Nga Boldnews.al
Kryeministri Edi Rama deklaroi paraditen e së Premtes se po shqyrton mundësinë për të nxjerrë Shqipërinë nga juridiksioni i Gjykatës së Arbitrazhit (ICSID) të Bankës Botërore, pasi shteti humbi 110 milionë euro në përfundim të një përballje disa-vjeçare me sipërmarrësin italian, Francesko Beketi.
Idea e Ramës është jo vetëm e rrezikshme për zhvillimin e vendit, por edhe shumë e rrallë.
Bazuar në të dhënat e siguruara nga “Boldnews.al” rezulton se aktualisht janë 163 shtete që kanë nënshkruar Konventën për anëtarësimin në Qendrën Ndërkombëtare për Zgjidhjen e Mosmarrëveshjeve të Investimeve (ICSID), ku përfshihen 162 që janë pjesë e Organizatës së Kombeve të Bashkuara, plus Kosovën.
Konventa është hartuar në vitin 1966. Në historinë e saj, ka ndodhur vetëm në dy raste që shtetet janë tërhequr prej saj.
Dhe kjo ka ndodhur në vitin 2012, kur Bolivia dhe Venezuela u tërhoqën nga Konventa. Po ashtu, edhe Ekuadori u tërhoq nga Konventa ICSID në vitin 2009. Por, vendi iu bashkua sërish Gjykatës së Arbitrazhit Ndërkombëtar në vitin 2021.
Tashmë, kryeministri shqiptar Edi Rama ka nisur të mendojë që të aplikojë mekanizmin e rrallë, atë të tërheqjes nga Konventa, të ndjekur vetëm nga dy vendet e Amerikës Latine
Shqipëria është pjesë e Traktatit të anëtarësimit në Bankën Botërore, ku përfshihet edhe njohja e Gjykatës së Arbitrazhit ICSID që prej vitit 1991.
Rreth 32 vjet më parë, ish-Presidenti u fundit komunist, Ramiz Alia, vendosi t’i bashkohej vendeve palë të Traktatit të Bankës Botërore, në një lëvizje të rrallë për atë sistem, duke iu falur kredive të bankave ndërkombëtare me vendin që ishte në prag kolapsi financiar.
Prej atëhere, Banka Botërore dhe mekanizmat e saj kanë financuar investime të rëndësishme në Shqipëri, të cilat vijojnë ende.
Por, përtej këtyre raporteve tejet delikate me institucionet bankare ndërkombëtare, Rama ka zgjedhur që të “trashë zërin”, pasi Arbitrazhi ICSID e nxori zbuluar, duke e shpallur humbës të 110 milionë eurove përballë Beketit.
Përtej deklaratave “kërcënuese” të kryeministrit, duket se ato janë thjesht për konsum politik dhe elektoral e nuk do të avancojnë në veprime konkrete.
Kjo, për faktin se tërheqja nga ICSID mund të sillte si pasojë bllokimin e financimit të projekteve nga Banka Botërore dhe Fondi Monetar Ndërkombëtar.
Pra, do të ishte thjesht një “vetëvrasje” për Shtetin Shqiptar.
Megjithatë, deklaratat nervoze të Ramës ndaj ICSID treguan se ai e pranon detyrimin për gjobën 110 milionë euro, për të cilën deri një ditë më parë u shpreh se nuk do t’i japë asnjë kacidhe “mashtruesit sharlatan Francesko Beketi”.
Përtej acarimit të Ramës, Buxheti i Shtetit, për fat të keq të qytetarëve, duhet të paguajë shumën marramendëse, e cila është rrjedhojë e sjelljes tërësisht të gabuar të Ramës ndaj biznesmenit italian.
Qendra Ndërkombëtare për Zgjidhjen e Mosmarrëveshjeve të Investimeve (ICSID) është një institucion ndërkombëtar arbitrazhi i krijuar në vitin 1966 për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve ligjore dhe pajtimin ndërmjet investitorëve ndërkombëtarë dhe shteteve.
ICSID është pjesë dhe financohet nga Grupi i Bankës Botërore, me seli në Uashington, DC, në Shtetet e Bashkuara.
Është një institucion autonom, shumëpalësh i specializuar për të inkurajuar fluksin ndërkombëtar të investimeve dhe për të zbutur rreziqet jokomerciale nëpërmjet një traktati të hartuar nga drejtorët ekzekutivë të Bankës Ndërkombëtare për Rindërtim dhe Zhvillim dhe të nënshkruar nga vendet anëtare.
