Gjykata e Strasburgut deklaron se shkarkimi i prokurores Antoneta Sevdari, njëkohësisht ish-anëtare e Këshillit të Lartë të Prokurorisë, është jo proporcional.
Vendimi është shpallur paraditen e kësaj të Marte (13.12.2022).
Njoftimi i Gjykatës Europiane të të Drejtave të Njeriut përfshin një seri detajesh, lidhur me procedurat e ndjekura nga Kolegji i Posaçëm i Apelimit, gjatë shqyrtimit të rastit “Sevdari”.
Antoneta Sevdari u shkarkua nga KPA në 28 shkurt të vitit 2019. Shkarkimi i saj shkaktoi reagimin e Operacionit Ndërkombëtar të Monitorimit (ONM), i cili nuk ishte dakord me vendimin e shkallës së dytë të Vetingut.
Vendimi i Strasburgut
Gjykata e Strasburgut vëren se KPA konsideroi se ankuesi kishte bërë një deklarim të pamjaftueshëm të pasurive, pasi ajo nuk kishte arritur të provonte ligjshmërinë e burimeve financiare të përdorura për të blerë një pjesë të pasurive të paluajtshme të çiftit.
Sipas mendimit të KPA-së, ajo kishte dështuar të provonte ligjshmërinë e burimeve të mëposhtme të të ardhurave të përdorura për blerjen e pasurive të paluajtshme: 3,000,000 lekë (afërsisht 22,000 euro në atë kohë) të fituara nga bashkëshorti i saj i ardhshëm si emigrant në Greqi nga viti 1997 deri në vitin 2000; 12,000 euro të fituara nga bashkëshorti i saj në Arabinë Saudite në vitin 2003; dhe rreth 20,000 USD të fituara nga bashkëshorti i saj në Arabinë Saudite në vitin 2006.
Për Gjykatën e Strasburgut, të dy këto elementë ishin të pamjaftueshëm për shkarkimin e prokurores.
Në vendimin e Strasburgut thuhet se “Gjykata rithekson se shkarkimi nga detyra – veçanërisht i gjyqtarëve ose prokurorëve me status të përjetshëm në detyrë – është një sanksion disiplinor i rëndë, nëse jo sanksioni disiplinor më i rëndë që mund të vendoset ndaj nje individ. Vendosja e një mase të tillë, e cila ndikon negativisht në jetën private të një individi, kërkon marrjen në konsideratë të provave të forta që lidhen me etikën, integritetin dhe kompetencën profesionale të individit”.
Duke pasur parasysh gjetjet e mësipërme, Strasburgu vëren se kërkuesja u pushua nga puna pasi u gjet se kishte burime të pamjaftueshme të ligjshme për të justifikuar blerjen e pasurive të paluajtshme.
“Vlerësimi i burimeve – ekskluzivisht të ardhurat e bashkëshortit të saj – përfshinte të ardhurat e fituara prej tij në një kohë kur aplikanti nuk ishte as i martuar me të dhe as ende prokuror. Burimet e mbetura nuk u konsideruan të ligjshme në thelb, pasi kërkuesja nuk ishte në gjendje të provonte se burri i saj kishte paguar tatimin mbi të ardhurat e tij nga punësimi i ligjshëm jashtë vendit. Gjykata vëren se, ndërkohë që evazioni i mundshëm fiskal është një çështje serioze, për qëllimet e procedurave të verifikimit të kërkuesit është e rëndësishme që shumat e të ardhurave të bashkëshortit, për të cilat nuk u vërtetua se ishin paguar taksa përfaqësonin një përqindje relativisht të vogël të totalit. Ndërkohë, nuk u konstatuan parregullsi në lidhje me të ardhurat bashkëshortore nga burime vendase gjatë disa viteve. Gjykata gjithashtu e konsideron të rëndësishme që ajo nuk kishte qenë ende prokurore apo zyrtar tjetër publik, subjekt i ligjeve për deklarimin e pasurisë”, thotë Strasburgu.
Ndërsa, për sa i përket vlerësimit të kompetencës profesionale të kërkueses, i vetmi qortim që KPA kishte ndaj prokurores Sevdari ishte fakti se ajo kishte humbur një afat për paraqitjen e një apeli në një rast.
“Ndërsa vetë KPA e kishte konsideruar këtë dështim si një incident të izoluar në karrierën e kërkueses, ajo megjithatë konsideroi se, duke qenë se çështja në fjalë lidhej me deklarimin e pasurisë së një zyrtari publik, dështimi i saj për të bërë ankim kontribuoi në minimin e besimi i publikut në sistemin e drejtësisë”.
Gjykata e Strasbugut nuk e nënvlerëson në këtë drejtim rëndësinë e ndjekjes penale të veprave të pretenduara ekonomike nga zyrtarët publikë për ruajtjen e besimit të publikut në sistemin e drejtësisë.
“Megjithatë, Gjykata vëren se, siç u përmend më lart, sipas pikëpamjes së KPA-së, dështimi i kërkueses për të paraqitur një ankesë kishte qenë një incident i izoluar në karrierën e saj si prokurore, veçanërisht që merrej me krimet ekonomike. Nuk është argumentuar se çështja në fjalë, ku përfshihej një ish-zyrtar i pushtetit vendor, ishte veçanërisht i një profili të lartë”.
Si përfundim, duke iu referuar një vendimi të mëparshëm për prokurorin Besnik Cani, Gjykata e Strasburgut “vëren se mund të ketë një rrugë ligjore për kërkuesin për të kërkuar rihapjen e procedurave pas konstatimit të Gjykatës për shkelje të Konventës”.
