Infrastruktura vendore në vendin tonë në shumë zona është primitive me mungesa të thella shërbimesh që nga aksesi në rrugë, shërbime të tilla si menaxhimi i mbetjeve, shëndetësia, arsimi dhe kujdesi social, por ndërkohë qeverisja e bashkiake po rezulton tërësisht e paaftë për të ekzekutuar buxhetin e investimeve të përcaktuar në buxhetin vjetor.
Sipas të dhënave zyrtare nga Ministria e Financave njësitë e qeverisjes vendore kanë arritur të alokojnë vetëm 60 për qind të buxhetit të investimeve vitin e kaluar duke lënë të papërdorura rreth 29 miliardë lekë ose gati 300 milionë euro.
Nga rreth 50 miliardë që ishte plani i investimeve në pushtetin vendor në 2025 janë realizuar vetëm 20,7 miliardë lekë ose më pak se 41 për qind e planit.
Ajo që vihet re nga interpretimi i të dhënave është se edhe ato pak investime që janë realizuar, janë të përqendruara masivisht te projektet e rindërtimit. Shifrat tregojnë se peshën kryesore të shpenzimeve kapitale, sidomos në projektet e konsideruara, të mëdha, e zënë rindërtimet e banesave dhe institucioneve të dëmtuara nga tërmeti në Tiranë dhe Durrës, me rreth 620 milionë lekë në total.
Ky orientim i fondeve ka lënë në harresë investimet në infrastrukturën bazë që nxit zhvillimin ekonomik, si rrugët, sistemet e ujitjes apo projektet që rrisin konkurrueshmërinë e bizneseve lokale.
Ekspertët e pushtetit vendor referojnë se bashkitë shpesh parashikojnë shuma në buxhet pa pasur në dorë projekte teknike të mirëfillta. Kur vjen koha e tenderimit, mungesa e detajeve teknike ose problemet me pronësinë e truallit bëjnë që procedurat të anulohen ose të shtyhen pafundësisht.
Shumë bashki nuk kanë inxhinierë apo specialistë prokurimi të aftë për të ndjekur ritmin e investimeve kapitale. Kjo çon në gabime në hartimin e termave të referencës, çka sjell sërish skualifikime ose dështim të tenderëve. Shpesh plani i investimeve fryhet artificialisht në fillim të vitit, por kapacitetet financiare dhe teknike nuk e lejojnë realizimin e tyre.
Në shumë raste, kur bashkitë kanë vështirësi me likuiditetin ose mbledhjen e taksave lokale, ato sakrifikojnë investimet kapitale për të mbuluar shpenzimet korrente (paga, karburant, mirëmbajtje). Paratë që ishin destinuar për rrugë apo ujësjellës, mbeten të papërdorura ose zhvendosen për të mbyllur detyrime të tjera emergjente./ Monitor
