Rreziku i një lufte gjithëpërfshirëse bërthamore nuk është një kërcënim i largët, por një “mundësi shumë reale”. Paralajmërimi vjen nga një nga liderët e opozitës ruse. Grigory Yavlinsky thotë se kërcënimet e Vladimir Putin për një Armagedon bërthamor midis Lindjes dhe Perëndimit janë “serioze”.
Yavlinsky është një ish-ndërmjetës pushteti i epokës sovjetike dhe themelues i partisë së fundit liberale të Rusisë. “Duke marrë parasysh madhësinë e kërcënimit të luftës bërthamore kjo është e gjitha mjaft serioze” – tha ai për “The Sun”. Sipas tij Putini sapo ka dalë nga paqëndrueshmëria e një tentative për grusht shteti ndaj rreziku i një Vladimiri të dobësuar “duhet të merret parasysh”.
Kërcënimi nuk është vetëm për Ukrainën, paralajmëroi ai, por një apokalips bërthamor “midis Lindjes dhe Perëndimit”. “Nuk do të thosha se është një kërcënim për nesër, por me sa kuptoj kjo është tashmë 50 me 50. Kjo është një mundësi shumë reale që mund të ndodhë”. I futur në një cep, Yavlinsky shpjegoi se “Putini mund të jetë në pozitë [të përdorë armë bërthamore] nëse nuk ka shtegun për të gjetur një rrugëdalje.”
Kryetar i partisë Yabloko dhe 3 herë kandidat presidencial, ai është një nga shumë pak kundërshtarë politikë të Putinit që nuk është internuar, burgosur apo vrarë në mënyrë misterioze. Ai jeton dhe punon në Moskë dhe e di shumë mirë kërcënimin pas krahëve.
“Unë po mendoj për atë çdo ditë, çdo minutë. Ne mund të ndalojmë intervistën dhe gjithçka mund të ndodhë, por ky është vendi im. Unë kam punuar në politikë për më shumë se 30 vjet dhe është përgjegjësia dhe detyrimi im të paralajmëroj për rrezikun e vërtetë siç e shoh”, – tha Yavlinksy.
Javën e kaluar, presidenti Joe Biden paralajmëroi se kërcënimi i tiranit duke përdorur armë bërthamore taktike në Ukrainë ishte “real”, por që atëherë në Rusi kanë ndodhur shumë gjëra. Gjatë fundjavës, shefi i Wagner, Yevgeny Prigozhin udhëhoqi një kryengritje të armatosur, duke u zotuar se do të rrëzonte pushtetin më të lartë të Rusisë.
Putin përdori fjalët “kryengritje” dhe “tradhti” ndërsa një helikopter i forcave ajrore u rrëzua, një depo nafte u hodh në erë. Ekspertët janë të prirur të vënë në dukje se një Putin paranojak që ka nën kontroll arsenalin më të madh bërthamor në planet nuk mund të përjashtohet se mund të drejtojë gishtat drejt butonit. Po aq shpejt sa filloi, rebelimi që ishte në gjysmë të rrugës për në Moskë u shua pas një marrëveshjeje të paqartë.
Putini, megjithatë u përball me kërcënimin më të madh për regjimin e tij që kur mori pushtetin mbi dy dekada më parë. Aura e tij e pathyeshmërisë u copëtua; pushteti i tij u dobësua. Tashmë kriza e mundshme e përshkallëzimit bërthamor po shfaqet aq serioze saqë zyrtarët amerikanë – të cilët pranuan se kishin njohuri paraprake për planet e Prigozhin – u tmerruan se një rival i armatosur bërthamor do të binte në kaos.
Shtatorin e kaluar, kur Putin urdhëroi mobilizimin e parë të trupave që nga Lufta e Dytë Botërore, ai me krenari i tha vendit të tij: “Nëse integriteti territorial i vendit tonë kërcënohet, ne, pa dyshim, do të përdorim të gjitha mjetet në dispozicion për të mbrojtur Rusinë dhe popullin tonë”.
Në dy javë të qershorit, një gazetar rus fitues i çmimit Nobel numëroi 200 raste kur televizioni shtetëror rus deklaronte se përdorimi i armëve bërthamore “ishte i mundur”. Dmitry Muratov, gazeta e pavarur e të cilit u detyrua të largohej nga Rusia, tha: “200 herë. Në 2 javë. Ka filluar të duket si një reklamë për ushqimin e qenve. A do ta shtypë butonin Vladimir Putin, apo jo? Askush nga ne nuk e di.”
Këtë muaj, lideri rus zhvendosi koka bërthamore në Bjellorusinë fqinje, duke e afruar kërcënimin bërthamor gjithnjë e më afër kufijve të NATO-s. Ishte një veprim që Presidenti Biden e quajti “absolutisht të papërgjegjshëm”.
“Ne po e marrim shumë seriozisht dhe dënojmë përshkallëzimin e përdorimit bërthamor. Për momentin, kërcënimi bërthamor është më i lartë se sa kemi parë ndonjëherë. Është çmenduri të thuash se kemi një mjedis të qëndrueshëm sigurie. E gjitha varet nga një individ që ka fuqinë mbi të gjithë arsenalin e tyre bërthamor. Ne nuk mund t’u besojmë njerëzve që të veprojnë në mënyrë racionale” – tha Alicia Sanders-Zakre, Koordinatorja e Politikave dhe Kërkimit në ICAN.
