Përfaqësuesit e OSBE-ODIHR në konferencën e parë për mediat në një kohë kur procesi zgjedhor po shkon drejt fundit, pasi kanë mbetur edhe kutitë e fundit në disa KZAZ për t’u numëruar, kanë adresuar të gjitha shqetësimet e tyre.
Disa nga shqetësimet kryesore që kryetarja e misionit të vëzhguesve të ODHIR, Audrey Glover dhe përfaqësuesit e KiE e PE nënvizuan në raportin paraprak të tyre lidheshin me presionin dhe shantazhet ndaj qytetarëve, duke mos përjashtuar konstatimet për votime në grup dhe blerje votash.
Në raport sipas Gloverit, thuhet se KQZ e organizoi punën në mënyrë transparente dhe në përgjithësi ishin zgjedhje paqësore, por pati ndikim nga partitë dhe administrata.
“Shqetësimi ynë më i madh”, – sipas Glover, “është presioni mbi administratën publike”.
Sipas Glover, “procesi ishte i polarizuar nga partitë kryesore dhe ndarja e thellë mes opozitës”.
“Nuk u shfaqën në fushatë çështje me rëndësi për komunitetet. Shqetësuese ishte përdorimi i burime publike, presioni mbi zgjedhësit. Komisionet u ndikuan negativisht nga zëvendësimi i minutave të fundit”, kosntatoi shefja e misionit të ODHIR.
Një problematike tjetër , sipas Glover, “ishte mos plotësimi i komisioneve me komisionerë” dhe fakti se kandidatët nuk zhvilluan debate me njëri-tjetrin, por përdorën rrjetet sociale.
“Zgjedhësit nuk bënë dot zgjedhje lokale. U ndikuan nga retorika e politikës kombëtare”, tha ajo.
Glover gjeti vendin t’i tërhiqte veshin Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, duke deklaruar se institucioni i drejtuar nga Ilirjan Celibashi është organi përgjegjës që të sigurojë që zgjedhjet u realizuan në përputhje me ligjin.
“Ka pasur disa incidente, qytetarët janë detyruar të votojnë në një mënyrë të caktuar por autoritetet janë përpjekur në disa momente që të ndalojnë këtë. Shpresoj që në lidhje me këtë të merren masat përkatëse. Për tu siguruar që të mos kemi asnjë shkelje të ligjit.
Kërcënimet që njerëzit morën për të votuar në një mënyrë të caktuar, duhet të ndalojnë në një mënyrë apo tjetër.
Në lidhje me përdorimin e makinacioneve të pushtetit në fushatë, ishim të shqetësuar për situatat dhe manipulimet që përmenda më lart, shpresojmë që KQZ do bëjë diçka për këtë. Sepse është ai organi përgjegjës që të sigurojë që zgjedhjet u realizuan në përputhje me ligjin. Janë ata që duhet të bëjnë diçka mbi këto supozime dhe gjithçka që nuk ka shkuar siç duhet në zgjedhje”, tha ajo.
Ndërkohë, një prej vëzhguesve po ashtu si Glover theksoi se shqetësim për mbajtjen e këtyre zgjedhjeve mbetet mungesa e debateve mes kandidatëve dhe nuk u shpalosën programe elektorale.
“Ne vëzhguam procedurat e votimit, nga hapja deri në mbyllje dhe monitoruam procesin. Arritëm të monitorimin votimin ne dy qendra, pajtohem me zhvillimet pozitive që pamë. Bazuar në standardet pozitive ekzistojnë disa shqetësime, përfaqësimin e ulët të femrave dhe mungesën e aksesit për zgjedhësit me aftësi të kufizuara. E rëndësishme është që çfarë ndodh para zgjedhjeve, dhe disa çështje politike u lanë në hije.
Zgjedhjet vendore duhet të jenë një mjet për njerëzit që të votojnë se për kë duan. Jemi të merakosur se munguan debatet dhe programet vendore. Ne inkurajojmë autoritet dhe ti përcaktojnë më mirë kriteret. Ne do të përgatisim disa rekomandime dhe ato do të paraqiten për miratim në Strasburg”, tha një përfaqësues i trupës së vëzhguesve ndërkombëtarë.
