Një aeroplan me 10 të burgosur lufte mbërriti nga Rusia në Riad të Mërkurën pas përpjekjeve të suksesshme ndërmjetësuese nga Princi i Kurorës së Arabisë Saudite Mohammed bin Salman, raporton (SPA) agjencia zyrtare e lajmeve e Arabisë Saudite.
Princi i Kurorës saudit kishte qenë në kontakt të drejtpërdrejtë me Kremlinin dhe Ukrainën si pjesë e përpjekjeve të ndërmjetësimit për lirimin e të burgosurve, ku përfshiheshin pesë shtetas britanikë, një maroken, një suedez, një kroat dhe dy amerikanë.
Të burgosurit u kapën në ato që rusët i quajnë rajone separatiste në Ukrainë. SPA raportoi se të burgosurit tani do të transferohen në vendet e tyre të origjinës.
Dy amerikanët e liruar ishin veterani i ushtrisë amerikane, Alexander Drueke, 39 vjeç, dhe veterani 27-vjeçar i Marinës, Andy Huynh, thanë anëtarët e familjes për “Reuters”. Ata u kapën në qershor, ndërsa luftonin përkrah forcave ukrainase pranë Kharkiv.
“Nuk e kam ëndërruar kurrë se ishte një mundësi që qeveria saudite do të ishte në gjendje të bënte diçka të tillë”, tha halla e Drueke për The Washington Post.
Sekretari i Shtetit Antony Blinken përshëndeti shkëmbimin e të burgosurve midis Ukrainës dhe Rusisë dhe konfirmoi se dy shtetasit amerikanë u kapën ndërsa shërbenin në ushtrinë e Ukrainës. Blinken falënderoi Ukrainën për përfshirjen e të gjithë të burgosurve të luftës, pavarësisht nga kombësia, në negociatat e saj.
“Falënderojmë gjithashtu partnerët tanë sauditë për ndihmën për të udhëhequr këtë nismë humanitare dhe për të lehtësuar kthimin e dhjetë shtetasve të huaj, përfshirë dy shtetasit amerikanë, e përshëndetur më herët sot nga ekipi ynë i ambasadës në Riad. I përcolla mirënjohjen time ministrit të Jashtëm saudit Faisal bin Farhan në një telefonatë këtë mëngjes”, tha Blinken në një deklaratë.
Diplomati i lartë amerikan përsëriti thirrjet e mëparshme për qytetarët amerikanë që të përmbahen nga udhëtimi në Ukrainë për të luftuar. “Ne inkurajojmë qytetarët amerikanë që t’i kushtojnë energjitë e tyre shumë mundësive të tjera që ekzistojnë për të ndihmuar vendin e Ukrainës dhe popullin e saj,” tha ai.
Këshilltari i Sigurisë Kombëtare i SHBA-së, Jake Sullivan, shkroi në Twitter për të falënderuar presidentin e Ukrainës dhe princin saudit të kurorës.
We thank @ZelenskyyUa, @AndriyYermak and the Ukrainian government for including 2 U.S. citizens in the prisoner exchange announced today. We thank the Crown Prince and Government of Saudi Arabia for facilitating. We look forward to our citizens being reunited with their families.
— Jake Sullivan (@JakeSullivan46) September 21, 2022
Kryeministrja e Mbretërisë së Bashkuar Liz Truss përshëndeti lirimin e pesë shtetasve britanikë. “Falënderoj @ZelenskyyUa për përpjekjet e tij për të siguruar lirimin e të arrestuarve dhe Arabinë Saudite për ndihmën e tyre. Rusia duhet t’i japë fund shfrytëzimit të pamëshirshëm të të burgosurve të luftës dhe të burgosurve civilë për qëllime politike”, shkroi ajo në Twitter.
Hugely welcome news that five British nationals held by Russian-backed proxies in eastern Ukraine are being safely returned, ending months of uncertainty and suffering for them and their families.
— Liz Truss (@trussliz) September 21, 2022
Deputeti britanik Robert Jenrick tha se Aiden Aslin ishte një nga shtetasit britanikë të liruar. Aslin u kap në fillim të këtij viti nga forcat ruse gjatë betejës për Mariupol-in dhe më vonë u dënua me vdekje nga një gjykatë në Republikën separatiste të Donetskut të mbështetur nga Rusia.
Ka përpjekje të vazhdueshme për të siguruar një shkëmbim të 50 ukrainasve të burgosur të në këmbim të 200 rusëve, duke përfshirë atë që raportet tregojnë se mund të jetë një nga aleatët e ngushtë të presidentit rus Vladimir Putin, Viktor Medvedchuk. Medvedchuk u kap nga ukrainasit në prill.
Është e paqartë nëse lirimi i të burgosurve të së mërkurës ishte pjesë e asaj marrëveshjeje specifike.
Në javët e fundit, Ukraina nisi një kundërofensivë dhe rimori tokat e marra nga Rusia në Ukrainën verilindore dhe jugore, duke përfshirë qytetet Izyum dhe Kupiansk dhe përreth Kharkivit.
Të mërkurën, Putin urdhëroi një mobilizim të pjesshëm rus – i pari që nga Lufta e Dytë Botërore – dhe ministri rus i Mbrojtjes Sergei Shoigu tha se 300,000 rezervistë do të thirreshin për të mbrojtur ato që Kremlini pretendon se janë tokat e tyre.
