Vitin e kaluar, Prokuroria e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar zhvilloi 4 tendera për të mbrojtur sistemet e brendshme kibernetike.
Fondi total i shpenzuar nga paratë e taksapaguesve shqiptarë për të garantuar sigurinë kibernetike të SPAK ishte rreth 120 milionë lekë ose 1 milionë e 200 mijë euro. Paratë u ndanë në dy duar, mes kompanive ATOM dhe Axians.
Më konkretisht, në shtator të vitit të kaluar SPAK lidhi kontratën e parë me Atom me objekt “Blerje sistem mbrojtje antiransomëare”, loti i parë. Kjo kontratë kishte një fond limit prej373 mijë euro dhe u fitua nga kompania Atom me vlerën 340 mijë euro. Në tender pati vetëm një ofertë.
Në maj, po të vitit të kaluar SPAK lidhi edhe dy kontrata të tjera me kompaninë ATOM shpk. E para ishte “Blerje sisteme sigurie Antivirus EDR dhe Fireëall”, loti i parë, me vlerë të fituar 151 mijë euro. Ndërsa kontrata e dytë ishte “Blerje sisteme per monitorimin, kontrollin e aksesit dhe identitetit ne rrjet dhe pajisje netëork”, loti i dytë, me vlerë fituese 332 mijë euro. Në dy tenderat pati respektivisht 3 oferta dhe 1 ofertë.
Por shpenzimet për sigurinë e sistemeve kompjuterike nuk u ndalën me kaq. Në ditët e fundit të vitit të kaluar, SPAK prokuroi dhe një tjetër kontratë. Këtë herë objekti ishte “Shërbim mirëmbajtje e sistemit të IT me suport të jashtëm”. Kompania fituese e tenderit ishte Axians Albania, ndërsa vlera e tij rezultoi 370 mijë euro.
Në total 1.2 milionë euro. Jo pak para, për të mbrojtur një sistem të brendshëm, i cili teorikisht nuk është i ekspozuar përballë shumë rreziqeve, pasi nuk ndërvepron me sistemet e tjera. Megjithatë, pavarësisht parasë së madhe të shpenzuar dhe risqeve të vogla, siguria kibernetike e SPAK ra. Sistemi u hakerua nga jashtë, nga dy persona, që morën dosjet e Altin Dumanit dhe prokurorëe të tjerë dhe i nxorrën në pazar.
Zambak Gjoni dhe Arnold Rrokaj dyshohet se e kanë bërë këtë nga një zyrë që flitet se është diku në katet e sipërme të godinës që njihet me emrin ETC. Pasi i morën dosjet, Gjoni dhe Rrokaj ja u dhanë disa gazetarëve. Këta të fundit njoftuan SPAK dhe vetëm atëherë, Prokuroria e Posaçme kuptoi se e kishin hackeruar. Sepse ATOMI me Axiansin nuk kuptuan gjë, jo më të parandalonin.
Tani çështja shtrohet shumë thjeshtë? Po tani, ç’do bëhet me 1 milionë e 200 mijë eurot që morën Atomi me Axiansin? A duhet minimalisht SPAK të kërkojë kthimin e parave mbrapsht, dhe kompesim për dëmin që ju shkaktua interesit publik me nxjerrjen e sekreteve hetimore në pazar.
Sepse në thelb kjo histori duket si një mini incenerator. Tek inceneratori u paguan paratë, por incenerator nuk ka. Në rastin e SPAK, u paguan para për sigurinë kibernetike, por siguri kibernetike nuk paska patur. Sepse e theu Zambaku me Arnoldin, njëri polic ndërtimi e tjetri polic burgjesh.
Këta qytetarë janë mësuar të paguajnë miliona për shërbime që nuk marrin sepse paratë vidhen nëpër tendera. Të paktën në këtë rast duhet bërë një shembull ndryshe. Jo vetëm për paratë. Por këtu është në lojë kredibiliteti i vetë SPAK. Sepse dy policë që piratojnë sistemet e SPAK është objekt tallje për prokurorinë. Dhe për shumë shqiptarë, SPAK është shpresa e vetme që gjërat të ndryshojnë./ Kapitali.al
