Sipas një analize të publikuar nga Bloomberg, Evropa po përballet me një nga momentet më të vështira politike dhe strategjike që nga fundi i Luftës së Ftohtë, teksa marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara po tensionohen për shkak të qasjes së ndryshme ndaj luftës në Ukrainë.
Në një Strategji të Sigurisë Kombëtare prej 33 faqesh, e firmosur nga presidenti amerikan Donald Trump, Shtëpia e Bardhë paralajmëron se Evropa rrezikon të “zhduket” politikisht nëse nuk ndryshon qasjen ndaj sigurisë dhe marrëdhënieve ndërkombëtare.
Kjo retorikë ka krijuar shqetësim në kryeqytetet evropiane. Keir Starmer në Britani, Emmanuel Macron në Francë dhe Friedrich Merz në Gjermani po përballen me pasiguri mbi drejtimin e politikës amerikane ndaj Rusisë dhe frikën se Washingtoni mund të arrijë një marrëveshje paqeje me Moskën që, sipas tyre, do të përbënte një “kapitullim të Perëndimit”.
Zbulimi nga Bloomberg se i dërguari amerikan Steve Witkoff ka këshilluar zyrtarët rusë për mënyrën si t’i paraqesin një plan paqeje presidentit Trump ka shtuar mosbesimin. Sipas raportit, Macron paralajmëroi se SHBA-të mund ta “tradhtonin” Ukrainën, ndërsa Merz akuzoi Washingtonin se “po luan lojëra politike” me fatin e Kievit.
Në anën tjetër, dokumenti amerikan kritikon Evropën për “pritshmëri jorealiste ndaj luftës” dhe për një “mungesë vetëbesimi” në raport me Rusinë.
Për Mbretërinë e Bashkuar, situata është delikate. Kryeministri Starmer ka kërkuar të ruajë “marrëdhënien speciale” me SHBA-në, por diplomatët britanikë pranojnë se një ndarje e plotë midis Uashingtonit dhe Evropës do të ishte një tronditje strategjike.
Sipas burimeve evropiane, ekziston shqetësimi se SHBA mund të tërhiqet gradualisht nga mbështetja ushtarake për Ukrainën, duke e lënë kontinentin të përballet vetëm me pasojat. “Deklaratat se do të qëndrojmë ‘krah për krah për aq kohë sa të duhet’ nuk janë strategji,” tha për Bloomberg ish-atasheu britanik i mbrojtjes në Moskë, John Foreman.
Nëse SHBA zbut presionin ndaj Rusisë, Evropa do të detyrohet të vendosë nëse mund të vazhdojë e vetme mbështetjen financiare dhe ushtarake për Kievin. Propozimi për përdorimin e asetet e ngrira ruse për të financuar Ukrainën mbetet i pezulluar për shkak të kundërshtimeve brenda BE-së dhe nga vetë SHBA-ja.
Zyrtarët evropianë paralajmërojnë se një marrëveshje e dobët që do ta detyronte Ukrainën të tërhiqej nga rajoni i Donbasit pa garanci sigurie do të përbënte “një precedent të rrezikshëm” dhe do të inkurajonte agresionin rus në të ardhmen.
Sipas analistëve, qëllimi kryesor i udhëheqësve si Macron, Starmer dhe Merz është të shmangin një përçarje të plotë mes Evropës dhe SHBA-së, një objektiv që Rusia prej kohësh e ka synuar. Por, siç thekson Bloomberg, kontinenti mbetet i papërgatitur për një krizë strategjike pa mbështetjen amerikane, pas dekadash varësie nga mbrojtja dhe inteligjenca e Uashingtonit.
“Evropa është mësuar të mbrohet nga SHBA, ka investuar pak dhe ka injoruar paralajmërimet. Tani po përballet me pasojat e këtij gabimi strategjik,” – përfundon analiza e Bloomberg.
