Presidenti Donald Trump e ka bërë të qartë se metoda e tij e preferuar për të fituar ndikim mbi vendet kundërshtare në anën tjetër të tryezës së negociatave është rritja e tarifave. Nuk ka rëndësi nëse vepra penale lidhet me tregtinë apo jo.
Nëse kishte pasur ndonjë dyshim të mbetur, ai u fshi kur Trump njoftoi javën e kaluar se po i rriste tarifat ndaj Kanadasë me 10% sepse nuk i pëlqeu një reklamë anti-tarifore e Ontarios e transmetuar në të gjithë Shtetet e Bashkuara. Reklama televizive e Kryeministrit të Ontarios, Doug Ford, citoi ish-presidentin e ndjerë Ronald Reagan, i cili në vitin 1987 kritikoi përdorimin e tarifave të përgjithshme si armë të politikës tregtare.
Mund të duket e qartë se nuk ka një lidhje të drejtpërdrejtë shkakësore tregtare midis veprimit të Ontarios dhe, rrjedhimisht, të Kanadasë, dhe kërcënimit të Trump për të rritur tarifat e Kanadasë me 10%. Megjithatë, përgjigjja e Trump nuk ishte aspak surprizë.
Banka e Kanadasë uli normat e interesit ndërsa sheh se dëmet nga tarifat amerikane vazhdojnë, por sinjalizoi se kostot e huamarrjes janë pak a shumë në vendin e duhur për sa kohë që parashikimet e saj materializohen. Incidenti kanadez tregon se vendet në anën tjetër të tryezës së negociatave me Shtetet e Bashkuara përballen me një situatë pothuajse të pamundur.
Së pari, ata duhet të negociojnë marrëveshje tregtare duke ardhur në Uashington me një mentalitet transaksional: “Çfarë mund të ofrojmë?”
Së dyti, ata duhet të jenë të përgatitur që në minutën e fundit presidenti i SHBA-së të dëshirojë më shumë – kështu që është më mirë të kenë diçka tjetër në dorë që mund ta ofrojnë.
Dhe ka edhe një problem të tretë: Lëreni mënjanë tarifat reciproke – Shtetet e Bashkuara merren me tarifa hakmarrëse për çështje në dukje të palidhura. Kjo do të thotë që asnjë vend nuk mund ta dijë se çfarë vendimi, politike apo pamaturie do ta ofendojë Trumpin, i cili mund të hakmerret praktikisht në çdo kohë me tarifa të mëtejshme.
Ky është një territor i panjohur dhe nuk është mënyra normale e të bërit biznes. Tradicionalisht, tarifat janë përdorur për të korrigjuar një çekuilibër tregtar të perceptuar dhe për të mbrojtur tregun vendas duke i bërë importet më të shtrenjta.
Ajo që duket e qartë është se dashuria e Trump për tarifat do të sigurojë që ato të mbeten në zemër të politikës ekonomike të SHBA-së. Nuk shoh asnjë skenar në të cilin presidenti, edhe pasi të ketë negociuar një marrëveshje tregtare, nuk i rezervon vetes të drejtën për të ndryshuar mendje në mënyrë të njëanshme, për të kërcënuar dhe më pas për të nisur një tarifë të re.
Disa nga tarifat e Trump përmbajnë të paktën një shkëndijë logjike gjeopolitike. Për shembull, vendimi i tij për të ndëshkuar Indinë me tarifa prej 50% erdhi sepse vendi ende blen naftë nga Rusia. Dikush mund të argumentojë – pothuajse – se tarifa po mbështeste ndonjë qëllim më të gjerë strategjik në ndalimin e luftës Rusi-Ukrainë.
Me të tjerët, mbetet e vështirë ose e pamundur të kuptohet qëllimi tregtar i tarifave. Merrni rastin e Brazilit: Trump mendon se është e gabuar të ndiqet penalisht ish-Presidenti brazilian Jair Bolsonaro për komplot të dyshuar për të përmbysur zgjedhjet.
Duke e përshkruar ndjekjen penale si “një gjueti shtrigash që duhet të përfundojë menjëherë”, Trump e rriti tarifën në 50% për shkak “pjesërisht të sulmeve të fshehta të Brazilit ndaj Zgjedhjeve të Lira dhe të Drejtave themelore të Lirisë së Fjalës së Amerikanëve”. (Tarifa e mëparshme kishte qenë rreth 10%.)
Sipas Shoqatës Braziliane të Kafesë Speciale, eksportet e kafeve speciale tani kanë rënë me 70% dhe FMN-ja po paralajmëron për një ngadalësim më të përgjithshëm të ekonomisë së Brazilit për shkak të tarifave. Arma e tarifave ka arritur në shenjë.
Pastaj është Kolumbia. Pasi Presidenti kolumbian Gustavo Petro kritikoi bombardimet e Trump ndaj kontrabandistëve të dyshuar të drogës në brigjet e Karaibeve, Trump e quajti Petron “një udhëheqës të drogës së paligjshme” i cili është “i ulët në vlerësim” dhe shumë jopopullor. Ndëshkimi: ndërprerja e ndihmës së huaj dhe një rritje e paspecifikuar e tarifave.
Për një vend ku demokracia është shpesh e brishtë në rastin më të mirë, përçarja ekonomike nga rritja e tarifave mund të ketë efekte shkatërruese politike.
Trump gjithashtu vendosi tarifa të larta ndaj Afrikës së Jugut për keqtrajtimin e perceptuar të fermerëve të bardhë dhe reformat e tokës.
Deri më tani, i vetmi vend që i është kundërvënë Trumpit dhe ka fituar është Kina. Xi Jinping e ka zotëruar artin e kujdesshëm të lënies së Trumpit të duket sikur ka fituar, ndërkohë që në heshtje pretendon fitoren në shtëpi. Xi e luajti rolin e tij në mënyrë të përsosur dhe doli nga takimi i tyre javën e kaluar me një ulje të tarifave.
Por ka edhe një detaj të fundit: Gjykata Supreme e SHBA-së javën e ardhshme do të dëgjojë apelimin e Trump ndaj dy vendimeve të gjykatave më të ulëta që e gjetën përdorimin e tij të tarifave si levë si një përdorim të paligjshëm të kompetencave të tij të emergjencës. Nëse Gjykata Supreme i mbështet këto vendime, mjeti i preferuar i Trump mund të dobësohet ndjeshëm./ CNN
