Rimëkëmbja e ekonomike e vendit pas heqjes së masave bllokuese qe shkaktoi pandemia Covid-19 po rezulton e vakët teksa pasojat negative ishin të shpejta dhe të forta, analizoi Banka e Shqipërisë në raportin e Politikë s Monetare për 3-mujorin e tretë të viti.
Banka e Shqipërisë parashikon një tkurrje të aktivitetit ekonomik gjatë vitit 2020. Rënia e aktivitetit ekonomik pritet të kulmojë në tremujorin e dytë të vitit, e shkaktuar nga mbyllja e aktiviteteve ekonomike jothelbësore dhe rënia e të ardhurave të familjeve dhe bizneseve.
Lehtësimi i masave për kufizimin e përhapjes së pandemisë do t’i hapë rrugë rimëkëmbjes së ekonomisë, ndonëse rritja ekonomike pritet të vijojë të mbetet në territor negativ edhe në dy tremujorët e fundit të vitit.
Rritja e pasigurisë për perspektivën e punësimit dhe kërkesës, të ardhurat në rënie, dhe zbatimi në vazhdim i masave për distancim social dhe i protokolleve të shëndetit, do të vijojnë të kushtëzojnë konsumin dhe investimet private. Po ashtu, natyra globale e kësaj goditjeje nënkupton një ecuri të dobët të eksporteve tona.
Banka analizon se aktiviteti ekonomik pritet të rikuperohet gradualisht gjatë viteve në vijim dhe inflacioni të kthehet në objektiv brenda vitit 2022. Rritja ekonomike pritet të mbështetet nga stimujt fiskalë dhe monetarë të ofruar, nga reduktimi i pasigurisë, nga rindërtimi i objekteve të dëmtuara nga tërmeti dhe nga rifillimi i aktivitetit ekonomik global.
Ekonomia shqiptare është tkurrur në muajt e parë të vitit, e goditur nga tërmeti në fund të vitit 2019 dhe përhapja e pandemisë në muajin mars. Pas rënies me 0.1% në fund të vitit të shkuar, prodhimi i brendshëm bruto ra me 2.5% në tremujorin e parë të vitit 2020.
Banka analizon se rënia ekonomike u diktua kryesisht nga tkurrja e aktivitetit ndërtues dhe e investimeve. Treguesit e tregut të punës për tremujorin e parë reflektuan vetëm pjesërisht ndikimin e Covid-19, duke qenë se masat për kufizimin e përhapjes së pandemisë prekën më pak se një të tretën e tremujorit.
Shkalla e papunësisë u rrit lehtë nga 11.2% në fund të vitit të shkuar, në 11.4% në tremujorin e parë. Treguesit e disponuar ekonomikë gjatë muajve mars e prill kanë shënuar rënie të paprecedentë, duke ilustruar efektet negative të kësaj krize në ekonominë tonë.
Në veçanti, rënia e treguesve të besimit sinjalizon për një tkurrje të prodhimit në të gjithë sektorët e ekonomisë, por me një efekt më të lartë nga sektori i shërbimeve, në tremujorin e dytë. Ndonëse disa prej këtyre treguesve janë stabilizuar me lehtësimin gradual të masave të distancimit social, përmirësimi ka qenë i vakët në krahasim me shpejtësinë e rënies së tyre gjatë muajve të mëparshëm. inflacioni ka ardhur në rritje në tremujorin e dytë.
Inflacioni mesatar i tremujorit të dytë rezultoi në nivelin 1.9% nga 1.6% në tremujorin paraardhës. Rritja e tij i atribuohet më së shumti rritjes së çmimeve të ushqimeve, të cilat zënë rreth 41% të shportës së konsumit. Faktorët që kanë ndikuar në këtë ecuri janë vështirësitë në zinxhirin e tregtimit, për shkak të kufizimit të lëvizjeve, dhe rritja e çmimeve të ushqimeve në tregjet partnere. Me lehtësimin e masave të kujdesit, presionet rënëse nga ana e kërkesës pritet të bëhen më evidente. /Monitor/
