hqipëria vijon të përballet me boshllëqe të dukshme në arritjen e barazisë gjinore, siç thekson Raporti i Komisionit Evropian 2024, ku evidentohen mangësi në përfaqësimin e grave në politikë, në tregun e punës dhe në harmonizimin e kuadrit ligjor me standardet e BE-së.
Projektligji i ri për barazinë gjinore, i cili është ende në diskutim në Kuvend, synon t’i japë zgjidhje këtyre problematikave përmes një kornize të re ligjore dhe mekanizmash të detajuar zbatimi.
Ndikimi financiar i kësaj nisme përllogaritet në rreth 911 milionë lekë për periudhën 2025–2034, ose rreth 0.03% të PBB-së, shpenzime që do të mbulohen kryesisht nga buxhetet ekzistuese të institucioneve publike.
Kostot lidhen me ngritjen e strukturave funksionale për barazinë gjinore, trajnimin e administratës publike, ekspertizë të jashtme, analiza dhe fushata ndërgjegjësimi. Në këtë proces përfshihen ministritë, njësitë e vetëqeverisjes vendore dhe strukturat e specializuara për çështjet gjinore, të cilat do të duhet të planifikojnë burime financiare dhe njerëzore shtesë.
Nga ana tjetër, projektligji pritet të ketë efekte të dukshme ekonomike afatgjata.
Sipas relacionit të dërguar në Kuvend, synon të lehtësojë hyrjen dhe qëndrimin e grave në tregun e punës, të ulë hendekun gjinor në paga dhe të rrisë përfaqësimin e tyre në sektorë tradicionalisht të dominuar nga burrat, si teknologjia, energjia apo ndërtimi.
Punëdhënësit, si në sektorin publik edhe privat, do të duhet të përshtatin praktikat e rekrutimit, pagave dhe politikave të balancimit punë-jetë, çka pritet të sjellë diversitet më të madh dhe produktivitet më të lartë.
Në nivel makroekonomik, rritja e fuqisë punëtore të grave do të zgjerojë bazën e kontributit ekonomik dhe do të nxisë inovacionin, ndërkohë që synimet afatgjata për rritjen e pronësisë së grave mbi pasuritë e paluajtshme dhe zgjerimin e mbështetjes financiare për bizneset e gjelbra e digjitale drejtuar grave, pritet të kenë efekt pozitiv edhe në zhvillimin rajonal dhe në konkurrueshmërinë e ekonomisë.
Projektligji është konceptuar si një reformë 10-vjeçare, me objektiva deri në vitin 2035, duke përfshirë institucionalizimin e buxhetimit gjinor, rritjen e përfaqësimit të grave në vendimmarrje dhe përmirësimin e ekuilibrit punë-jetë për të dy gjinitë./MONITOR
