Presidenti rus Vladimir Putin ka nënshkruar një ligj të ri që lejon autoritetet ruse të etiketojnë subjektet dhe individët me përkufizimin famëkeq të “agjentit të huaj” edhe nëse këta të fundit nuk marrin financime nga jashtë, një ndryshim që analistët thonë se do ta bëjë edhe më të lehtë për shtetin të shënjestrojë kritikët vendas të Kremlinit.
Ligji i nënshkruar më 14 korrik do të hyjë në fuqi më 1 dhjetor.
Sipas versionit të vjetër të ligjit, prokurorët duhej të vërtetonin se një individ i akuzuar si “agjent i huaj” duhej të merrte fonde ose asistencë materiale nga jashtë.
Dekadën e fundit, Rusia ka përdorur ligjet e saj të ashtuquajtura “mbi agjentët e huaj” për të etiketuar dhe ndëshkuar kritikët e politikave të Kremlinit.
Ligji i ndryshuar gjithashtu zgjeron përkufizimin e “aktiviteteve politike” ku përfshihet një klauzolë e gjerë që mbulon çdo aktivitet që “kundërshton interesat kombëtare të Federatës Ruse”.
Individët që etiketohen zyrtarisht si agjentë të huaj nuk do të jenë më në gjendje të marrin grante shtetërore për aktivitete krijuese, të punojnë si mësues, të organizojnë ngjarje publike ose të punojnë për organizata që shpërndajnë informacion.
Sipas ligjit, katër regjistrat ekzistues të agjentëve të huaj do të bashkohen dhe do të krijohet një listë e re për të regjistruar të gjithë individët e etiketuar si “agjentë të huaj”.
Ndër të tjera, ky përcaktim kërkon që organizatat joqeveritare që marrin fonde të huaja dhe për të cilat qeveria pretendon se janë të angazhuara në aktivitete politike, të regjistrohen si “agjentë të huaj”, të identifikohen publikisht si të tillë dhe t’i nënshtrohen auditimeve strikte.
Ata gjithashtu duhet të etiketojnë çdo përmbajtje që prodhojnë me një mohim ndërhyrës ose të përballen me gjoba penale nëse nuk e bëjnë këtë. Kritikët e Kremlinit thonë se emërtimi “agjent i huaj” synon gjithashtu të stigmatizojë çdo aktivitet të pavarur qytetar në Rusi.
Ligji për agjentët e huaj është përdorur gjithnjë e më shumë nga zyrtarët për të censuruar shoqërinë civile dhe grupet mediatike në Rusi.
Legjislacioni origjinal i vitit 2012-të, i cili synonte OJQ-të dhe grupet e të drejtave të njeriut, por që atëherë është zgjeruar për të shënjestruar edhe organizatat e medias, gazetarët individualë, blogerët në YouTube dhe pothuajse këdo që merr para nga jashtë Rusisë dhe, në sytë e Kremlinit, shpreh një opinion politik.
Shumë prej shërbimeve ruse të Radios Evropa e Lirë dhe 18 gazetarë të saj me kombësi ruse janë shtuar në listën e “agjentëve të huaj” të qeverisë.
Shërbimi i pavarur mediatik i financuar nga qeveria e SHBA-së pezulloi aktivitetin e tij fizik në Rusi në mars pasi autoritetet lokale të taksave filluan procedurat e falimentimit kundër shërbimit rus dhe policia intensifikoi presionin ndaj gazetarëve të tij. Procedurat e falimentimit erdhën nga refuzimi i kompanisë për të përmbushur mandatin e etiketimit ose për të paguar miliona dollarë gjoba që u grumbulluan për shkak të kësaj.
Radio Evropa e Lirë ka hedhur poshtë etiketimin “agjent i huaj” dhe ka insistuar në pavarësinë dhe integritetin e gazetarisë së saj.
