Vala e të nxehtit, më e keqja e regjistruar në histori, ka ngritur alarmin tek shkencëtarët dhe ka ngjallur rreziqe ekstreme pasi duket se ky vit do të jetë me temperaturta më të larta të regjistruara, raporton Washington Post.
Javët dhe muajt e fundit janë shfaqur të dhëna të reja, duke habitur disa shkencëtarë me evolucionin e tyre të shpejtë: oqeane historikisht të ngrohta, me temperaturat e Atlantikut të Veriut që tashmë i afrohen pikut të tyre tipik vjetor.
Nivele jashtëzakonisht të ulëta të akullit të detit rreth Antarktidës, ku efektet e ngrohjes globale deri më tani kanë qenë të ngadalta për t’u shfaqur, pasi planeti përjeton qershorin e tij më të ngrohtë të regjistruar, tregojnë të dhënat e reja.
Dhe më pas e hëna u regjistrua si dita më e nxehtë e Tokës në të paktën 125,000 vjet për t’u rrëzuar nga e nesërmja pasi e marta ishte edhe më e nxehtë.
“Ne nuk kemi parë kurrë diçka të tillë më parë”, tha Carlo Buontempo, drejtor i Agjencisë Evropiane të Ndryshimeve Klimatike Copernicus, duke theksuar se çdo numër grafikësh të klimës së Tokës tregojnë, fjalë për fjalë, se “ne jemi në një territor të paeksploruar”.
Përshpejtimi i ngrohjes globale nuk është një tronditje, shkencëtarët prisnin se do të vinte me shfaqjen e El Nino, fenomeni që u rishfaq muajin e kaluar. Fenomeni është i njohur për lëshimin e valëve të nxehtësisë dhe lagështisë që shkaktojnë përmbytje dhe stuhi ekstreme në disa vende dhe thatësira dhe zjarre në të tjera.
Por kushtet e ngrohta po zhvillohen shumë shpejt, dhe në pjesën më të madhe të globit, për t’u shpjeguar vetëm nga El Niño. Rekordet po bien në mbarë botën shumë muaj para pikut të El Niño, i cili zakonisht arrin në dhjetor dhe i bën temperaturat globale të ngrihen në qiell për muajt e ardhshëm.
“Ne po shohim ekstreme të paprecedentë në të kaluarën e afërt, edhe pa qenë në këtë fazë”, tha Claudia Tebaldi, një shkencëtare e tokës në Laboratorin Kombëtar të Paqësorit Northwest në Richland, Wash. Me ndikimin e El Niño, “probabiliteti për të parë diçka e paprecedentë është edhe më i lartë”, tha ajo.
Në javët e fundit, moti ekstrem ka përfshirë valë të nxehti rekord në Kinë, ku Pekini arriti 40 gradë Celsius për herë të parë, dhe në Meksikë dhe Teksas, ku autoritetet u përpoqën për të ruajtur rrjetin elektrik.
Tymi nga zjarret që kanë mbytur në mënyrë të përsëritur pjesë të Shteteve të Bashkuara këtë verë është një kujtesë e dukshme e pranverës jashtëzakonisht të ngrohtë dhe motit jashtëzakonisht të thatë që kanë nxitur një sezon të paprecedentë të zjarreve në Kanada, e cila pa majin dhe qershorin e saj më të nxehtë.
Nxehtësia e oqeanit pritet gjatë El Niño, e cila karakterizohet nga temperatura jashtëzakonisht të ngrohta të sipërfaqes së detit përgjatë Paqësorit ekuatorial. Por nxehtësia ekstreme shtrihet shumë përtej kësaj zone, duke përfshirë në Paqësorin e Veriut, rreth Zelandës së Re dhe në pjesën më të madhe të Atlantikut.
Kushtet e valëve të të nxehtit mbuluan rreth 40 për qind të oqeaneve të botës në qershor, shtrirja më e madhe e regjistruar, tha NOAA. Kjo gjurmë pritet vetëm të rritet dhe parashikohet të arrijë 50 për qind të ujit të oqeanit deri në shtator.
Nuk është vetëm se po thyhen rekordet, por edhe ndryshimi i madh që po bëhet në krahasim me ekstremet e mëparshme, theksojnë shkencëtarët. Në pjesë të Atlantikut të Veriut, temperaturat janë deri në 5 gradë Celsius mbi normalen, më e ngrohta që është parë atje për më shumë se 170 vjet. Ujërat e ngrohtë në Evropën veriperëndimore, duke përfshirë Britaninë e Madhe, çuan në qershorin më të nxehtë të regjistruar.
Të dhënat e reja të publikuara nga qendra Copernicus të enjten treguan se temperaturat globale të ajrit në sipërfaqe ishin 0.53 gradë Celsius mbi mesataren e qershorit 1991-2020. Kjo ishte më shumë se një e dhjeta e gradës Celsius mbi rekordin e mëparshëm.
Akulli i detit Antarktik, ndërkohë, arriti shtrirjen e tij më të ulët në qershor që nga fillimi i regjistrimeve satelitore, 17 për qind nën mesataren 1991-2020, sipas Copernicus. Rekordi i mëparshëm, i vendosur një vit më parë, ishte rreth 9 për qind nën mesataren.
