë qëndron tek mënyra e zbatimit të Reformës në Drejtësi, ku duhet kujtuar se ky institucion qëndroi më shumë se dy vjet jashtë funksionimit.
Ndërsa Gjykata e Lartë e sheh problemin shumë më të thjeshtuar, duke e shmangur “të kaluarën problematike” dhe duke gjetur “përgjegjës” tek palët në proces.
