Reuters i ka kushtuar një reportazh zbulimeve në Lin.
Kërkimet arkeologjike të Universitetit të Bernës dhe Institutit Shqiptar të Arkeologjisë konfirmojnë se Lini, fshat në brigjet e liqenit të Pogradecit, është vendbanimi më i vjetër me palafite në Europë. Sipas arkeologëve, daton nga periudha 8000 deri në 4000 vjet para erës sonë.
Ky zbulim, sipas profesor Albert Hafnerit, arkeolog në Universitetin e Bernës në Zvicër, pritet të ndryshojë hartën arkeologjike të Europës.
“Deri më tani (fshati Lin) është më i vjetri. Për një kohë të gjatë, disa vende në Itali dhe Spanjë, të cilat datojnë në vitet 5200-5300 para Krishtit, janë cilësuar si më të vjetrat e këtij lloji në Evropë. Por Lini, padyshim, është 500 vjet më i vjetër,” tha Albert Hafner, profesor i arkeologjisë në Universitetin e Bernës.
Punimet arkeologjike po zhvillohen në zonën e Buqezës, ku ekipi kërkimor i Universitetit të Bernës dhe specialistë shqiptarë janë angazhuar në gërmime intensive, si në tokë, ashtu edhe nënujore, për të zbuluar gjurmët e jetës së hershme në këtë territor.
Zbulimet e palafiteve prej druri, por edhe të elementeve të tjera nën ujë, për arkeologun Adrian Anastasi janë një dëshmi se sa mirë ata dinin të përdornin burimet natyrore.
“Ata njerëz që jetonin këtu ishin shumë inteligjentë. Le të mos harrojmë faktin se ata duhej të bënin një punë kolosale, duke prerë të gjithë atë dru pa përdorur asnjë objekt (të mprehtë) metalik, duke i rrëzuar ato, duke bërë planimetrinë, një lloj arkitekture prehistorike për të ndërtuar me një matje kaq të saktë dhe për të mbrojtur veten. Mënyra se si e menaxhuan ekonominë e tyre, duke siguruar rezerva ushqimore, një kombinim të bujqësisë dhe blegtorisë, gjuetisë në male dhe peshkimit në lumë, tregon se ky komunitet dinte në mënyrë të përsosur si t’i përdorte burimet natyrore,” tha Adrian Anastasi, arkeolog nënujor, Instituti Shqiptar i Arkeologjisë.
Një bashkëpunim katërvjeçar midis arkeologëve zviceranë dhe shqiptarë përmbylli me sukses fazën e parë 2021-2025, duke cilësuar sitin pranë Linit, në Pogradec, si vendbanimin më të vjetër palafit në Evropë. Ekspertët vlerësojnë se pjesa që duhet të gërmohet është shumë herë më e madhe.
“Vlerësoj se ka rreth gjashtë hektarë për t’u gërmuar dhe tani nuk kemi bërë as 600 metra katrorë. Pra, kjo është vetëm një vrimë e vogël në të gjithë zonën e vendbanimit. Do të thoja se nën një përqind kemi gërmuar këtu,” tha Albert Hafner, profesor në Universitetin e Bernës, Zvicër.
Sipas ekspertëve, gërmimet do të zgjasin për shumë vite pasi vendbanimi i zbuluar ka sipërfaqe shumë të madhe.
“Ky është vetëm fillimi. Ne kemi plane për të vazhduar gërmimet këtu për një kohë të gjatë sepse ky vendbanim është gjigant. Deri më tani kemi gërmuar vetëm sipërfaqen gjatë pesë viteve të fundit. Do të duhen dekada për të gërmuar të gjithë zonën,” tha Ilir Gjipali, arkeolog parahistorik.
Fshati Lin ndodhet në brigjet piktoreske të liqenit të Ohrit, rreth 20 kilometra larg qytetit të Pogradecit. Ky fshat i vogël, i vendosur mbi një gadishull që futet thellë në liqen, ofron një panoramë magjepsëse dhe një trashëgimi kulturore dhe historike me vlera të jashtëzakonshme.
Burimi: Reuters
