Biznesmenët e mëdhenj që përfitojnë statusin investitor strategjik nga qeveria Rama, por që lidhen me një kompani hotelesh të huaj nuk do të paguajnë taksa për 10 vitet e ardhshme.
Propozimi vjen nga “e majta” në pushtet, që kërkon të tërheqë investimet në hotele 4 dhe 5 yje në vendin tonë. Blendi Klosi, që ka hedhur firmën në projektligj e mbrojti nismën në Komisionin e Ekonomisë duke përmendur 10 milion turistët që erdhën në Shqipëri në 2024.
“Melia ka 360 hotele në botë dhe ato që ka në Shqipëri e ka me të njëjtin standart si në Meksikë, në SHBA dhe në Itali e kudo në botë. Kjo është arsyeja pse duhet ti nxisim “brand”-et. Të rrisim standartet. Të rrisim “know how” që të jetë një shkollë për ata që punojnë aty” tha Klosi.
Klosi solli shembullin e disa kompanive të huaja, që kanë sjellë në Shqipëri degët e tyre falë lehtësirave që u ka krijuar qeveria Rama. Ai tha se privilegji në këtë rast, nuk u ofrohet rastësisht investitorëve, por për shkak se ata sjellin në vendin tonë cilësinë e shërbimeve të një niveli të konfirmuar.
“Statusin me 5 yje nuk e bën emri i pronarit, por ata që kanë hotele të ngjashme në BE apo në botë. Janë ato hotele që kanë 3 të tjera në Bashkimin Europian dhe 7 hotele në botë. Melia e cila ishte një nga ata që mori statusin investitorëve në Gjirin e Lalzit, sot një objekt me standarte europiane që ka një biznes të provuar në 12 muajt e vitit, asnjëherë të provuar në turizmin shqiptar. Sjell turistë të huaj, i mbushur. Falë këtij privilegji, që nuk është privilegj, sot është një nga arsyet që Melia po bën disa hotele në vendin tonë. I pari që mori statusin e investitorit me 4 dhe 5 yje është hoteli M.K, 100% investim gjerman” u shpreh Klosi.
Deputeti socialist sqaroi se nga falja e taksave për 10 vjet nuk do të përfitojnë hotelet brenda në qytete, por vetëm ato në bregdet. Ai rreshtoi disa marka të njohura që tashmë janë afruar në Shqipëri dhe po investojnë kryesisht në jug të vendit.
“Melia hotel dhe resort është bërë aktive në Gjirin e Lalzit, pra nuk janë në zona urbane. Grand Melia është në zonën e Dhërmiut. Radison Hotel është në zonën e Himarës. Radison Collection është sërish në zonën e Himarë. MK, akor, Hayat Resort and SPA në Palasë, është në zonën e Palasës. është në top top, nuk ka më shumë se ky. 220 dhoma. është në zhvillim. Croën Plaza është në jug. Ramada është në zonën e Golemit. Linder Group që ka bërë hotelin MK hotel në Rinas” asnjë prej këtyre nuk ka përfituar në zonat urbane”
Por për deputetët e opozitës, privilegji për faljen e taksave ndaj biznesmenëve të mëdhenj është në radhë të parë një privilegj për biznesin e madh pranë qeverisë. Tabaku vuri në dukje diskriminimin që po i bëhet bizneseve të vogla nga ligjet speciale të socialistëve.
“Ky është një ligj special. Ky është ligj me porosi për një grup të caktuar, që favorizon një sektor të caktuar. Prek një numër shumë të vogël individësh. Nuk ka impakt real në ekonomi se 500 mijë e ka investimin një biznes mesatar në Shqipëri. është i lidhur me ligjin për investimet strategjike, që përsëri është një ligj klientelist dhe lidhet me ligje klienteliste në këto 12 vite.” u shpreh Jorida Tabaku.
Në të njëjtën linjë ishte edhe Edmond Spaho, që sfidoi Blendi Klosin të tregojë emrat e oligarkëve që u bëhet qoka për faljen e taksave.
“është rasti tipik i qokës që i bëhet oligarkëve. Thoni që nuk guxoni të përmendi emra, 11 hotele janë, shkoni shikoni pronarët dhe kuptoni kujt i bëhet qoka. Ajo që thonë janë “brand” janë për t;i hedhur sy miletit. Brandet janë për menaxhim të hotelit. Shikoni pronësinë e hotelit dhe kuptoni se kujt i jepen këto para. Jepen në kushtet kur nuk ka riinvestim kapitali. Ministria e Financave është e tredhur dhe nuk guxon të thotë asnjë fjalë” tha deputeti i PD-së, Edmond Spaho.
Propozimi për faljen e taksave në 10 vitet e ardhshme vjen pasi qeveria Rama sapo ka shpallur investim strategjik ndërtimin e vilave dhe hoteleve me 5 yje në Sazan.
Efektet e para të ligjit për investimet strategjike u mësuan në formë anekdotash kur një aktor i Portokallisë takoi kryeministrin Rama dhe u zgjua të nesërmen investitor strategjik, shoqëruar me përfitime të shumta, si falje taksash, ndërtim të rrugëve, të rrjetit elektrik, të kanalizimeve etj.
Ligji u përmend gjerësisht në media pas skandalit të dy miqve të kryeministrit Rama, çiftit Artan Gaçi dhe Olta Xhaçka që e morën statusin e investitorëve strategjikë edhe pse Xhaçka ishte ministre e jashtme kur qeveria mori vendim.
Situata degradoi vitet e fundit, kur u mësua se statusin e investitorit strategjik, Rama ia kishte dhënë edhe një biznesmeni të njohur të Velipojës, Pëllumb Gjokës që i zgjidhte hesapet, me porositë e vrasjeve me pagesë.
Vitin e kaluar ligji për investimet strategjike u kritikua edhe nga Departamenti Amerikan i Shtetit në raportin për Klimën e Investimeve në vendin tonë.
“Shumë pak investitorë të huaj kanë përfituar nga statusi “Investitor Strategjik” dhe pothuajse të gjitha projektet u janë dhënë kompanive vendase që operojnë në sektorin e turizmit. Investitorët e huaj që aplikojnë për statusin e investitorit strategjik citojnë se përgjigjet nga AIDA janë të ngadalta” thuhej në raport.
Në të njëjtin raport DASH theksonte edhe lidhjet e forta me qeverinë të kompanive që kishin përfituar statusin e investitorit strategjik
“Pjesa e parëndësishme e investitorëve të huaj që kanë përfituar nga statusi i investitorëve strategjikë ka nxitur perceptimin tek investitorët e huaj se nga ligji kanë përfituar kryesisht kompanitë vendase me lidhje të forta me mazhorancën qeverisëse” thuhet në raport.
Opozita e kërkoi për disa muaj hetimin e “investitorëve strategjikë” përmes një komisioni parlamentar, por socialistët e refuzuan. Në fillim të këtij viti, afatet e ligjit u zgjatën mes debatesh të forta në parlament./ Lapsi.al
