Ndërsa mbështetja ndërkombëtare për një shtet palestinez po rritet ndjeshëm, realiteti në territoret e pushtuara e bën pothuajse të pamundur lindjen e tij.
Mijëra kolonë izraelitë, një qeveri radikale në Tel Aviv dhe një udhëheqje palestineze e paralizuar rrezikojnë të shndërrojnë këtë kauzë në një çështje simbolike pa zgjidhje reale.
Një shtet pa tokë, pa kryeqytet, pa qeveri funksionale
Në Bregun Perëndimor, mbi 450 mijë kolonë izraelitë jetojnë në vendbanime të ngritura mbi tokë palestineze, duke kushtëzuar jetën e gati 2.8 milionë banorëve vendas. Në Jeruzalem, e cila sipas të drejtës ndërkombëtare konsiderohet kryeqyteti i ardhshëm i shtetit palestinez, 57% e popullsisë janë hebrenj, përfshirë 220 mijë kolonë që jetojnë në pjesët lindore të qytetit.
Izraeli e aneksoi Jeruzalemin Lindor në mënyrë të njëanshme që në vitin 1980, ndërsa në maj të këtij viti, ministri i Mbrojtjes Israel Katz shpalli ndërtimin e 22 kolonive të reja hebraike në territoret e pushtuara, duke deklaruar se kjo është “një vendimmarrje strategjike për të parandaluar krijimin e një shteti palestinez”.
Ndërkohë, Katz është edhe arkitekti i planit për krijimin e një “fshati humanitar” në Gaza, një geto e rrethuar ku synohet të izolohen 600 mijë palestinezë. Ministri i Financave, Bezalel Smotrich, ka shkuar më tej duke propozuar aneksimin e plotë të Rripit të Gazës, edhe nëse kjo nënkupton rrezikimin e pengjeve izraelite që ndodhen ende në duart e Hamasit.
Nga 193 shtete anëtare të OKB-së, 143 e njohin tashmë shtetin palestinez, ndërsa katër nga pesë anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit (me përjashtim të SHBA-së) janë në favor të kësaj njohjeje. Megjithatë, vende si Italia, ndonëse jo kundërshtare, e shohin këtë hap si të parakohshëm dhe potencialisht të dëmshëm për procesin e paqes.
Ndërsa qeveritë perëndimore ngurrojnë të vendosin sanksione të forta ndaj Izraelit, shoqëritë civile kanë nisur ta bëjnë vetë: universitete, qendra kërkimi dhe institucione kulturore po bojkotojnë aktivisht bashkëpunimet me shtetin hebre.
Në gjithë këtë përpjekje globale për njohjen e shtetit palestinez, mungon zëri më i rëndësishëm: Ai i vetë udhëheqjes palestineze. Presidenti Mahmud Abbas, i njohur si Abu Mazen, është i palëvizshëm politikisht dhe fizikisht. Në moshën 89-vjeçare, ai nuk ka ndërmarrë asnjë nismë diplomatike të nivelit të lartë për të përforcuar mbështetjen ndërkombëtare.
Kanadaja, për shembull, e ka kushtëzuar njohjen me reforma të thella brenda Autoritetit Palestinez, por Abbas nuk ka dhënë asnjë përgjigje, një sjellje që kujton refuzimin e tij të vitit 2014 për t’iu përgjigjur planit të paqes të paraqitur nga administrata Obama.
Përplasja mes ekstremizmave dhe zërat që po ngrihen
Në njërën anë qëndron ekstremizmi i Hamasit, që nuk ka qeverisur kurrë realisht Gazën dhe nuk është i gatshëm të dorëzojë armët. Në anën tjetër, një qeveri izraelite e dominuar nga ultra-nacionalistë që ndjek një strategji të qartë spastrimi etnik, siç e denoncojnë disa media izraelite.
Në mes qëndron populli palestinez, i bllokuar mes dy ekstremizmave, i braktisur nga liderët e vet, por gjithnjë e më i mbështetur nga një opinion publik ndërkombëtar që refuzon të heshtë përballë një tragjedie që nuk ka më justifikime.
