Nga Ilir Kalemaj
Tentativa e fundit e vrasjes përmes helmimit me ç’duket e opozitarit kryesor rus, Alexei Navalny, i cili është momentalisht në gjendje kome në një spital në Omsk të Siberisë, ka pas vetes më shumë se një shekull të tentativave, shpesh të suksesshme të vrasjeve me motiv politik, të orkestruara direkt ose indirekt nga Kremlini. Ka nisur qysh në kohën e Carit, për të vijuar vençarisht gjatë Stalinit dhe vijon edhe sot, ku mund të veçohet vrasja e Boris Nemtsov në qendër të Moskës në 27 shkurt 2015. Për këtë të fundit Rusia arrestoi dy persona dhe vrau gjatë përpjekjes për t’i ikur ndjekjes së policisë një tjetër, të tre çeçenë. Por fakt është që dhe i vetmi që e pranoi vrasjen, Zaur Dadaev në sallë të gjyqit e mohoi atë duke thënë se konfirmimi i tij ishtë marrë nën torturë. Për shumë vëshgues dhe analistë perëndimorë nuk a fije dyshimi se vrasja e Nemtsov, ngjashëm si tani me tentativën për vrasje të Navalny janë orkestruar direkt apo nxitur indirekt nga Kremlini si mënyra për të heshtur opozitën dhe dekurajuar çdolloj forme të re opozitarizmi.
Vrasje të tjera të motivuara apo nxitura politikisht por që kanë marrë më pak vëmendje nga shtypi ndërkombëtar ka qenë ajo e njërit prej udhëheqësve të opozitës çeçene Zelimkhan Khangoshvilli në gusht të 2019-ës, nga Vadim Sokolov që mbante pasaportë ruse. Akoma më tepër vëmendje ka marrë helmimi me lëndë radioaktive i Alexander Litvinenko në Londër në 2006 si dhe tentativa për helmim me gaz nervor i ish-spiunit Sergei Skripal dhe vajzës së tij po në Londër në 2018-ën. Gjithashtu vetvrasja e dyshimtë e oligarkut Boris Brezovsky që fillimisht ka qenë sponsori kryesor i Putinit pranë ish-presidentit Jelcin dhe mandej u kthye në kritik jetë-shkurtër të tij përmes mediave që zotëronte pëprara se të arratisej dhe të kërkonte azil politik në Londër.
Në kohën e Stalinit, vrasja politike më e kobshme ka qenë ajo e Trotskit në Meksikë nga operativi i Komiternit dhe bashkëpunëtori i KGB-së Ramon Mercader pas disa tentativave të mëparshme të pasuksesshme. Dy autorë rusë Andrei Soldatov dhe Irina Borogan kanë nxjerrë së fundmi një libër që dokumenton një pjesë të mirë të këtyre vrasjeve politike të ndodhura në periudha të ndryshme dhe komplimentojnë botimin tjetër të paradokohe të Heidi Blake mbi vrasjet politike të Kremlinit dhe që bazohet më tepër te periudha kur Vladimir Putin ka qenë në pushtet. Këta autorë hedhin dritë gjithashtu mbi rolin tejet të dyshimtë dhe bashkëpunues që ka pasur Kisha Ortodokse Ruse në veprimtarinë kriminale të Kremlinit, vençarisht në Perëndim. Për shembull Qendra Kulturore dhe Shpirtërore Ruse në Paris që suoas Soldatov dhe Borogan shërben më tepër si vatër spiunazhi për llogari të Moskës.
Duket disi e pakuptimtë që në shekullin e 21 të operohet ende me forma arkaike të eleminimit fizik të kundërshtarëve politikë, aq më tepër në vende perëndimore ku një pjesë e tyre kanë fituar dhe statusin e azilantit politik ose rezidencat vendase. Ndoshta kjo bëhet për të frikësur çdolloj kandidati për opozitar real brenda Rusisë dhe mbytur qysh në gjenezë çdo formë opozitarizmi, duke lënë vetëm ato forma oponence me leje që shërbejnë formalisht më tepër si fasadë e regjimit autokratik.
*Shkruar enkas për BoldNews.al
