Arbi dhe Gisela, motër e vëlla, duan të largohen. Sa më shpejt të jetë e mundur.
“Mund të kesh diplomat më të mira në vend, por nëse nuk ke lidhje me njerëz të fuqishëm, mund ta harrosh”- thotë Arbi. Motra e tij është dakord. Ajo njeh njerëz që kanë arritur në pozicionet më të larta pa një diplomë kualifikuese.
Babai i Arbit dhe Giselës do të preferonte t’i kishte fëmijët pranë vetes, por as në Shqipëri nuk sheh perspektivë për ta. Një vajzë e ka tashmë në Britaninë e Madhe.
“Kur mendoj për të ardhmen e Shqipërisë dhe atraktivitetin e vendeve evropiane, nuk do të mund ta mbaj të bashkuar familjen time”- thotë ai. Edhe në rrethin e miqve të Arbit nuk ka ndonjë njeri që dëshiron të qëndrojë.
Natyrisht, shumë të rinjve shqiptarë u mungon shpresa për të arritur diçka në vendin e tyre. Vendi renditet i 110-ti në indeksin e fundit të korrupsionit nga Transparency International, në një shkallë me Malavin dhe Tajlandën.
Kësaj i shtohet edhe kostoja e jetesës. Ushqimet bazë si buka apo mishi janë bërë 30 deri në 50 përqind më të shtrenjta. Inflacioni është rreth 8 përqind, më i larti në 20 vite. Një litër benzinë, për shembull kushton në Tiranë po aq sa në pikat gjermane të karburantit, dhe të ardhurat mesatare në Shqipëri janë më pak se 450 euro.
“Çmimet po rriten kudo, por pagat nuk po ndjekin këtë shembull”- thotë psikologia e re, Krisi. Pavarësisht se punon gjashtë ditë në javë, ajo mezi ia del. Ajo paguan 260 euro për apartamentin e saj në një lagje jashtë Tiranës- me një pagë 300 euro. Edhe ajo mendon t’ia kthejë shpinën atdheut në një moment.
Shumë shqiptarë po kërkojnë strehë në Britaninë e Madhe
Që nga viti 2010, shqiptarët mund të hyjnë në vendet e Shengenit pa viza për 90 ditë. ata që janë të arsimuar mirë, zakonisht marrin një leje qëndrimi afatgjatë atje. Por shumë shqiptarë po tërhiqen aktualisht nga Britania e Madhe.
Ka një komunitet të madh atje, paga mesatare për orë është nëntë herë më e lartë se në vendin e tyre. Më shumë se 12 mijë shqiptarë kanë mbërritur në Britaninë e Madhe që nga fillimi i vitit- nga 800 në vitin 2021.
Fakt është edhe se gjithnjë e më shumë shqiptarë po tërhiqen drejt Britanisë së Madhe edhe për shkak të çmimeve të ulëta të kontrabandistëve. Kalimi i Kanalit Anglez me gomone ofrohet nga 2 mijë deri në 5 mijë paund përmes rrjeteve sociale.
Gjithashtu, gjysma e kërkesave për azil të bëra nga shqiptarët, pranohet në Britaninë e Madhe. Edhe nëse autoriteteve u duhen muaj për të marrë një vendim për kërkesën për azil, kjo lë kohë të mjaftueshme për të fituar para.
Për të frenuar fluksin, Franca dhe Britania e Madhe tani duan të përforcojnë bashkëpunimin mes tyre në Kanalin Anglez. Për 72 milionë euro, 100 policë shtesë do të sigurojnë brigjet e Francës dhe qentë do gjurmojnë emigrantët. Dronët do të përdoren gjithashtu për vëzhgim. Megjithatë është e paqartë nëse këto masa do të pengojnë kalimin e shqiptarëve.
Kritikët akuzojnë qeverinë për mosveprim
Dhe si po reagojnë politikanët shqiptarë? Në fillim të nëntorit, kryeministri Edi Rama prezantoi masat e tij për sektorin ‘Rinia’. Megjithatë, fjalët ’emigracion’ dhe ‘varfëri’ nuk u përmendën. Për disa vëzhgues, qeveria nuk ka asnjë interes të bëjë asgjë për emigracionin. Sepse shpeshherë janë kritikët e qeverisë që po largohen.
Megjithatë eksodi i të rinjve shqiptarë ka pasoja për ekonominë e Shqipërisë. Në shumë vende ka mungesa të punëtorëve, për shembull në industrinë e tekstilit. Ajo përbën 40 përqind të eksporteve, partnerët kryesorë tregtarë janë Italia dhe Gjermania.
Flor Zekja drejton një kompani të mesme në Tiranë. Kërkesa është e madhe, por mezi e përballon, thotë ai. “Unë punësoj 70 persona. Ne kemi nevojë për 20 përqind më shumë punonjës, por nuk gjejmë asnjë”. Sipas Shoqatës Shqiptare të Tekstileve, 20 mijë vende pune janë të lira.
Kërkesa e lartë nuk mund të përmbushet më në planin afatgjatë. Kjo është arsyeja pse shumë kompani po kërkojnë tashmë punëtorë nga Nepali ose Bangladeshi. Sipas Shoqatës Shqiptare të Tekstileve, në Shqipëri mungon brezi i ri.
Nga Niklas Monch, Tagesspiegel
