Ekonomisti dhe ish-ministri grek Yanis Varoufakis argumenton se viti 2025 shënoi shembjen përfundimtare të rendit global të pas Luftës së Ftohtë, duke ekspozuar dobësinë strategjike të Evropës. Sipas tij, tre zhvillime madhore ndryshuan ekuilibrat botërorë dhe e lanë Bashkimin Evropian në një pozicion të pafavorshëm.
Goditja e parë ishte përfundimi i luftës në Ukrainë në favor të Rusisë. Varoufakis vlerëson se BE-ja dhe NATO-ja mbajtën një qëndrim kontradiktor: premtuan fitore për Kievin, por pa financimin e nevojshëm. Lufta u përdor si mjet për stimulim ekonomik përmes industrisë ushtarake, por pa një strategji reale për paqen. Me afrimin e një marrëveshjeje të imponuar, Evropa humbi si pretekstin ekonomik, ashtu edhe ndikimin gjeopolitik.
Goditja e dytë lidhet me luftën tregtare SHBA–Kinë, ku sipas Varoufakis, Kina doli fituese. Pekini përdori dominimin mbi metalet e rralla dhe investoi fuqishëm në autarkinë teknologjike, duke neutralizuar embargot perëndimore. Ndërkohë, Evropa mbeti e goditur dyfish: e përjashtuar nga tregu kinez dhe pa përfitimet industriale që SHBA u ofroi kompanive të saj.
Goditja e tretë ishte marrëveshja tarifore mes SHBA-së dhe BE-së, e arritur nën presionin e Donald Trump. Tarifat mbi eksportet evropiane drejt SHBA-së u rritën ndjeshëm, ndërsa BE-ja u angazhua për investime masive në industrinë amerikane. Varoufakis e cilëson këtë si një “nxjerrje të pashembullt kapitali” dhe një kapitullim që formalizon varësinë ekonomike të Evropës.
Sipas Varoufakis, këto tre goditje krijuan një rend të ri botëror G2, të dominuar nga Uashingtoni dhe Pekini, ndërsa Evropa dhe Mbretëria e Bashkuar mbeten pa rol të qartë. Përfundimi i tij është i prerë: në një epokë përballjesh ekzistenciale, varësia strategjike barazohet me humbje ndikimi dhe rëndësie globale.
