Tre javë pasi nisi lufta e përbashkët SHBA-Izrael kundër Iranit, konflikti ka arritur në një fazë të paqartë me mesazhe të përziera dhe pasiguri, ku komentet publike të Donald Trump shpesh duken se nuk përputhen me realitetin.
Lufta është “gati e përfunduar, pothuajse”, ka thënë presidenti amerikan, por forca të reja tokësore amerikane,përfshirë një njësi ekspedicionare të Marinës, po zhvendosen në rajon. Ajo është “në përmbyllje”, por bombardimet dhe sulmet me raketa nga SHBA dhe Izraeli ndaj objektivave iraniane vazhdojnë pa ndërprerje.
Hapja e Ngushticës së Hormuzit, pika gjeografike kyçe përmes së cilës kalon 20% e eksporteve botërore të naftës, është një “manovër e thjeshtë ushtarake”, por për momentin vetëm anijet e miratuara nga Irani po kalojnë në këto ujëra. Ushtria iraniane është “zhdukur”, por dronët dhe raketat vazhdojnë të godasin objektiva në rajon, madje deri te baza e përbashkët SHBA-Britani në Diego Garcia.
Në një postim të së shtunës në mbrëmje në Truth Social, Trump kërcënoi përshkallëzim, duke paralajmëruar se nëse Irani nuk e “hap plotësisht, pa kërcënim” Ngushticën e Hormuzit brenda 48 orësh, ushtria amerikane do të nisë të godasë termocentralet iraniane, “duke filluar nga më i madhi”. Një ditë më parë, megjithatë, ai kishte publikuar një listë me objektivat ushtarake amerikane në këtë luftë, për të cilat tha se SHBA është “shumë afër” përmbushjes.
Këto objektiva, që përbëjnë deklaratën e tij më të detajuar që nga fillimi i luftës, përfshijnë dobësimin ose shkatërrimin e ushtrisë iraniane, infrastrukturës së saj mbrojtëse dhe programit bërthamor, si dhe mbrojtjen e aleatëve amerikanë në rajon.
Në këtë listë nuk përfshihej sigurimi i Ngushticës së Hormuzit, për të cilën Trump tha se duhet të jetë përgjegjësi e vendeve të tjera që varen më shumë nga eksportet e naftës nga Gjiri. Presidenti ka theksuar shpesh se SHBA është eksportuese neto e energjisë dhe nuk varet nga nafta e Lindjes së Mesme – një pikëpamje që anashkalon natyrën globale të tregut të karburanteve, ku luhatjet e çmimeve ndikojnë drejtpërdrejt edhe në çmimet në SHBA.
Postimi i Trump nuk përfshinte as thirrje për ndryshim regjimi në Iran. Janë zhdukur referencat për miratimin e liderit të ardhshëm të vendit apo “dorëzimin pa kushte”, për të cilin ai kishte këmbëngulur në ditët e para të luftës.
Në përkufizimin më të fundit të objektivave të tij, është e mundur që SHBA ta përfundojë operacionin me udhëheqjen aktuale anti-amerikane të Iranit ende në pushtet, me eksportet e naftës që vazhdojnë dhe me aftësinë për të ushtruar njëfarë kontrolli mbi Ngushticën e Hormuzit.
Nëse kjo është një zgjidhje jo tërheqëse për një luftë që presidenti dhe bashkëpunëtorët e tij kanë thënë se filloi me Revolucionin Iranian të vitit 1979 dhe që ata synojnë ta përfundojnë, ekziston një rrugë alternative që përfshin forcat tokësore amerikane që aktualisht janë në rrugë drejt Lindjes së Mesme.
Pak më shumë se një javë më parë, mediat amerikane raportuan se një njësi ekspedicionare e Marinës, me rreth 2,500 ushtarë dhe mjete mbështetëse detare e ajrore, është dërguar nga Japonia drejt Lindjes së Mesme dhe pritet të mbërrijë në ditët në vijim. Një tjetër forcë e ngjashme është nisur së fundmi nga Kalifornia dhe pritet të mbërrijë në mes të prillit.
Analistët ushtarakë sugjerojnë se SHBA mund të planifikojë të marrë nën kontroll ishullin Kharg, një territor prej rreth 21 km² që përmban terminalin kryesor të eksportit të naftës së Iranit. Një veprim i tillë mundet, teorikisht, të ndërpresë eksportet e naftës, duke i hequr Iranit të ardhura jetike dhe duke e detyruar të bëjë më shumë lëshime ndaj SHBA-së për t’i dhënë fund konfliktit.
Trump tha të premten se nuk po dërgonte trupa tokësore në Iran, por shtoi se po ta merrte një vendim të tillë nuk do ta komunikonte. Kërcënimi i një veprimi të tillë bëri që mediat shtetërore iraniane të raportojnë se çdo sulm ndaj ishullit Kharg do ta shtyjë Iranin të krijojë “pasiguri” në Detin e Kuq dhe të “ndezë zjarr” në objektet energjetike në të gjithë rajonin.
Paralajmërimi i Iranit thekson rreziqet e një përshkallëzimi amerikan, që do t’i ekspozonte më tej forcat amerikane ndaj kundërpërgjigjeve iraniane.
Më herët këtë javë, mediat amerikane raportuan se administrata Trump po përgatitet t’i kërkojë Kongresit 200 miliardë dollarë fonde emergjente për operacionin ushtarak në Iran. Një kërkesë e tillë do të tregonte se, larg përfundimit, Shtëpia e Bardhë po përgatitet për një luftë të gjatë dhe të kushtueshme.
Reagimi fillestar nga Kongresi, përfshirë edhe aleatët republikanë të Trump, ka qenë i kujdesshëm. “Po flasim për trupa në terren. Po flasim për një angazhim të zgjatur,” tha kongresmeni republikan nga Teksasi Chip Roy.
“Ata kanë shumë më tepër për të shpjeguar se si do ta paguajmë këtë dhe cili është misioni.”
E ashtuquajtura “mjegull e luftës” nuk errëson vetëm mendimin e planifikuesve ushtarakë, por ndikon edhe në perceptimin e politikanëve dhe publikut. Lufta me Iranin, duket, është në një pikë kthese. Por drejtimi që do të marrë mbetet një enigmë. /BBC/
