Nga Boldnews.al
Në Itali, ekziston një shprehje shumë e përhapur: “Nuk ka dy, pa tre”. Një shprehje e tillë mund të gjejë vend më së miri në historinë e inceneratorit të Elbasanit.
Deri më tani, Prokuroria e Posaçme ka ngritur dyshime se ish-ministrat Lefter Koka dhe Arben Ahmetaj, kanë përgjegjësi penale në procedurat e ndjekura për dhënien me koncesion të impiantit të përpunimit të mbetjeve në Elbasan.
Por, në dokumentat e hartuar nga prokurorët e posaçëm, rezulton se, krahas këtyre dy personazheve, është përfshirë në mënyrë të drejtëpërdrejtë më së paku edhe një i tretë, Damian Gjiknuri, ish-ministër i Infrastrukturës në vitin 2014, kur qeveria i dorëzoi koncesionin rreth 30 milionë euro kompanisë “Albtek Energy” të Stela Gugalljas, bashkëjetuese e Mirel Mërtirit.
Pra, duket se “nuk ka dy, pa tre”.
Procedurat e paligjshme të Elbasanit
Për të kuptuar pozicionin e Gjiknurit, është e rëndësishme të shihen vlerësimet paraprake të SPAK-ut mbi Kokën dhe Ahmetaj.
Në Dhjetor të vitit 2022, SPAK njoftoi dërgimin në gjyq të ish-ministrit të Mjedisit, Lefter Koka dhe persona të tjerë, në përfundim të hetimeve për aferën e inceneratorit të Elbasanit.
Në atë njoftim thuhej ndër të tjera: “Nga hetimet është provuar gjithashtu fakti se nuk është është zbatuar proçedura e rregullt ligjore lidhur me llojin e proçedurës që është përdorur për dhënien e konçensionit…Në rastin konkret, në proçedurën e ndjekur për dhënien e konçensionit dhe lidhjen e kontratës me shoqërinë “Albtek Energy” sh.p.k, është ndjekur proçedura “me negocim, pa shpallje paraprake të njoftimit”, e rregulluar nga neni 33 e vijues të ligjit nr.9643, datë 20.11.2006 “Për prokurimin publik”, të ndryshuar. Proçedura e ndjekur për dhënien e konçensionit “me negocim, pa shpallje paraprake të njoftimit”, nuk është një nga proçedurat e parashikuara në nenin 22 të ligjit nr.125/2013, ku parashikohet se për dhënien e konçensionit munden të përdoren vetëm një nga tre proçedurat: i) proçedura e hapur; ii) proçedura e kufizuar; ose iii) proçedura me negocim, me shpallje paraprake të njoftimit të kontratës”.
Pra, për SPAK, Lefter Koka mban përgjegjësi penale për procedurën e zgjedhur për inceneratorin e Elbasanit.
Ky qëndrim përforcohet në dokumentin prej 12 faqesh, me objekt “Kërkesë për dhënie autorizimi për arrestimin…e deputetit Arben Ahmetaj”, dorëzuar në Parlament nga Prokuroria e Posaçme, që mban datën 7 Korrik 2023.
Në dokument thuhet, ndër të tjera: “Në lidhje me procedurën me object “Ndërtimi dhe administrimi i impiantit të trajtimit të mbetjeve urbane të Qarkut Elbasan për prodhimin e energjisë”, personi nën hetim, Arben Ahmetaj, si Ministër i Zhvillimit Ekonomik, Tregtisë dhe Sipërmarrjes, nëpërmjet vartësit të tij të ndjerë, Zamir Stefani, ka kontribuuar në dhënien e koncesionit, në kundërshtim me kuadrin ligjor rregullues, duke u zbatuar procedura e negocimit, pa shpallje paraprake, si edhe duke mos u zbatuar detyrimet e tjera të ngarkuara nga kuadri ligjor në fushën e koncesioneve…”.
Pra, u bë rasti i dytë kur SPAK-u konstaton shkelje në procedurën e inceneratorit të Elbasanit.
Roli i Gjiknurit
Tashmë është radha për të parë rolin e Ministrit të Infrastrukturës së kohës, Damian Gjiknuri.
Në materialin e zgjeruar dorëzuar në Parlament për Arben Ahmetaj, prokurorët e posaçëm ka konstatuar se Gjiknuri ka dhënë dakordësinë për këtë procedurë, e cila rezulton e paligjshme.
“Me shkresën datë 17.11.2014 të Ministrit të Industrisë dhe Energjisë, Damian Gjiknuri, i është kthyer përgjigje shtetasit Lefter Koka, Ministër i Mjedisit (në atë kohë), ku shprehen parimisht dakord, duke shprehur se përzgjedhja e procedurës së koncesionit është e drejtë e autoritetit kontraktor (Ministrisë së Mjedisit, shën.red)…”, thuhet në dokumentin e SPAK-ut.
Qëndrimi i Gjiknurit nuk është thjesht parimor dhe irrelevant në këtë histori.
Gjithnjë sipas SPAK-ut, Ministria e Gjiknurit ka pasur rol thelbësor në procedurën koncesionare.
“…Rezulton i administruar një dokument, “Impiant i përpunimit të mbetjeve urbane në qytetin e Elbasanit, studim fizibiliteti, me kokën e Ministrisë së Mjedisit, i përgatitur në nëntor 2014, i nënshkruar nga 6 persona…Në pikën 2 të këtin dokumenti, ‘Analiza Teknike’, është shënuar se Projekti pritet të ketë aktorë kryesorë në nivel kombëtar; Ministrinë Zhvillimit Ekonomik, Tregtisë dhe Sipërmarrjes; Ministrinë e Infrastrukturës dhe Energjisë dhe Ministrinë e Financave…”.
Për llogari të hetimit të saj, SPAK shprehet se, “siç vihet re, një aktor shumë i rëndësishëm është Ministria e Zhvillimit Ekonomik…”.
Në të njëjtën frymë, në optikën e SPAK-ut, secila nga tre ministrisë, përfshirë edhe ajo e Infrastrukturës, e drejtuar nga Gjiknuri, ka pasur rol shumë të rëndësishëm në procedurën e koncesionit të inceneratorit të Elbasanit.
Nga “tre aktorët kryesorë”, pra Arben Ahmetaj, Damian Gjiknuri dhe ministri i Financave i asaj kohe, Shkëlqim Cani, vetëm ky i fundit ka shprehur skepticizëm dhe pengesa për realizimin e projektit.
Lefter Koka, i cili, sipas letrave, ideoi procedurën e paligjshme, është i arrestuar.
“Aktori i parë”, Arben Ahmetaj, tashmë po kërkohet për t’u arrestuar.
Mbetet për t’u parë në vijim se si do të veprojë SPAK me “aktorin e dytë të rëndësishëm”, Damian Gjiknuri, i cili, njëlloj si Ahmetaj, ka shprehur dakordësinë për procedurën e paligjshme të kontratën koncesionare për impiantin e mbetjeve të Elbasanit.
