Pentagoni pritet të anulojë një plan për të dërguar raketa Tomahawk në Gjermani, pjesërisht sepse zyrtarët janë të shqetësuar se Rusia do ta shohë atë si një përshkallëzim, një përmbysje të papritur të një marrëveshjeje të planifikuar prej kohësh me një nga aleatët më të mëdhenj të Amerikës.
Zyrtarët amerikanë kanë frikë se Moska do të hakmerret nëse administrata Trump vazhdon përpjekjet për të vendosur raketa precize në mes të kontinentit, sipas dy zyrtarëve evropianë dhe një zyrtari amerikan. Por çdo vendim për të mos i dorëzuar ato do të anulonte një marrëveshje të bërë gjatë administratës së Biden dhe do ta linte Berlinin pa mbrojtje që udhëheqësit gjermanë thonë se u nevojiten me dëshpërim.
Ky veprim është pjesë e një tërheqjeje më të gjerë amerikane nga aleanca e NATO-s, duke përfshirë anulimin e vendosjeve të mijëra trupave amerikane në Gjermani dhe planet për të tërhequr disa asete, ndërsa SHBA-të përmbysin partneritetet e ngushta që çimentuan marrëdhënien për breza.
Evropa “mund të ndërmarrë hapa përpara tani dhe në afat të shkurtër”, u tha këtë javë udhëheqësve ushtarakë gjenerali Alexus Grynkewich, komandanti më i lartë i NATO-s dhe kreu i forcave amerikane në Evropë. Amerika, tha ai, do të “rifokusojë” pajisjet dhe forcat diku tjetër.
Zyrtarët amerikanë, edhe pse kryesisht kanë frikë nga reagimi i Rusisë, ka të ngjarë të jenë gjithashtu të shqetësuar për pakësimin e rezervave të armëve amerikane. SHBA-të përdorën mijëra raketa Tomahawk dhe Patriot në javët e para të luftës me Iranin. Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth i tha Kongresit muajin e kaluar se do të duhen “muaj dhe vite” për të zëvendësuar municionet e shpenzuara në konfliktin ushtarak.
Kthimi i mundshëm i Tomahawk është veçanërisht shqetësues për zyrtarët gjermanë, të cilët po nxitojnë të modernizojnë forcën e tyre të atrofizuar për të shërbyer si një mburojë kundër agresionit rus. Kancelari gjerman Friedrich Merz tha muajin e kaluar se nuk priste që SHBA-të të staciononin raketa Tomahawk në Gjermani për shkak të disponueshmërisë së kufizuar të raketave kruz, të cilat mund të udhëtojnë mbi 1,000 milje.
“Amerikanët nuk kanë mjaftueshëm për veten e tyre tani”, i tha ai televizionit publik gjerman.
SHBA-të zbuluan ndryshime të mëtejshme në rolin e tyre në NATO këtë javë në një konferencë tremujore të udhëheqësve ushtarakë.
“I gjithë qëllimi është t’u japim aleatëve informacionin dhe qartësinë që u nevojitet për të ecur përpara sa më shpejt dhe në mënyrë efektive të jetë e mundur”, tha një zyrtar i Departamentit të Mbrojtjes, i cili, ashtu si të tjerët, iu dha anonimiteti për të diskutuar bisedat e brendshme. Kjo ka të bëjë me “marrjen e përgjegjësisë kryesore nga aleatët për mbrojtjen konvencionale të Evropës”.
Berlini e ka ndjerë veçanërisht rëndë këtë shkurtim. Pentagoni këtë pranverë anuloi vendosjen e 5,000 trupave amerikane në Gjermani, një veprim që i habiti zyrtarët evropianë dhe mbështetësit e mbrojtjes të Partisë Republikane.
Vendimi për trupat, i cili i ul nivelet në ato që ishin para luftës në Ukrainë, erdhi pasi Merz tha se Presidenti Donald Trump e kishte “poshtëruar” veten me luftën e Iranit. Pentagoni ende nuk e ka publikuar planin për ato trupa, thanë dy zyrtarë amerikanë të mbrojtjes, dhe nëse ato mund të vendosen diku tjetër në Evropë.
SHBA-të mund të shqetësohen për Moskën, por Gjermania dhe pjesa tjetër e Evropës duhet të përballen me një luftë të përgjithshme midis Rusisë dhe Ukrainës në pragun e tyre.
Forcat ruse kanë vendosur prej kohësh raketa Iskander të aftë për bombë bërthamore në enklavën e Kaliningradit midis Polonisë dhe Lituanisë. Ato gjithashtu kanë vendosur raketa Oreshnik me rreze të mesme veprimi në Bjellorusi, të cilat mund të arrijnë të gjithë Evropën brenda pak minutash. Zyrtarët e Evropës Lindore dhe Qendrore i kanë parë me kujdes këto lëvizje, pasi ato ende po punojnë për të vënë në punë sistemet e tyre të krahasueshme.
“Ne u paraqitëm një kërkesë zyrtare amerikanëve një vit e gjysmë më parë për të importuar, domethënë, për të blerë, raketa Tomahawk”, tha ministri gjerman i mbrojtjes Boris Pistorius për televizionin publik gjerman muajin e kaluar.
“Ne ende po presim një përgjigje. Por për të qenë i sinqertë, duke pasur parasysh gjendjen aktuale të botës, nuk kam shumë shpresë në këtë drejtim”, shtoi ai.
Pistorius shprehu interes për të blerë sistemin amerikan të raketave me bazë tokësore Typhon, i cili lëshon Tomahawks, gjatë një vizite në Uashington korrikun e kaluar me Hegseth, sipas ministrisë së mbrojtjes të Gjermanisë. Por ai nuk ka marrë një përditësim.
Zyrtarët gjermanë kanë eksploruar alternativa evropiane për të mbushur boshllëkun e goditjeve me precizion të lartë me rreze të gjatë veprimi. Debati në Berlin ka të bëjë më pak me ndonjë sistem të vetëm armësh sesa me shpejtësinë me të cilën Gjermania mund të fitojë aftësinë për të mbajtur objektivat në distancë – qoftë nëpërmjet blerjeve të gatshme, prodhimit të zgjeruar me aleatët apo zhvillimit evropian afatgjatë.
Dronët dhe sistemet më të lira mund të ndihmojnë, por planifikuesit gjermanë të mbrojtjes nuk i shohin ato si një zëvendësim një për një për raketat e klasit Tomahawk. Zyrtarët gjermanë janë të shqetësuar në një kuptim më të gjerë se tërheqja e SHBA-së do ta detyrojë Evropën të mbyllë boshllëqet ushtarake më shpejt sesa mund ta bëjë industria e saj e mbrojtjes.
