Nga Boldnews.al
Agjencia për Efiçensën dhe Energjinë nuk është treguar aspak efiçente për menaxhimin e fondeve publike.
Të paktën 15 procedura tenderuese me vlerë më të lartë të zhvilluar nga ky institucion, për një total prej 617 milionë lekë të reja ose mbi 6 milionë euro, rezultojnë me probleme të theksuara.
Këto shkelje janë identifikuar nga një audit i zhvilluar nga Kontrolli i Lartë i Shtetit për veprimtarinë financiare të Agjencisë së Efiçenës dhe Energjisë për periudhën 2019-2023, kohë kur është drejtuar fillimisht nga Eltar Deda dhe më tej nga Ani Hasa.
Agjencia pa efiçensë
Kur në vitin 2019 nisi nga puna Agjencia e Efiçensës së Energjisë, kryeministri Edi Rama dhe zëvendësja e tij, Belinda Balluku, e konsideruan si një hap shumë të rëndësishëm për reduktimin e shpenzimeve në energjitikë dhe përfshirjen e Shqipërisë në hartën e vendeve me energji të pastër.
Kryeministri Rama nuk e fshehu vetë-mburrjen edhe pak ditë më parë (13 nëntor 2024), në një samit të zhvilluar në Azerbajxhan, ku deklaroi se “vij këtu nga një vend i vogël në mes të Europës, Shqipëria, ku jemi krenar që kemi prodhim 100 % me energji të ripërtëritshme”.
Megjithatë, gjetjet e Kontrollit të Lartë të Shtetit tregojnë se nuk ka asgjë për t’u festuar në aktivitetin financiare të Agjencisë së Efiçensës së Energjisë. Përkundrazi, shkeljet e konstatuara mund të përbëjnë shkak për nisjen e një hetimi penal.
Shkeljet miliona euro
Kontrolli i Lartë i Shtetit ka publikuar së fundmi rezultatet e Auditit të Përputhshmërisë në Agjencisë e Efiçensës së Energjisë.
Një ndër fokuset e këtij auditimi ishin procedurat e prokurimit me vlerë të larta të zhvilluara nga ky institucion për periudhën 2019-2023.
“Nga auditimi i procedurave të prokurimit publik me vlera të larta për periudhën 2019-2023, në 15 prej tyre me vlerë të fondit limit 617,066,663 lekë pa TVSH, vlerë të kontratës 576,260,099 lekë pa TVSH, u konstatuan parregullsi në hartimin e kritere të veçanta të dokumenteve të tenderit, në llogaritjen e fondit limit dhe termave të referencës dhe në vlerësimin e ofertave”, thuhet në raportin e KLSH-së.
Audituesit kanë konstatuar se në 14 nga këto tendera, me vlerë të fondit limit 607,066,663 lekë, janë konstatuar parregullsi “në hartimin e kritereve të veçanta të dokumenteve të tenderit, pasi disa prej tyre nuk janë argumentuar teknikisht dhe ligjërisht në procesverbalin e mbajtur për këtë qëllim, nuk janë në përpjesëtim dhe të lidhura ngushtë maftësinë zbatuese, natyrën dhe vlerën e kontratës”.
Këto kritere lidhen kryesisht me kapacitetin teknik, si me ekzistencën e punonjësve në listë pagesat e operatorëve ekonomik për një periudhë të gjatë kohe, përvoja të suksesshme të ngjashme të mëparshme, kërkesat në liçencat e shoqërisë, numrin e punonjësve dhe numri i makinerive të kërkuara etj. Në disa raste nuk janë përfshirë në dokumentet e tenderit kritere të cilat kanë qenë të nevojshme për objektin e prokurimit.
Sipas Kontrollit të Lartë të Shtetit, “parregullsitë në hartimin e kritereve, nuk nxisin konkurrencën dhe pjesëmarrjen e operatorëve ekonomikë në procedurat e prokurimit publik, përjashtojnë nga konkurrimi operatorë të tjerë ekonomik që mund ti kenë kapacitet e duhura për realizimin e kontratës, nëse nuk do të ketë devijime në hartimin e kritereve etj”.
Në vijim, KLSH thotë se në 2 tendera me vlerë të fondit limit 18,333,333 lekë pa TVSH, pjesë përbërëse e 15 procedurave të konstatuara me parregullsi), Autoriteti Kontraktor “nuk ka ngritur strukturat e posaçme për përllogaritjen e vlerës së kontratës dhe nuk ka dokumentuar hartimin dhe përllogaritjen e fondit limit në proces verbalin përkatës”.
Në 2 tendera të tjerë, po nga 15 procedurat me vlerë më të lartë, me vlerë të fondit limit 82,833,332 lekë pa TVSH, “janë konstatuar parregullsi në vlerësimin e ofertave të operatorëve ekonomik, pasi janë kualifikuar dhe shpallur fitues operatorë ekonomikë të cilët nuk plotësojnë të gjitha kriteret e veçanta të vendosura në dokumentet e tenderit, duke sjellë si pasojë lidhjen e kontratë me operatorë ekonomik të shpallur fitues si rezultat i një procesi jo të rregullt të vlerësimit të ofertave”.
Ndërsa në një procedurë prokurimi, me fond limit 10,000,000 lekë pa TVSH, “ka rezultuar mungesa e specialistëve të fushës në hartimin e termave të referencës, specifikimeve teknike si dhe në marrjen në dorëzim të mallit”.
