Qeveria italiane ka vendosur që vlera e koronavirusit-R0, apo indeksi i transmetimit, është një nga kriteret nga i cili varet mundësia e lehtësimit të masave të marra për parandalimin e COVID.
Sipas autoriteteve, duhet të bjerë nën 0.2, ndërsa aktualisht është nën 1. Por si llogaritet ajo? Stefania Salmaso, një epidemiologe dhe eksperte e statistikave mjekësore që ka punuar për një kohë të gjatë në Institutin Publik të Shëndetit në Itali (sot një eksperte e pavarur) shpjegon se shkalla e transmetimit, ose më saktë, indeksi i riprodhimit, R0, është vlera që përshkruan se si sëmundja përhapet në kushte “perfekte”: kur askush nuk është akoma imun dhe nuk është marrë asnjë masë për të zvogëluar infeksionin. Psh. Nëse R0 është 1, atëherë çdo pacient infekton një tjetër, ndërsa nëse është më i vogël se 1, çdo pacient infekton më pak se një person dhe kështu epidemia përfundon.
“Indeksi i riprodhimit varet nga sa njerëz në ditë takohen me një individ të sëmurë dhe me mundësi përhapje të sëmundjes, sa kohë i infektuari mbetet i tillë dhe nga probabiliteti i transmetimit të infeksionit nga një kontakt i vetëm, shprehet Salmaso, të gjitha këto janë të vështira për tu vëzhguar drejtpërdrejt dhe në përgjithësi ne mbështetemi në vlerësime, në supozime të ndryshme, të cilat përdoren për ndërtimin e modeleve matematikore të cilat nga ana e tyre pak a shumë korrespondojnë me të vërtetën”.
Me fjalë të tjera, kemi një virus të ri si Sars-Cov-2, R0 nuk është kurrë një e dhënë e qartë, por rezultat i vlerësimeve dhe llogaritjeve bazuar në njohuritë e disponueshme (vazhdimisht në zhvillim).
«R0 shpesh vlerësohet retrospektivisht në një mënyrë empirike, thënë ndryshe duke vëzhguar shkallën e rritjes së numrit të përgjithshëm të rasteve të infeksioneve ditë pas dite. Duke ditur datën e fillimit të simptomave, kohën e inkubacionit dhe intervalin kohor midis shfaqjes së simptomave në rastin parësor dhe shfaqjes së simptomave në rastet dytësore (të quajtura kohë seriale) është e mundur të vlerësohet “indeksi i riprodhimit”, citohet Salmaso nga “Corriere Della Sera”.
“Në pandeminë aktuale, R0 u vlerësua në fillim, për shembull në Lombardi, me një vlerë prej 2.6, që është mjaft e lartë. Izolimi dhe distancomi fizike janë futur pikërisht për ta ulur atë duke marrë parasysh që shumë infeksione nuk njihen dhe mund të përhapen në heshtje”.
“Problemi, sidoqoftë, është se ne ende nuk dimë me siguri një seri të tërë të të dhënave që përdoren për të vlerësuar saktësisht R0, duke filluar nga data e fillimit të simptomave për shumicën e pacientëve”, shton.
“Kur data e fillimit të simptomave mungon, përdoret data e vlerësimit virologjik të infeksionit. Indeksi i përgjithshëm i riprodhimit është një vlerësim i intensitetit të transmetimit në popullatë, ku supozohet se të gjithë kanë të njëjtën probabilitet të marrjes së infeksionit”.
Dy javë më parë, Entela Tomini nga Instituti i Shëndetit Publik, deklaroi se R0 në Shqipëri, është më pak se 1.
/BoldNews/
