Menjëherë pas njoftimit të vendndodhjes së samitit të ardhshëm midis Presidentit rus dhe udhëheqësit të Shtëpisë së Bardhë, Donald Trump, pyetja qarkulloi në disa kanale ruse të Telegramit me shumë ndjekës.
Pyetja nuk është e pazakontë. Dhe vetë zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, vuri në dukje se “për momentin, sigurisht, situata logjistike është e paqartë”.
Për të arritur në kryeqytetin hungarez, udhëheqësi i Kremlinit do të duhet të fluturojë mbi vendet që janë anëtare të Bashkimit Evropian ose NATO-s. Prandaj, Brukseli do të duhet t’i japë atij të drejta fluturimi mbi hapësirën e tij ajrore, duke anashkaluar sanksionet dhe urdhër-arrestin e Gjykatës Ndërkombëtare Penale për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.
Por, në çdo rast, Putini përballet me një shqetësim sigurie.
Hungaria “është e rrethuar nga pothuajse të gjitha anët nga shtete armiqësore ndaj Rusisë, kështu që një fluturim për në Hungari mund të jetë sfidues për Vladimir Putinin”, vërejti politologu amerikan Kirill Benediktov, duke folur për kanalin Readovka, i cili ka mbi dy milionë abonentë.
Duke përjashtuar fluturimin mbi Ukrainë, si dhe rrugën Bjellorusi-Poloni-Sllovaki-Hungari, sipas Benediktov, rruga “më e mundshme” do të ishte ajo që kalon nëpër Turqi, Mesdhe, Mal të Zi ose Shqipëri dhe Kosovë, Serbi dhe së fundmi Hungari. “Korridori i Ballkanit është i vetmi opsion realist.”
Burimet diplomatike evropiane janë përgatitur tashmë. “Nëse samiti mbahet në Budapest, amerikanët me siguri do të duan që Vladimir Putin të vijë. Se si do të arrijë atje, nuk e di”, duke pasur parasysh se do të kërkohet “autorizim ad hoc”, vuri në dukje një burim i BE-së i cituar nga media italiane La Repubblica.
Sigurisht, do të kishte një rrugë nga Rusia në Hungari pa hyrë në hapësirën ajrore evropiane. “Putini mund të fluturojë mbi Ukrainë, por nuk mendoj se ky është një opsion i mençur”.
Putini nuk është “specifikisht subjekt i një ndalimi udhëtimi”, sqaroi zëdhënësja e Komisionit Evropian, Anita Hipper, por ndalimi i fluturimeve ruse mbi hapësirën ajrore evropiane mbetet në fuqi. “Shtetet anëtare mund të japin përjashtime për drejtimin e udhëtimit, por përjashtime të tilla duhet të jepen nga shtetet anëtare individuale”, tha Hipper.
Për më tepër, sapo të mbërrijë, Hungaria do të detyrohet të arrestojë Putinin sipas urdhrit të arrestimit të lëshuar nga Gjykata Ndërkombëtare Penale në Hagë.
Budapesti nënshkroi Statutin e Romës, traktatin që themeloi GJPN-në, në vitin 1999 dhe e ratifikoi atë dy vjet më vonë, gjatë mandatit të parë të Viktor Orbán. Më 3 prill, gjatë një vizite në Budapest nga kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, gjithashtu sipas një urdhri arrestimi nga Haga, Hungaria njoftoi tërheqjen e saj, por kjo do të hyjë në fuqi vetëm pas një viti. Sigurisht, “askush nuk do të habitej nëse Hungaria nuk do ta arrestonte Putinin”, tha burimi i BE-së, “megjithëse kjo nuk ndihmon” reputacionin e GJPN-së.
