Nga Boldnews.al
Këshilli i Lartë Gjyqësor miratoi Hartën e Re Gjyqësore, e cila redukton gjykata e rretheve në 13 nga 22 që janë aktualisht dhe krijon vetëm një Gjykatë Apeli të përgjithshme, nga 5 që janë në funksion.
Po ashtu, është vendosur që të reduktohet edhe numri i gjykata administrative të shkallës së parë. Sipas projektit të KLGJ-së, nga 6 gjykata të tilla, pritet të funksionojnë vetëm dy
Akti i miratuar nga KLGJ është një konfirmim i krizës më të rëndë që ka përfshirë sistemin e drejtësisë gjatë viteve të pluralizmit, megjithëse “qeveria e gjyqësorit” flet për qasje inovative dhe rritjen e aksesit të qytetarëve në gjykata.
Kriza e mungesës së gjyqtarëve për shkak të procesit të Vetingut me standarte të dyshimta, ka detyruar institucionet e larta shtetërore që të ndërmarrin iniciativa emergjente për të vendosur disi në shina sistemin e çakorduar të drejtësisë.
Në një mbledhje të posaçme të zhvilluar këtë të Premte (10 qershor 2022), Këshilli i Lartë Gjyqësor deklaroi se ka miratuar propozimin për uljen e numrit të gjykatave të juridiksionit të përgjithshëm.
Akti, i cili pritet të konsultohet me Këshillin e Lartë të Prokurorisë, Prokurorinë e Përgjithshme dhe Ministrinë e Financave para se të shkojë për miratim në Këshillin e Ministrave, parashikon që do të jenë funksionale gjykatat e rretheve gjyqësore në qytetet; Berat, Dibër, Durrës, Elbasan, Fier, Gjirokastër, Lezhë, Korçë, Kukës, Sarandë, Shkodër, Tiranë, Vlorë.
Për Këshillin e Lartë Gjyqësor, do të duhet të funksionojë vetëm Gjykata e Apelit në Tiranë, si edhe gjykatat administrative të Shkallës së Parë në Tiranë dhe në Lushnje.
Akti i miratuar nga KLGJ-ja suprimon gjykatat e shkallës së parë të juridiksionit të përgjithshëm në: Tropojë, Pukë, Kavajë, Lushnje, Krujë, Përmet, Kurbin, Mat dhe Pogradec.
KLGJ ka vendosur të shkrijë gjykatat e Apelit në; Durrës, Vlorë, Gjirokastër, Shkodër dhe Korçë.
Po ashtu, sipas KLGJ-së, nuk duhet të ekzistojnë më as gjykatat administrative të shkallës së parë në: Vlorë, Gjirokastër, Shkodër dhe Korçë.
Argumentat pro e kundër
Këshilli i Lartë Gjyqësor dhe Qeveria Shqiptare janë treguar edhe më herët në të njëjtën linjë mendimi për riorganizimin e hartës gjyqësore, nëpërmjet reduktimit të gjykatave.
“Propozimi mbi riorganizimin e rretheve gjyqësore krijon një qasje novatore që rrit efiçencën e sistemit gjyqësor për qytetarët, realizon shpërndarjen e drejtë të ngarkesës së punës midis gjykatave dhe gjyqtarëve dhe nxit specializimin, me pasojë reduktimin e kohës së nevojshme për shqyrtimin e një çështjeje e dhënies së një drejtësie më cilësore”, thotë Këshilli i Lartë Gjyqësor në njoftimin publik.
Por, projekti, i diskutuar edhe më herët me grupet e interesit, ka ngritur pikëpyetje pikërisht mbi aksesin e qytetarëve në gjykatë.
Mijëra qytetarë nga qytetet, të cilat nuk do të kenë më gjykata, do të duhet të shtojnë kostot e udhëtimit, por edhe të hotelerisë, për të kërkuar të drejtën në sistemin e drejtësisë.
Qytetarët nga Mati do të duhet t’u duhet të drejtohen në gjykatën e Dibrës, duke përshkuar një rrugë të gjatë e të mundimshme.
Po ashtu, edhe banorët e Pukës duhet të shkojnë në Shkodër për çdo seancë gjyqësore ose ata të Tropojës duhet të shkojnë në Kukës.
Vizatimi i hartës gjyqësore në zyrat e KLGJ-së është një proces i thjeshtë, mbi një maket të territorit të Shqipërisë. Por, zbatimi në praktikë i saj do të rëndojë mbi të ardhurat e qytetarëve.
Edhe më tej. Reduktimi i gjykatave të shkallës së parë në juridiksionin e përgjithshëm pritet të shtojë ndjeshëm kostot e autoriteteve policore, të cilat do të duhet të transportojnë të paraburgosurit në çdo seancë gjyqësore nga një qytet në tjetrin.
Elementi që mund të rëndojë akoma më shumë situatën është reduktimi në vetëm një gjykatë Apeli për të gjithë republikën.
Një eksperiment i ngjashëm me Apelin Administrativ ka rezultuar i dështuar, pasi proceset gjyqësore pranë saj vijojnë me vite.
Një situatë e ngjashmë pritet të dublikohet edhe me Apelin e juridiksionit të përgjithshëm, i cili edhe aktualisht është një një kolaps dosjesh.
Vetëm Gjykata e Apelit të Tiranës ka mbi 12 mijë dosje, të cilat presin të shortohen, ndërkohë që këtyre pritet t’u shtohet edhe back-logu i krijuar në gjykatat e tjera të shkallëve të dyta në rrethe.
