Një raport i publikuar së fundmi nga zyra e senatores amerikane Elizabeth Warren ngre shqetësime mbi mënyrën se si 130 ditët e para të mandatit të dytë të Presidentit Donald Trump mund të kenë favorizuar Elon Musk-un, njeriun më të pasur në botë.
Dokumenti 14-faqësh, i bazuar në raportime mediatike, deklarata të Shtëpisë së Bardhë dhe studime nga organizata kërkimore, identifikon mbi 100 raste në të cilat kompanitë e Musk-ut dhe pasuria e tij personale përfituan gjatë kohës së tij në njësinë jozyrtare të administratës së Trump, Departamentit të Efikasitetit Qeveritar, ose siç njihet shkurtimisht si DOGE.
Sipas deklaratës në faqen e senatores Warren, raporti përmban një listë veprimesh ku Musk-u ose zyrtarë të Shtëpisë së Bardhë kanë shkelur normat etike dhe mund të kenë cenuar ligje mbi konfliktin e interesit, duke i sjellë përfitime bizneseve të tij.
Raporti pretendon se këto veprime i kanë shtuar Musk-ut të paktën 100 miliardë dollarë në pasurinë personale dhe i kanë shlyer mbi 2 miliardë dollarë detyrime të mundshme biznesi.
Raporti u publikua pas përplasjes publike këtë javë midis Trump-it dhe Musk-ut, i cili u largua nga DOGE më herët këtë muaj.
Mbyllja e USAID për të shmangur hetimin mbi Starlink-un
Raporti i senatores Elizabeth Warren pretendon se Elon Musk ka pasur konflikte interesi me të paktën 70% të departamenteve qeveritare, pas marrjes së rolit të tij në krye të DOGE.
Sipas raportit, Presidenti Donald Trump shkarkoi Inspektorin e Përgjithshëm të USAID-it, i cili ishte caktuar për të hetuar lidhjet e kompanisë së satelitëve Starlink me Rusinë në luftën e saj kundër Ukrainës.
Në një nga lëvizjet më të debatueshme të presidencës së tij, raporti pretendon se Trump-i u përpoq të mbyllte USAID-in për të shmangur këtë hetim të mundshëm.
Pas kësaj, ai shpalli një pauzë në programet e ndihmës për zhvillimin ndërkombëtar përmes USAID-it, duke krijuar një boshllëk financiar prej 60 miliardë dollarësh.
Ndër pasojat e anulimit të USAID-it është edhe një pjesë e financimeve për organizatat jofitimprurëse në Ukrainë.
Raporti i Warren-it gjithashtu pretendon se Starlink-u ka arritur marrëveshje ose është në negociata me të paktën 12 shtete, kryesisht në Azi dhe Afrikë, “nën kërcënimin e tarifave”.
Hetimet mbi kompanitë e Musk-ut të bllokuara, autoritetet nuk kanë ndërmarrë veprime
Raporti i senatores Elizabeth Warren pretendon se mbi 40 çështje të hapura nga agjencitë federale kundër kompanive të Elon Musk-ut kanë mbetur pezull për muaj të tërë, pa asnjë veprim publik nga agjencitë rregullatore.
Një pjesë e madhe e hetimeve të bllokuara fokusohen te Tesla, kompania e automjeteve elektrike e Musk-ut.
Sipas raportit, administrata Trump shkarkoi drejtorin e Byrosë për Mbrojtjen Financiare të Konsumatorëve (CFPB) pasi kjo agjenci kishte marrë mbi 300 ankesa për Tesla-n.
Për më tepër, hetimet nga Administrata për Sigurinë dhe Shëndetin në Punë, si dhe Zyra e Pajtueshmërisë së Kontratave Federale, u mbyllën pa përfunduar.
Raporti thekson se Komisioni i Shkëmbimit dhe i Letrave me Vlerë (SEC), i cili mbikëqyr manipulimet e tregut, kufizoi kompetencat për hetime, ndërsa shqyrtonte pretendimet ndaj Tesla-s për teknologjinë e saj të vetëdrejtimit.
Një situatë e ngjashme u shfaq edhe në Administratën Kombëtare për Sigurinë e Trafikut Rrugor (NHTSA), e cila përjetoi shkurtim stafesh nga DOGE gjatë hetimeve mbi aksidentet e Tesla-s të shkaktuara nga funksionet e vetëdrejtimit dhe kontrollit në distancë.
Administrata Trump gjithashtu ngadalësoi punën e Agjencisë për Mbrojtjen e Mjedisit (EPA), Autoritetit Federal të Aviacionit (FAA) dhe Shërbimit të Peshkatarisë dhe Kafshëve të Egra (FWS), pasi këto institucione nisën hetime mbi SpaceX-in, Tesla-n dhe xAI-në, kompania e Musk-ut që zhvillon “chatbot”-in Grok, për shkelje mjedisore.
Raporti ngre shqetësime mbi mënyrën se si qeveria ka menaxhuar këto hetime dhe ndikimin e Musk-ut në vendimmarrjet qeveritare.
Kontrata miliarda dollarëshe për SpaceX-in
Gjatë kohës së tij në DOGE, Elon Musk arriti të nënshkruajë ose të vendosë në lëvizje disa kontrata qeveritare me vlerë miliarda dollarë për SpaceX-in, kompaninë e tij të teknologjisë hapësinore me qendër në Teksas.
Administrata Trump shpalli projektin “Golden Dome”, i cili synon të garantojë sigurinë kombëtare të SHBA-së, me një investim fillestar prej 25 miliardë dollarësh, ku SpaceX-i u konsiderua një ndër kandidatët kryesorë për të marrë pjesë në program.
Shtëpia e Bardhë po kërkon gjithashtu një rritje prej 13% të buxhetit të Departamentit të Mbrojtjes, ku SpaceX-i thuhet se do të jetë përfituesi më i madh i këtyre fondeve. Raporti pretendon se kompania e Musk-ut ka siguruar tashmë mbi 7 miliardë dollarë në kontrata qeveritare.
Komisioni Federal i Komunikimeve (FCC) pritet të subvencionojë shërbimet e internetit të SpaceX-it, duke ndryshuar një vendim të mëparshëm për t’i mohuar kompanisë një fond prej 900 milionë dollarësh.
Raporti gjithashtu thekson se Musk-u ka ndihmuar në emërimin e disa figurave kyçe në administratë, duke përfshirë investitorin e SpaceX-it, Jared Isaacman, si administrator të NASA-s, si dhe vendosjen e Michael Guetlein, një ish-anëtar i SpaceX-it, në krye të programit të “Golden Dome”.
Këto emërime kanë ndikuar edhe në një kontratë të mundshme me Pentagonin, ku SpaceX-i do të paguhej për “transportin e ngarkesave ushtarake nëpër botë”.
Raporti akuzon DOGE-n për ndërhyrjen në Sistemin Federal të Pagesave të Thesarit, që potencialisht mund t’i ketë dhënë Musk-ut informacion financiar mbi kompanitë konkurrente që kanë fituar kontrata./Euronews
