Nga Gjeneral Piro Ahmetaj
Në fund të Nëntorit, u publikua Strategjia e Sigurisë Kombëtare (NSS-2025), një produkt gjithëpërfshirës i Institucioneve, Agjencive, Instituteve dhe Expertëve të Sigurisë Kombëtare, që mban firmën edhe emrin e Presidentit të 47 të ShBA-ve, Donald J. Trump.
Strategjia – 2025 demostron kthesë të fortë në politikën Amerikane, pasi formalizon vizionin dhe vendosmërinë e Presidentit Trump si dhe objektivat e Washingtonit Zyrtar mbi përdorimin e instrumenteve të fuqisë për të mbrojtur sovranitetin si dhe zhvilluar interesat kombëtare dhe gjeopolitike të ShBA-ve.
Pesë mesazhe gjeostrategjike që mund të nxjerrim nga Strategjia /Trump – 2025:
Pikësëpari, përtej të përbashkëtave p.sh me Strategjin Trump/1-2017, ajo që e bën të veçantë SSK – 2025 është vizioni, qasja, përkushtimi dhe vendosmeria e Presidentit Trump-2 për ta bërë: “Amerikën përsëri të madhe” (shqip, edhe më të fortë), ose një superfuqi të pakonkurueshme, të pamposhtur dhe vdekjeprurese për cilindo shtet ose Aleancë armiqësore që/qoftë do guxonte që kërcënonte sovranitetin territorial (terësisht e pamundur) ose interesat gjepololitike të ShBA-ve!
Po ashtu konfirmohet Zotimi Nr.1 i Trump-2: “do ta shpëtojë/shërojë ShBA nga Deep State; demokracia fasadë, shteti i kapur nga korrupsioni i pushtetareve të lartë; ushtria e burokratëve majtist si dhe interesat e filantropistëve që kanë pushtuar (jo vëtëm/autori) shtetin Amerikan”, por që vijojnë të mbajnë të prangosura edhe vendet e BE, Balkanit, përfshi RSh dhe Kosovën.
Së dyti, kjo strategji konfirmon besimin e amerikanëve në projektin e Presidentit Trump-2: “interesat e ShBA mbi të gjitha, Amerikanët të parët”! Ndaj si nën-prioritete të saj janë: “rivitalizimi ekonomisë së lirë; privalimi i interesave ekonomike në çdo angazhim ndërkombëtar, përfshi kontributet për paqen; sigurinë kufitare (me çdo mjet/çmim, ngritja e murit diçital, përdorimi i fuqisë ushtarake ndaj emigrantëve të pa-ligjshëm, etj); ri-vendosjen e hegjemonisë në fushën e kërkimeve shkencore, IA, energjisë, lufta kundër krimit ndërkombëtar, narko-terrorizmit, karteleve të drogës”.
Së treti, konformohet përqasja e Trump-2: “paqe (e imponuar) nëpërmjet forcës”, pra mbajtjen e rolit të superfuqisë së pakonkurueshme ushtarake të SHBA-ve përfshi fuqinë nukleare, kibernetikës, inteligjencës Artificiale (AI), etj. Mjafton të përmendim emërtimin e Pentagonit si “Ministri e Luftës”: rritjen në rreth 1 trilion $ të shpenzimeve të mbrojtjes (2 herë më shumë se 31 vendet e NATO-s dhe 50 % të GDP-së Rusisë), investimeve për AI, forcën hapësinore, etj.
Si shëmbull përmendim “sulmin më të suksesshëm të historisë së njerëzimit”, që fuqia ushtarake e ShBA (37 orë fluturim, 6 avion B-2 me kosto 2-Bilion $ sejcili; 12 bomba GBU-57 me nga 14 tonë; dhjetra raketa Tomahawk dhe 125 avionë F-35) realizuan ndaj bazave bërthamore të Ajatallah-ut të Iranit, i cili në 36 vitet e sundimit kërcënonte Izraelin dhe mbarë qytetërimin: “me shfarosje nga faqja e dheut”! Kështu, ky sulm mbetet edhe si mesazh i fuqisë shkatërrimtare të ShBA ndaj diktatorëve gjakatarë, ose të shkalluarve nga fuqia e gjithë-Pushtetit (Putinit, Kim Jong, etj), nëse guxojnë të sulmojnë këdo nga 32 anëtarët.
Strategjia Trump-2 nuk ka të bëjë dhe aq me vlerat, as me promovimin e demokracisë dhe as me traditën që europianët i kanë marrë si të mirëqëna/falas kontributet e SHBA-ve gjatë një shekulli për paqen dhe sigurinë. Në fakt kjo strategji fokusohet në ekspozimin e fuqisë së pakonkurueshme si dhe privalimin e interesave amerikane. E thënë më qartë: “epoka kur ShBA-të kontribuonin për paqe dhe siguri falas ka perënduar!
Së katërti, ndërsa mbetet ende e varur nga garancia strategjike amerikane, (veçanërisht nga (pa) fuqia bërthamore), brënda 2027 Europës i duhet: “të zhvillojë kapacitete për të vetë-marrë barrën e përgjegjesisë së mbrojtjes konvencionale ndaj çdo fuqie kundërshtare”. Mbas rënies së Murit të Berlinit, ShBA mbajtën peshë kritike në garantimin e sigurisë, në luftën kundër Millosheviçit, programet për zgjerimin e NATO-s, etj, në këtë strategji konfirmohet se: “Amerika as po largohet nga NATO dhe as po braktis BE-në, por kërkon që Europa të zhvillojë/marrë pa iluzione përgjegjësit”!
Në shtesë(5-ti) (!) ripërcaktimi i kushteve për ri-vendosjen e dialogut dhe stabilitet strategjik me Rusinë (kushti nr.1 paqa në Ukrainë); (!!) marrëdhëniet me Kinën do të dominohen nga interesat ekonomike si dhe parandalimi i përballjes ushtarake për Tajvanin; (!!!) dhe në Lindjen e Mesme me konsilidimin e paqes, për sa kohë që nuk kërcënojnë por çimentojnë supermacinë dhe interesat amerikane jo vetëm në Rajon.
Pesë gjetje & rekomandime strategjike për RSh dhe Kosovën nga leximi i Strategjisë Trump – 2025:
Epoka e garancive strategjike nga ShBA ka përfunduar, pasi kjo strategji demostron një zhvendosje tektonike në gjeopolitikën amerikane, me pasoja në Europë, veçanërisht në Ballkan ku prezenca amerikane mbetet me peshë vendimtare. Kështu mesazhi kësaj strategjie është i qartë: “në një Rend të Ri, ku ne vend të vlerave, interesat “mbeten të vetmet karta”, nuk mjafton të kesh Aleatë, por vendet duhet të zhvillojnë kapacitetet të afta për te ushtruar përgjegjësitë në fushën e mbrojtjes”!
Shqipëria dhe Kosova vërtet kanë statuse të ndryshme por fate dhe interesa të pandashme. Sigurisht, Kosova efektohet më shumë pasi dhe vetë ekzistenca e saj është rezultat i kontributit si dhe fuqisë ushtarake të USA/NATO. SSK-2025 e bën edhe me të qartë se Kosova nuk mund te bazohet përjetësisht me praninë e ShBA/NATO, pra si dhuratë (for granted). Ndaj mbrojtjen e sovranitetit dhe statusquo-së gjeopolitike, Kosova do mund t’i realizojë vetëm duke forcuar më tej dialogun dhe bashkëpunimib strategjik me SHBA për të modernizuar Sistemin e Sigurisë dhe Mbrojtjes.
Ndërsa për Shqipërinë, anëtare e NATO-s dhe aspirante BE, pyetja thelbësore që buron nga kjo strategji nuk është “me kë je” (?), por “çfarë ofron” (?). Fatëkeqësisht, pluralizmi fasadë, (c)balanancat kushtetuese, korrupsioni endemik, etj kanë tronditur besimin e Shqiptarëve te demokracia funksionale.
Gjithësesi, “duke duartrokitur rritjen historike të buxhetit të mbrojtjes për 2026” (2.12 % ose 600 milion €, pra më i madhi në 35 vitet e fundit), objektivin drejt 5 % të GDP-së përveçse kërkesë të Presidentit Trump e gjej edhe si legjitimitet ndërkombëtar (ShBA/NATO/BE) si dhe oportunitet historik për të ekspozuar fuqinë ushtarake në mbrojtje të integritetit dhe interesave Kombëtare. Pra, 5 %, ose për mbi 1.2 Miliard € për prokurimin e armatimeve dhe sistemeve të gjeneratës së fundit që rrisin aftësitë mbrojtëse si dhe masat e deterrence/shpaguese ndaj çdo vendi që kërcënon sovranitetin territorial dhe interesat gjeopolitike të RSh.
Sigurisht një analizë e thelluar e SSK -2025 kërkon angazhimin e faktorëve shtetërorë dhe ekspertizës elitare, ndërsa mbetet emergjencë kritike ngritja e një “wise group”, me personalitete të gjerësisht pranuara, që përtej pazareve part-iake përulen para interesave Kombëtare si dhe përgjegjësive shtetërore për ta jetësuar Platformën: “2-Shtete sovrane 1-Komb i vetëm”, e cila nuk kërcënon por kontribuon si balancë racionale për bashkëjetesën paqësoresi dhe integrimin Euroatlantik të Rajonit.
Së fundmi (5), kjo strategji promovon besimin e amerikanëve te “fuqia ushtarake e pakonkurueshme dhe vdekjeprurëse e ShBA-ve si dhe Leadershipi i fortë i Trump”! Nga ana tjetër, shërben si këmban alarmi për vendet e NATO/BE, Ballkanit, përfshi RSh/Kosovën për të marrë barrën në kuadër të Aleancës si dhe zhvilluar përgjegjësitë kombëtare, në mënyrë që: “jo Lufta por Paqja, rendi global, vlerat e qytetërimit dhe demokracisë të triumfojnë mbi neo-Fashistët, neo-Stalinistët, neo-Millosheviçët, shtetet dhe organizatat terroriste”!
