Shqipëria po pret këtë sezon turistik një fluks vizitorësh që llogaritet sa gjashtëfishi i popullsisë së saj, ku rreth 66.3% e tyre zgjedhin të hyjnë nëpër pikat kufitare tokësore me automjetet e tyre personale. Megjithatë, kushdo që ka udhëtuar përgjatë dy muajve të fundit nëpër akset kryesore të vendit, është përballur me një realitet zhgënjyes dhe tejet të rrezikshëm: rrugë të pavijëzuara dhe pa sinjalistikën minimale horizontale.
Ky shqetësim, i ngritur nga kreu i Shoqatës Shqiptare të Turizmit (ATA-Horeca), nuk përbën thjesht një defekt estetik të infrastrukturës sonë rrugore, por një rrezik real për jetën e qytetarëve dhe turistëve të huaj.
Mjafton të kalosh kufirin drejt vendeve fqinje, si Mali i Zi, Greqia apo Kroacia, për të vënë re ndryshimin e madh: rrugë të mirëmbajtura me standarde, vijëzim të qartë dhe sinjalistikë funksionale.
Në Shqipëri, mungesa e vijëzimit horizontal sjell pasoja të drejtpërdrejta në sigurinë rrugore. Rritet rreziku për aksidente, sidomos gjatë orëve të natës, apo në kushtet e motit të keq apo me reshje.
Gjithashtu, sipas konstatimit të Topuzit, makinat e reja të turistëve të huaj, të pajisura me sisteme moderne të sigurisë si Lane Assist (Sistemi i Ndihmës për Mbajtjen e Korsisë), dalin jashtë funksionit në mungesë të vijave ndarëse, duke e lënë shoferin pa mbështetjen teknologjike të automjetit.
Situata bëhet edhe më absurde kur bëhet fjalë për sinjalistikën vertikale. Tabelat e kufizimit të shpejtësisë vendosen çdo 200–300 metra, shpesh me ndryshime drastike dhe pa asnjë kriter teknik të qartë.
Në vend që të zbatohen standardet e duhura inxhinierike në pikat e hyrje-daljeve të rrugëve dytësore, autoritetet zgjedhin të vendosin tabela si një “zgjidhje” artificiale dhe burokratike, e cila vetëm sa rrit konfuzionin e drejtuesve të mjeteve.
Kreu i Shoqatës së Turizmit thekson se hapat e hedhur drejt modernizimit, si vendosja e kamerave inteligjente apo monitorimi i akseve rrugore me dronë janë nisma pozitive që synojnë disiplinimin e qarkullimit. Por, lind një pyetje e drejtë dhe parimore: A duhet që shteti të përmbushë detyrimet e tij standarde, përpara se të kërkojë penalizimin dhe gjobitjen e qytetarëve përmes teknologjisë?
Nuk mund të kërkohet standard evropian ndëshkimi nga drejtuesit e mjeteve, kur infrastruktura rrugore ofron standarde të vendeve në zhvillim.
Çdo muaj në sistemin e prokurimeve publike hapen tendera miliona euro për mirëmbajtjen e rrugëve. Përkundër kësaj, situata në terren mbetet skandaloze. Pyetja që natyrshëm ngrihet është: Ku shkojnë këto fonde?
Për sa kohë paratë e taksapaguesve shqiptarë dhe fondet publike nuk përkthehen në vijëzim, siguri, sinjalistikë dhe standarde reale rrugore në kulmin e sezonit turistik, imazhi i Shqipërisë si destinacion turistik do të vazhdojë të mbahet peng i keqmenaxhimit dhe mungesës së llogaridhënies./ekofin
