Sipas disa parashikimeve, rritja ekonomike në Gjermani në vitin 2026 do të jetë më e ngadaltë dhe më e dobët se sa pritej më parë. Ish-fuqia ekonomike evropiane ka qenë në recesion prej dy vitesh. Ekonomia ka qenë në rënie që nga fundi i vitit 2022, dhe në vitin 2025, pritet vetëm një rritje modeste prej rreth 0.1 përqind.
Edhe pse shumë ekonomistë besojnë se viti 2026 do të sjellë një rritje më të fortë, shpresat për një rimëkëmbje të shpejtë po zvogëlohen për shkak të dyshimeve në lidhje me valën e planifikuar të investimeve të Berlinit nën Kancelarin Friedrich Merz.
Në prag të Krishtlindjeve, Banka Federale e Gjermanisë (Bundesbank) uli parashikimin e saj të rritjes për vitin 2026 në 0.6 përqind, nga 0.7 përqind sa parashikonte në qershor. Në të njëjtën kohë, Banka Qendrore e rriti parashikimin e saj për vitin 2027 në 1.3 përqind, duke parashikuar një përshpejtim të aktivitetit ekonomik nga tremujori i dytë i vitit 2026.
Parashikimi modest i rritjes së Bundesbank është në përputhje me analizat e tjera. Instituti Ifo i Gjermanisë kohët e fundit e uli parashikimin e rritjes për vitin 2026 në 0.8 përqind.
“Ekonomia gjermane po përshtatet ngadalë dhe me kosto të larta ndaj ndryshimeve strukturore përmes inovacionit dhe modeleve të reja të biznesit”, tha Timo Wollmershauser, kreu i parashikimeve në Institutin Ifo. Ekonomia gjermane është goditur në disa fronte vitet e fundit. Pushtimi i Ukrainës nga Rusia nxori në pah varësinë e saj të tepërt nga gazi rus, ndërsa kalimi në burime të tjera energjie ka qenë i kushtueshëm dhe i kërkuar.
Në të njëjtën kohë, modeli i orientuar drejt eksportit i Gjermanisë është dobësuar nga tarifat amerikane dhe marrëdhëniet gjeopolitike në ndryshim me Kinën, e cila ka qenë një treg kyç gjerman për vite me radhë. Pekini tani jo vetëm që po konkurron me Gjermaninë, por në disa sektorë madje po e tejkalon atë – veçanërisht në industrinë e automobilave, ku Kina dikur ishte një treg i rëndësishëm për prodhuesit gjermanë.
Kjo përshtatet në luftën më të gjerë të Gjermanisë me deindustrializimin dhe mungesën e investimeve. E përbërë nga rregulla të ngurta të shpenzimeve dhe huamarrjes, dekada të tëra dështimesh në investime kanë çuar në një mori problemesh – nga infrastruktura në rënie deri te dixhitalizimi i dobët.
Premtimi për investime të mëdha
Kancelari Merz dhe CDU erdhën në pushtet pas zgjedhjeve të shkurtit pjesërisht falë premtimit të një vale të madhe huamarrjeje dhe investimesh. Merz ka ndryshuar ligjet e huamarrjes së qeverisë për të çuar përpara planet për të investuar shuma të mëdha në mbrojtje dhe infrastrukturë gjatë dekadës së ardhshme.
Por dyshimet mbeten në Gjermani dhe jashtë saj në lidhje me efektivitetin e këtyre shpenzimeve.
Në nëntor, Këshilli Gjerman i Ekspertëve Ekonomikë me pesë anëtarë – i cili ofron këshilla të pavarura për qeverinë – dha një vlerësim të zymtë të perspektivës së rritjes ekonomike dhe paralajmëroi për planet e shpenzimeve. Ai paralajmëroi se qeveria rrezikon të “shpërdorë” investimet duke përdorur shumë nga paratë e reja për të financuar pensionet dhe shpenzimet sociale, një kritikë që është shprehur tashmë nga Bundesbank dhe institute të shumta ekonomike.
Nëse qeveria nuk ndryshon kursin, “mundësitë e rritjes mund të humbasin dhe qëndrueshmëria afatgjatë e borxhit publik të Gjermanisë mund të rrezikohet”, thuhet në raport.
Shumë parashikime për vitin 2026 varen nga suksesi i mundshëm i planit të investimeve. Presidenti i Bundesbank, Joachim Nagel, pret që rritja të përshpejtohet nga tremujori i dytë i vitit 2026, “kryesisht për shkak të investimeve qeveritare dhe një forcimi të ripërtërirë të eksporteve”.
Ai beson se kur stimuli fiskal të hyjë në fuqi në gjysmën e dytë të vitit 2026, “investimet shtesë për mbrojtjen dhe infrastrukturën do të rrisin fuqishëm kërkesën qeveritare”.
Në parashikimin e saj, Deutsche Bank hedh dyshime mbi shpejtësinë e programit të investimeve dhe nëse ai do të ketë një efekt të qëndrueshëm në rritjen e PBB-së.
“Ndërsa zgjerimi fiskal ka të ngjarë të çojë në një efekt afatshkurtër, ndikimi i tij në rritjen potenciale mund të jetë i kufizuar”, tha analiza. “Arsyeja është se pjesa më e madhe e borxhit shtesë do të përdoret për më shumë shpenzime sociale dhe subvencione”.
Nuk është vetëm Gjermania që mbështetet në stimulin fiskal të planifikuar. Një anketë e kohëve të fundit e 88 ekonomistëve nga gazeta britanike Financial Times tregoi se shumë besojnë se shpresat më të gjera të Evropës për rimëkëmbje ekonomike varen pikërisht nga plani gjerman.
Anketat e fundit tek bizneset nuk tregojnë shumë optimizëm, pasi shumë kompani vazhdojnë ta shohin gjysmën e parë të vitit 2026 me pesimizëm. Megjithatë, ekziston një ndjesi se situata do të përmirësohet gradualisht — rreth 40 përqind e 49 shoqatave të biznesit të anketuara nga Instituti Ekonomik Gjerman (IW) në fund të vitit 2025 presin vëllime më të larta shitjesh dhe prodhimi në vitin 2026, ndërsa 40 përqind të tjerë presin që situata të mbetet e pandryshuar.
Më shumë ditë pune si një nxitje e vogël
Një nxitje e mundshme për rritjen në vitin 2026, që nuk është përfshirë në parashikimin e Bundesbank, është numri i ditëve të punës. Punëtorët në Gjermani do të punojnë mesatarisht 250.5 ditë në vitin 2026, 2.4 ditë më shumë se në vitin 2025 që është numri më i lartë që nga viti 2022, sipas zyrës kombëtare të statistikave. Rritja vjen sepse disa festa zyrtare në vitin 2026 bien në fundjavë.
Sipas ING, numri i shtuar i ditëve të punës mund të kontribuojë në rritjen e PBB-së prej rreth 0.3 përqind në vitin 2026, por paralajmëron se ky nuk është një tregues i trendit afatgjatë. Instituti Ekonomik Gjerman, i cili përfshin ditët shtesë të punës në parashikimet e tij, parashikon një rritje prej 0.9 përqind në vitin 2026.
Shqetësime për borxhin
Pas vitit 2026, një nga çështjet kryesore të pazgjidhura ka të bëjë me borxhin publik të Gjermanisë. Kur Këshilli Gjerman i Ekspertëve Ekonomikë paralajmëroi në nëntor për shpenzimet qeveritare, tha se borxhi publik mund të rritet në 85 përqind të PBB-së deri në vitin 2035, nga 63 përqind që ishte këtë vit.
Nëse humbasin mundësitë e rritjes, “qëndrueshmëria afatgjatë e borxhit publik të shtetit gjerman mund të rrezikohet”, paralajmëroi ai.
Huamarrja e re e qeverisë gjermane pritet të kalojë 180 miliardë euro në vitin 2026, më shumë se 4 përqind të PBB-së. Qeveria pret që deficiti buxhetor të arrijë në 4.75 përqind të PBB-së në vitin 2026.
Deutsche Bank, ndër të tjera, paralajmëron se, ndërsa kostot e pensioneve dhe të interesit rriten ndjeshëm në vitet e ardhshme, nivelet e borxhit dhe planet afatgjata të huamarrjes së Gjermanisë do të jenë nën presion në rritje.
“Në dritën e hapësirës gjithnjë e më të ngushtë buxhetore, negociatat për buxhetin e vitit 2027 mund të bëhen një tjetër provë e kohezionit të qeverisë”, thuhet në analiza./DW
