Shqipëria është ende në pritje të ekstradimit nga Britania e Madhe të Edmond Haxhisë, bashkë me katër britanikët e tjerë, të dyshuar si të përfshirë në vrasjen e biznesmenit Ardian Nikulaj, atentat i ndodhur në Lezhë më 19 prill të vitit 2023
Sipas “The Telegraph“, gjykata ka miratuar ekstradimin e tyre, por procesi është ndaluar për shkak të një gabimi të ish-ministres së Brendshme britanike, Yvette Cooper, e cila kishte shkruar akuzën gabim në dokumente.
Nga Charles Hymas, THE TELEGRAPH
Një gabim i Ministrisë së Brendshme të Mbretërisë së Bashkuar, nën drejtimin e Yvette Cooper, ka ndalur ekstradimin e një ekipi të dyshuar atentatorësh drejt Shqipërisë.
Biznesmeni Ardian Nikulaj u qëllua për vdekje në prillin e vitit 2023 në hotelin me pesë yje që zotëronte në Shëngjin, një vendpushim i njohur ballkanik.
Katër persona me pasaporta britanike u arrestuan më pas në Mbretërinë e Bashkuar, pasi Shqipëria kishte lëshuar një urdhër ndërkombëtar arresti.
Edmond Haxhia, i cili ka shtetësi të dyfishtë shqiptare dhe britanike, akuzohet se ka rekrutuar dy burra dhe një grua për planin e ekzekutimit. Banda, përfshirë edhe Haxhian, 38 vjeç, dyshohet se ka udhëtuar drejt Shëngjinit dhe ka ndjekur lëvizjet e Nikulajt përpara se një atentator, Ruben Saraiva, 27 vjeç, ta qëllonte me një armë gjysmë automatike ruse TT.
Ekspertët e krimit kanë deklaruar se është jashtëzakonisht e pazakontë që një ekip me bazë në Britani të punësohet për të kryer një vrasje në Shqipëri.
Ekstradimi i tyre drejt vendit ballkanik u miratua nga Gjykata e Magjistratëve të Westminster-it në gusht 2024, përpara se të firmosej nga zonja Cooper, atëherë ministre e Brendshme.
Gabimi fatal në dokumente
Megjithatë, procesi u ndalua pasi një zyrtar shkroi akuzën e gabuar në dokumentet e firmosura nga znj. Cooper.
Gabimi bëri që tre prej tyre të akuzoheshin për vrasje, në vend që të akuzoheshin për vrasje me paramendim.
Në një letër dërguar ambasadës shqiptare, të parë nga ‘The Telegraph’, një zyrtar i lartë i Ministrisë së Brendshme pranoi se nëse të akuzuarit do ta përdornin këtë si bazë për apelimin e tyre, kjo mund të çonte në “heqjen e tyre nga procedurat e ekstradimit”.
Nikulaj kishte qenë kandidat për parlamentin e Shqipërisë për Partinë Socialdemokrate dhe pritej të kandidonte në zgjedhjet vendore të majit.
Viktimë e një gjakmarrjeje
Sipas policisë shqiptare, motivi i vrasjes ishte hakmarrja për një gjakmarrje me një familje tjetër.
Në traditën shqiptare të gjakmarrjes, një familje duhet të hakmerret për vrasjen e një të afërmi duke vrarë një mashkull të familjes së vrasësit, i cili më pas bën të njëjtën gjë, duke krijuar një cikël të pandërprerë gjakderdhjeje.
Arratisja dhe arrestimi i atentatorit
Saraiva u arratis pas atentatit me një motoçikletë, duke kaluar kufirin drejt Greqisë dhe më pas në Marok. Ai u arrestua në Afrikën e Veriut dhe u ekstradua përsëri në Shqipëri në dhjetor të vitit 2023.
Gjykata e Magjistratëve të Westminster-it deklaroi: “Qeveria e Shqipërisë pretendon se Edmond Haxhia organizoi vrasjen e Ardian Nikulajt nga Ruben Saraiva më 19 prill 2023 dhe se personat e tjerë të kërkuar ishin të përfshirë në vëzhgimin e lëvizjeve të viktimës në ditët para atentatit”.
Gjykata shtoi gjithashtu se secili prej të katërve “luajti një rol në planifikimin dhe ekzekutimin e vrasjes”.
Në shtator 2023, qeveria shqiptare deklaroi se tre bashkë-të-pandehurit u akuzuan për vrasje me paramendim. Kjo nuk ishte përfshirë në urdhrin e ekstradimit të paraqitur nga Ministria e Brendshme britanike.
Kërkim faljeje dhe pasojat ligjore
Në letrën drejtuar ambasadës shqiptare, një zyrtar i lartë i Ministrisë së Brendshme tha: “Dëshiroj t’u ofroj autoriteteve shqiptare kërkimet tona më të sinqerta për këto gabime, të cilat pranojmë se ishin përgjegjësi e zyrtarëve të Ministrisë së Brendshme”.
Zyrtari shtoi: “Nuk ekziston asnjë mekanizëm ligjor që i jep Sekretarit të Shtetit mundësinë për ta korrigjuar këtë gabim, i cili është përsëritur në secilin prej urdhrave të firmosur”.
“Për momentin, ndërsa secili nga personat e kërkuar ka aplikuar për leje për të apeluar në Gjykatën e Lartë të Mbretërisë së Bashkuar, asnjëri prej tyre nuk e ka ngritur këtë çështje specifike si bazë për apelimin. Kjo megjithatë mund të ndryshojë më vonë gjatë procesit të apelimit”.
Kërkesë për letër të re garancie
Ministria e Brendshme britanike i ka kërkuar qeverisë shqiptare të dërgojë një letër të re garancie për të korrigjuar gabimin. Një seancë gjyqësore është planifikuar të mbahet të mërkurën.
Artan Hoxha, një gazetar i njohur i kronikës së zezë në Shqipëri, tha se besohet se një shumë e madhe parash është paguar për udhëtimin e ekipit drejt Shqipërisë dhe për rekrutimin e atentatorit të dyshuar.
“Deri më tani kemi parë shqiptarë të përfshirë në çdo lloj krimi në Mbretërinë e Bashkuar, por nuk kemi parë kurrë një ekip britanik që të jetë bindur të përfshihet në një vrasje në Shqipëri,” tha ai.
“Ata thuhet se treguan se ishin shumë të organizuar, planifikuan dhe ekzekutuan një person në mes të ditës me përpikëri”.
