Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky zhvilloi të hënën një takim të gjatë dhe të thelluar me Presidentin amerikan Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë, përpara se në bisedime t’i bashkoheshin udhëheqës të lartë evropianë, përfshirë kancelarin gjerman Friedrich Merz, sekretarin e NATO-s Mark Rutte, presidentin francez Emmanuel Macron, kryeministrin britanik Keir Starmer, kryeministren italiane Giorgia Meloni, presidentin finlandez Alexander Stubb dhe kryetaren e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen.
Takimi kishte për qëllim diskutimin e paqes dhe sigurisë për Ukrainën, duke vijuar përpjekjet për një armëpushim pas samitit SHBA-Rusi në Alaskë më 15 gusht, që nuk solli rezultate konkrete.
Takimi Zelensky-Trump
Gjatë takimit dypalësh, Zelensky dhe Trump diskutuan drejtpërdrejt mbi situatën në Ukrainë dhe hartën e territoreve, duke analizuar mundësitë për një armëpushim dhe paqe afatgjatë. Presidenti amerikan njoftoi se SHBA-ja do të përfshihet në ofrimin e garancive të sigurisë për Ukrainën, të ngjashme me parimet e Neni 5 të NATO-s, me qëllim që të parandalohet një pushtim i ri rus. Nuk u diskutua dërgimi i trupave amerikane në Ukrainë.
Trump gjithashtu deklaroi se ka nisur përgatitjet për një takim dypalësh mes Zelensky dhe Putinit, i pari që nga fillimi i luftës, i cili mund të zhvillohet brenda dy javëve të ardhshme, sipas kancelarit gjerman Merz. Ende nuk është përcaktuar vendi apo data, por paralajmërohet një samit trespalësh që do të pasojë takimin dypalësh, ku do të marrin pjesë Zelensky, Putin dhe Trump.
Roli i udhëheqësve evropianë
Udhëheqësit evropianë që morën pjesë theksuan rëndësinë e unitetit dhe mbështetjes për Ukrainën. Rutte vlerësoi përfshirjen e SHBA-së dhe paralajmëroi se nëse Rusia refuzon bisedimet, SHBA dhe Evropa do të intensifikojnë sanksionet.
Macron dhe Merz shtuan se negociatat duhet të sigurojnë një vend të Evropës në procesin e armëpushimit dhe të sanksioneve, duke ushtruar presion ndaj Rusisë për të marrë pjesë në takimet dypalëshe dhe trespalëshe. Zelensky deklaroi se është i gatshëm për një takim bilateral me Putinin, por theksoi se vendosja e kushteve paraprake mund të shkaktonte kërkesa të ngjashme nga pala ruse.
Vlerësimi i ekspertëve dhe pritshmëritë
Ekspertët politikë dhe të sigurisë shohin garancitë e SHBA-së si një hap të rëndësishëm politikisht, i cili i jep mundësi Ukrainës të tregojë mbështetjen e Perëndimit gjatë negociatave të ardhshme për paqen. Megjithatë, çdo prani ushtarake evropiane konsiderohet “vijë e kuqe” për Rusinë.
Kancelari federal Friedrich Merz (CDU) deklaroi në Uashington se një takim ndërmjet Zelenskit dhe Putinit duhet të zhvillohet “brenda dy javëve të ardhshme”, sipas Bild.
Vetë presidenti ukrainas tha se është “i gatshëm për një takim bilateral me Putinin”. Nga Kremlini u bë e ditur se Putini është i hapur ndaj “idesë” së një dialogu të drejtpërdrejtë me Ukrainën. Ky do të ishte takimi i parë ndërmjet Zelenskit dhe Putinit që nga fillimi i luftës së agresionit rus kundër Ukrainës, para tre vitesh e gjysmë.
