Kushtetuesja ka pranuar pjesërisht kërkesën e studentëve dhe deputetëve të opozitës, duke rrëzuar disa nene të ligjit shtrëngues të qeverisë për studentet e mjekësisë, që lidhen me afatet e mbajtjes së diplomës.
Në Korrik të vitit të kaluar, me argumentin e mungesës së mjekëve, mazhoranca miratoi në mënyrë të njëanshme ligjin e mbështetur nga Ministria e Arsimit dhe ajo e Shëndetësisë. Në thelb, ligji detyronte studentët e Mjekësisë të punonin në vend për një periudhë 2 deri në 5 vite. Vetëm pas kësaj periudhe, u jepej mundësia të tërhiqnin diplomën universitare. Qëllimi, sipas qeverisë, ishte të ndalohet emigrimi i mjekëve të rinj. Nëse nuk pranonin punësimin e detyruar dhe mbajtjen e diplomës, duhet të paguanin tarifën e plotë të studimit, që studentët e cilësuan të fryrë dhe të papërballueshme për ekonominë e tyre.
Studentët i pagëzuar ndryshimet ligjore si “ligjin e pengmarrjes së diplomës” dhe viti i ri akademik nisi me bojkot e protesta nga studentët e mjekësisë. Vetë studentët si dhe opozita depozituan në Gjykatën Kushtetuese kërkesën për shfuqizimin e ligjit si të papajtueshëm me Kushtetutën.
Në Nëntor, gjykata vendosi pezullimin e ligjit, ç’ka solli rikthimin e studentëve në auditorë dhe ndërprerjen e protestave.
Pikëpyetja mbi afatet
Këtë të enjte, Gjykata Kushtetuese pranoi pjesërisht kërkesën e ankimuesve, duke shfuqizuar afatet e vendosura nga qeveria për punësimin e detyruar dhe mbajtjen e diplomës.
Kushtetuesja vlerëson se afatet e vendosura në ligj për punësimin e detyruar rezultojnë “më të ashpra se sa nevoja për të përmbushur objektivin legjitim”. Megjithatë, në njoftimin e vendimit, gjykata nuk përcakton afatet që sipas interpretimit të saj, do të përbënin masën e drejtë.
“Gjatë procesit nuk u provua se kufizimi është proporcional në drejtim të afateve dhe kohëzgjatjes së shlyerjes së detyrimeve për punësim, pasi afati 5-vjeçar i parashikuar nga neni 4 i ligjit rezulton më i ashpër se sa nevoja për të përmbushur objektivin legjitim. Duke u nisur nga premisa që afati 5-vjeçar nuk është proporcional dhe duke marrë në konsideratë eksperiencën e vendeve të tjera, ku ky afat nuk tejkalon gjysmën e kohëzgjatjes së studimeve, u gjykua që të rishikohen edhe afatet e tjera 3-vjeçare dhe 2-vjeçare të përcaktuara në të njëjtin nen”, thuhet në një njoftim të Kushtetueses.
“Në kuadër të testit të proporcionalitetit, Gjykata ka konstatuar, gjithashtu, se neni 6 i ligjit ka ometim (zbrazëti) ligjor. Ometimi ka të bëjë me mungesën e kritereve objektive të punësimit me prioritet, trajtimin financiar në kuadër të sigurimit të mjeteve të nevojshme të jetesës, sipas nenit 49 të Kushtetutës, si dhe përllogaritjen e periudhës në pritje në kohëzgjatjen e detyrimit për punësim. Gjykata e analizoi çështjen edhe në këndvështrimin e parimit të sigurisë juridike dhe të barazisë para ligjit”, thuhet më tej në njoftim.
Me këtë verdikt, gjykata detyron Kuvendin të miratojë ndryshimet e nevojshme ligjore brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij vendimi.
