Nga Ilir Kalemaj
Kohët e fundit kemi një rritje të popullaritetit të partive radikale në Europë. Së fundmi, sondazhet regojnë që Alternativa për Gjermaninë, një parti e ekstremit të djathtë do të pozicionhet e dyta pas CSU konservatore në landin e Bavarisë më i madhi në vend. Ndërkohë vitin e ardhshëm, tre shtete të Gjermanisë Lindore do të mbajnë zgjedhje parlamentare, në të cilat AfD aktualisht duket se do të fitojë shumicën e votave.
Ndërsa në Poloni parti Drejtësi dhe Ligj e Kaczynski është në pushtet nga 2015, Viktor Orban është kryeministër prej vitit 2010 ndërkohë që partia e tij Fidesz ka marrë dhe një pjesë të mirë të votuesve të Jobbik që dikur ishte e pozicionuar më në të djathtë të spektrit politik por tani duket e moderuar në raport me pozicionet e Fidesz. Ndërkohë në Finlandë, Partia e Finlandezëve është pjesë e koalicionit qeverisës. Në Suedi, partia e vendosur kundër imigracionit, anti-multikulturalizmit, Demokratët e Suedisë janë partia e dytë më e madhe në parlament, duke mbështetur qeverinë e koalicionit të krahut të djathtë atje. Edhe në Francë, Fronti Nacional i Le Pen vijon të ketë sukses të konsiderueshëm elektoral dhe potencialisht një nga dy forcat kryesore politike.
Në Greqi, tre parti të së djathtës së djathtë fituan mjaft vende për të hyrë në parlament, ndërsa në Spanjë, Partia e diskutueshme nacionaliste Vox – partia e parë e suksesshme e ekstremit të djathtë në Spanjë që nga vdekja e diktatorit fashist Francisco Franco në 1975 – i tejkaloi të gjitha pritjet në zgjedhjet e fundit rajonale. Pra duket se partitë me pozicione larg qendrës së djathtë klasike kanë fituar më tepër terren politik.
Në disa raste, ardhja në pushtet ka racionalizuar qëndrimin duke u zhvendosur drejt qendrës së djathtë në politikat fiskale por edhe qëndrimet e politikës së jashtme, si fjala bie në rastin e Melonit në Itali. Kjo e fundit ndërkohë që ka krijuar një stabilitet makroekonomik dhe ka qetësuar tregjet, është afruar fort me NATO dhe Brukselin, duke pezulluar dhe pjesmarrjen në projektin Brez dhe Rrugë të Kinës dhe duke përdorur gjuhë vencarisht të ashpër ndaj Kremlinit, ndonëse në aleancë me të përveç partisë së qendrës së djathtë Forza Italia është edhe ajo radikale e djathtë e Salvinit.
Por në përgjithësi duhet thënë që ka një prirje gjithnjë e më të madhë drejt partive që kontestojnë establishmentin, edhe ato pa përkatësi të qartë ideoogjike apo të ekstremit të majtë, parti me qasje anti-globaliste, euroskepktike, qëndrime anti-NATO etj dhe kjo jo vetëm ndër vendet antare te BE-së por edhe ato kandidate, duke përfshirë Ballkanin Perëndimor. Ngelet për t’u parë nëse edhe Shqipëria, për shkak të mosqarkullimit të elitave në partitë ekzistuese, ngecjes së reformave, riprodhimit ad infinitum të të nëjtit debat shterpë dhe problemeve akute si kriza demografike dhe e emigrimit, apo rritja e pabarazive sociale dhe ekonomike, do të ketë ndryshime të tilla në horizont.
